Άγονη γραμμή

5 Ιουνίου 2008

Μια εικόνα του Ρεθύμνου σε αγγλική λιθογραφία του 1896.

Filed under: Παρασκευάς Παναγιώτης — Άγονη Γραμμή @ 8:11 πμ
Tags:

 

Έχει μεγάλο ενδιαφέρον κάθε απεικόνιση του Ρεθύμνου για μένα τουλάχιστον εφόσον παρουσιάζει πράγματα ενδιαφέροντα για την πόλη και τα περίχωρά της στο διάβα του χρόνου. Έτσι λοιπόν και μια λιθογραφία στο περιοδικό The Illustrated London News της 1ης Αυγούστου 1896 που έπεσε στα χέρια μου θεώρησα καλό να τη γνωστοποιήσω σε όλους τους ενδιαφερόμενους μελετητές προσπαθώντας να εξετάσω την απεικόνιση της πόλης σε συνδυασμό με όσα γνωρίζομε γι’ αυτήν.

Ο ζωγράφος της λιθογραφίας ήταν ο Ουίλιαμ Σίμπσον ο οποίος επισημαίνει στο κάτω μέρος της ότι ζωγράφισε την πόλη βάσει ενός σχεδίου κάποιου ανταποκριτή του περιοδικού. Συνεπώς ο Σίμπσον δεν επισκέφθηκε την Κρήτη και το Ρέθυμνο και η απεικόνισή του είναι κάπως φανταστική. Λέω κάπως γιατί δεν είναι και τόσο πολύ, αλλά αντιθέτως πολύ κοντά στην εικόνα που έχομε για την πόλη του Ρεθύμνου από άλλες πηγές. Το 1896 η Κρήτη και το Ρέθυμνο ήταν σε αναβρασμό επαναστατικό και οι ευρωπαίοι ανταποκριτές επισκέπτονται το νησί και περιγράφουν το κλίμα που επικρατεί. Στο ίδιο τεύχος υπάρχει ανταπόκριση από τα Χανιά που και αυτά απεικονίζονται σε σχέδιο , το λιμάνι τους ειδικότερα , καθώς και ο Άγγλος πρόξενος στα Χανιά Alfrent Billoti με τίτλο « Το πρόβλημα στην Κρήτη».

Ας επανέλθομε όμως στην λιθογραφία του Ρεθύμνου. Έχει ζωγραφιστεί η πόλη από την ανατολική της πλευρά. Στο κάτω μέρος ο ζωγράφος και ο ανταποκριτής αναφέρει : « Το πρόβλημα στην Κρήτη : Ρέθυμνο , μια από τις πρωτεύουσες του νησιού και η σκηνή των πολλών φόνων από Τούρκους στρατιώτες». Οι Τούρκοι αυτοί απεικονίζονται με φουστανέλες και όπλα στην ύπαιθρο ( Περιβόλια). Άλλοι άνθρωποι εικονίζονται στην παραλία του Ρεθύμνου ,αλλά δε διακρίνονται καλά . Έξω από τα τείχη της πόλης διακρίνεται το Μετόχι του Φουρφουριανού επί της παραλίας.

Το μοναδικό στοιχείο που δεν συνάδει με τη γεωγραφία του τόπου είναι το βουνό δυτικά της Φορτέτσας, εφόσον εκεί είναι η θάλασσα. Όμως η πόλη συνολικά αποτυπώνεται σωστά. Το φρούριο είναι περίπου όπως είναι και σήμερα με τη διαφορά ότι ο λόφος είναι υπερυψωμένος αρκετά περισσότερο απ’ ότι είναι σήμερα. Τέσσερις μιναρέδες εξέχουν στην πόλη , ο ένας στο πάλαι ποτέ Μουσείο, ο άλλος στη Νερατζέ, ο άλλος στη Σωχώρα , ο ξύλινος και ένας άλλος στην περιοχή της Μ.Πόρτας. Το ενδιαφέρον στοιχείο όμως δεν είναι οι μιναρέδες ,αλλά μια μεγάλη εκκλησία στους πρόποδες της Φορτέτσας που αγνοούμε. Πιθανόν να μην υπήρχε ή να ήθελε ο καλλιτέχνης να μεγαλώσει στα μάτια των Άγγλων την εκκλησία αυτή για να δείξει τη χριστιανικότητα της πόλης εκτός του μωαμεθανισμού που συμβολίζουν οι μιναρέδες. Εντύπωση προκαλεί η απουσία του Ενετικού ρολογιού από την παραλία , ενώ εκπλήσσουν τα σπίτια – κτίρια στη θέση του σημερινού τελωνείου στο λιμανάκι. Έχει υπερυψωθεί πολύ το τζαμί στην Λότζια ,ενώ στο βάθος , δυτικά διακρίνεται ένα μεγάλο κτίριο, μάλλον πρόδρομος της Νομαρχίας. Στην ανατολική πλευρά της παραλίας διακρίνεται λίγο ένα τειχίδιο , αυτό το μικρό οχύρωμα που ο Γ.Εκκεκάκης έχει απεικονίσει αλλού με την πένα του από παλιά φωτογραφία. Το μικρό αυτό τείχος οχύρωνε από ανατολικά τη σημερινή αμμουδιά ως το λιμανάκι. Ο φάρος είναι σχεδόν ίδιος με το σημερινό.

Συμπερασματικά λοιπόν η λιθογραφία αυτή είναι αρκετά κοντά στην πραγματική εικόνα του Ρεθύμνου του τέλους του 19ου αι παρά το ότι συντέθηκε στο Λονδίνο από άνθρωπο που δεν είχε έλθει στην πόλη. Την παραθέτομε για το κοινό

Advertisements

1 σχόλιο »

  1. athanath Fortezza!

    Σχόλιο από mr.wrong — 5 Ιουνίου 2008 @ 4:09 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: