Άγονη γραμμή

14 Μαρτίου 2008

Ιστορικά «Aν»

Filed under: Φρυγανάκης Γεώργιος — Άγονη Γραμμή @ 8:54 μμ
Tags:

O ιστορικός Πολύβιος επισημαίνει το αναμφισβήτητο αλλά και παραμελημένο: «Καλλίστην παιδείαν ηγητέον προς αληθινόν βίον την εκ της πραγματικής ιστορίας περιγιγνομένην εμπειρίαν» (Πολύβιος, Ιστορία, Α, 35, 9).

Υπάρχει όμως και η «αντιπραγματική ιστορία», που συνίσταται στα υποθετικά σενάρια που γράφονται με βάση το ερώτημα: « Aν δεν γινόταν τότε ό,τι έγινε, τι θα γινόταν μετά;». Σενάρια που εξελίσσονται με βάση το νόμο της αιτιότητας και τη βοήθεια της φαντασίας προς ένα καλύτερο αποτέλεσμα από αυτό που κατέγραψε η πραγματική ιστορία και που δυστυχώς μόνο θεατρικά ή κινηματογραφικά μπορούν να πραγματοποιηθούν, αφού…κανένα ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Σενάρια που καταλήγουν στην κοινή επωδό: «Στερνή μου γνώση να (:αν) σ’ είχα πρώτα!».

Βλέποντας το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται για μια ακόμη φορά η Ελλάδα στο θέμα της ονομασίας της γειτονικής μας χώρας, κάνουμε το σενάριο για μια καλύτερη για μας κατάσταση, αν η στάση μας ήταν διαφορετική από τότε που η περιοχή αυτή από Μπαρντάσκα (Βαρδαρία) μετονομάστηκε σε «Μακεδονία», ή αν «αποφεύγαμε τους διάφορους μαξιμαλιστικούς χειρισμούς στη δεκαετία του 1990», ή αν δεν υπονομεύυαμε εμείς οι ίδιοι το εμπάργκο που επιβάλαμε στη μικρή αυτή χώρα,ή αν τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν ήταν ο μεγαλύτερος επενδυτής της, ή αν και αν…

Με αυτή την αφορμή, ή άλλες, πλάθουμε μια σειρά από υποθετικά-γοητευτικά και βασανιστικά- σενάρια με βάση κάποια υποθετικά ερωτήματα, όσο και αν οι παράγοντες που χρησιμοποιούμε είναι αναγκαίοι αλλά όχι επαρκείς, όπως τα παρακάτω, που παραθέτω από μνήμης:

Τι θα γινόταν, αν οι διάδοχοί του Μεγάλου Αλεξάνδρου δεν επιδίδονταν στον καταστροφικό ανταγωνισμό που διευκόλυνε τη Ρωμαϊκή κυριαρχία ή αν ο Αλέξανδρος είχε στραφεί προς την ημιάγρια τότε Ευρώπη;

Τι θα γινόταν, αν οι Βυζαντινοί δεν είχαν υποτιμήσει την πρώτη ήττα τους από τους Άραβες σε μια αψιμαχία στα σύνορα του Ευφράτη, ή αν οι «Ενωτικοί» και οι «Ανθενωτικοί» δεν εξουθένωναν το Βυζάντιο στην πιο κρίσιμη ώρα, ή αν επενέβαινε η Δύση για τη σωτηρία της Πόλης από το Μωάμεθ;

Τι θα γινόταν, αν ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο «δημιουργός της Ελλάδας των πέντε θαλασσών και των δύο Ηπείρων», δεν έχανε τις εκλογές από τους βασιλικούς το Νοέμβριο του 1920, ή αν οι Σύμμαχοί μας δεν εγκατέλειπαν την Ελλάδα, ή αν δεν άλλαζε η πολιτική της Ρωσίας απέναντι στη χώρα μας, για τους λόγους που άλλαξε, ή αν οι βασιλικοί δέχονταν τους όρους του Κεμάλ (παράδοση Σμύρνης, αυτονομία Ανατ. Θράκης) όταν από παντού ήταν κλειστοί οι ορίζοντες;

Τι θα γινόταν, αν η Ελληνική κυβέρνηση δεν υπέγραφε τη Συνθήκη της Ζυρίχης το 1961, που αναγόρευε την Τουρκία σε εγγυήτρια δύναμη της ανεξαρτησίας της Κύπρου μαζί με την Ελλάδα και την Αγγλία, ή αν η χούντα της Ελλάδας δεν επιχειρούσε να εξοντώσει τον «ανθενωτικό» Μακάριο, εγκαθιστώντας τον «ενωτικό» δικτατορίσκο Σαμψών και δίνοντας έτσι το πρόσχημα στους Τούρκους να εισβάλουν στο νησί το 1974, ή αν δεχόταν η πρώτη ματαπολιτευτική ελληνική κυβέρνηση την πρόταση των Τούρκων να κρατήσουν το 10% του νησιού (που με τα παζάρια θα κατέβαινε παρακάτω);

Τι θα γινόταν, αν…

Tα ιστορικά «αν», αυτά που τίθενται εκ των υστέρων – «κατόπιν εορτής», όπως λέμε – δεν μπορούν, φυσικά, να αν-αιρέσουν τα γεγονότα του παρελθόντος. Μήπως μπορούν όμως – όσο κι αν αντιμετωπίζονται με χιούμορ και ειρωνεία – να επηρεάσουν θετικά κάποιες αποφάσεις για το παρόν και το μέλλον, αν λειτουργήσουν αυτοκριτικά και διδακτικά, αφού η «ιστορία επαναλαμβάνεται», με την έννοια όχι, βέβαια, των ιστορικών συμβάντων-γεγονότων αλλά των παρόμοιων φαινομένων;

Σε τελική ανάλυση, αν δεν διδασκόμαστε από την πραγματική ιστορία, μήπως θα έπρεπε να διδασκόμαστε τουλάχιστον από την «αντιπραγματική» ή, όπως αλλιώς λέγεται, την «εναλλακτική»;

Και όχι, βέβαια, μόνο εμείς οι Έλληνες, που τρέχουμε πάντα πίσω από τα γεγονότα ως Επιμηθείς και ποτέ ως Προμηθείς.
Eιδικότερα οι γείτονές μας της FYROM, μήπως πρέπει να σκεφτούν ότι το πιθανότερο υποθετικό σενάριό τους στο μέλλον θα είναι σχετικό με το τι θα γινόταν αν δεν …φυρομυάλιαζαν, ντοπαρισμένοι από τις σκοπιμότητες του γεν. γραμματέα του ΝΑΤΟ Γ. Σέφερ και των προϊσταμένων του, και αν αποδέχονταν την ονομασία που τους πρότεινε η «στριμωγμένη» Ελλάδα, αντί να αγωνίζονται «για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη», κατά το στίχο του ο Σεφέρη;

Η «αντιπραγματική ιστορία», βέβαια, συνίσταται και στα υποθετικά σενάρια που εξελίσσονται προς χειρότερα ή λιγότερο θετικά αποτελέσματα από αυτά της πραγματικής ιστορίας. Επ’ αυτού όμως θα επανέλθουμε.

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: