Άγονη γραμμή

23 Ιουνίου 2008

Η βοσκική

Filed under: Ανδρεδάκης Κώστας — Άγονη Γραμμή @ 7:50 πμ
Tags:

Η ζωή του βοσκού ήταν τότε δύσκολη. Με το ράσο (χοντρή μάλλινη κάπα) στην πλάτη το Χειμώνα, στη βροχή, στο κρύο και τον παγωμένο βοριά, φύλαγε τα πρόβατά του όλη τη μέρα. Κάθε πρωί τα οδηγούσε στα χωράφια. Δεν τα άφηνε μοναχά γιατί και τη μέρα υπήρχε ο φόβος της ζωοκλοπής και φυσικά των αγροζημιών. Τότε τα περισσότερα χωράφια στα χωριά σπέρνονταν. Γι αυτό ο βοσκός έπρεπε να είναι πάντα δίπλα στα πρόβατά του για να τα παραβολιάζει γύρω από τα σπαρμένα. Όταν σταματούσε η βροχή κι έβγαινε ο ήλιος, άπλωνε το ράσο του σε καμιά αστοιβίδα και ξάπλωνε στον αντήλιαρο. Αλλά όχι για πολύ. Λαγοκοιμόταν. Τα πρόβατα ήταν έτοιμα να μπουν στην εζημιά. Το βράδυ τα άφηνε, όταν ησύχαζαν, για λίγες ώρες μοναχά τους. Ερχόταν στο σπίτι του, έτρωγε με την οικογένειά του, ξεκουραζόταν για λίγο, κι ύστερα έλεγε. «Ας πάω, κακορίζικα γιατί θα κάμουνε τα οζά το σαλεμό». Και πήγαινε κοντά τους. Χειμώνα – Καλοκαίρι.

Τα βοσκάκια, με τα μικροκούραδα (μικρά κοπάδια), περνούσαν πιο ευχάριστα. Στην εξοχή συναντιόνταν μικρές παρέες βοσκόπουλα και βοσκοπούλες, έσμιγαν τα κοπαδάκια τους και περνούσαν ευχάριστες ώρες με ατέλειωτες συζητήσεις, παιγνίδια, ιστορίες, τραγούδια, φάρσες και πειράγματα. Το Χειμώνα κάτι κρατούσε καθένα στο βουργιαλάκι του να φάει το μεσημέρι. Ελιές, ψωμί… Το Καλοκαίρι πήγαινε το μεσημέρι ένας απ’ αυτούς στο χωριό κι από του καθενός το σπίτι έπαιρνε ό,τι του έδινε η κάθε μάνα, φαγητό μαγειρευμένο, στο μπουρνιδάκι (κατσαρολι με χερούλι και σκέπασμα). Τα πήγαινε στην παρέα κι έτρωγαν όλοι κι όλες μαζί. Εκεί δημιουργούνταν και κάποια τρυφερά ειδύλλια. Κάθε βράδυ τα έφερναν στο χωριό και τα έκλειναν σε κάποιο χώρο του σπιτιού (αυλή, ταράτσα, στάβλο) για το φόβο της ζωοκλοπής και των αγροζημιών, γιατί δεν υπήρχαν τότε περιφραγμένα χωράφια, ούτε κτηνοτροφικά υπόστεγα.

Όλοι οι βοσκοί αγαπούσαν τα ζώα τους, τα γνώριζαν ένα-ένα και στα περισσότερα είχαν δώσει και κάποιο όνομα . Στον μπροσταρόκριγιο είχαν κρεμάσει το πιο μεγάλο λέρι (κουδούνι) και σε κάμποσα ακόμη πρόβατα άλλα κουδούνια που γνώριζαν και ξεχώριζαν από μακριά τον ήχο του καθενός.

Τα λέρια: Οι διάφοροι τύποι κουδουνιών ήταν: Κριγιαρικά (πολύ μεγάλα για τα κριάρια), προβατοσκλάβερα (μικρότερα για τα πρόβατα), σκλαβερούλια (πιο μικρά), ψιλόλερα (για τα αρνιά), πεταλίδες (με γωνίες ψηλά, σαν αναποδογυρισμένο σακί, πλακέ), μπουζουκόλερα (όμοια με τα προηγούμενα, αλλά πιο φουσκωτά).

Τα πρόβατά τα είχαν σαμωμένα (σημεδεμένα). Κάθε βοσκός τη δική του διαφορετική σαμέ (σημάδι), για να τα αναγνωρίσουν αν τους τα έκλεβαν, γιατί η ζωοκλοπή πάντα μάστιζε την περιοχή μας.

Οι σαμές. Τις σαμές τις δημιουργούσαν κόβοντας από το αυτί του προβάτου ένα μικρό κομματάκι. Ανάλογα με το σημαδεμένο αυτί (δεξί ή αριστερό), το σχήμα και τη θέση του κομματιού που έκοβαν έπαιρνε το όνομα. Έτσι είχαν: πιρούνι, κουτσάφτι, σχιζάφτι, τρυπάφτι, ξυράφι, πισωκόκι, και συνδυασμό των παραπάνω π.χ. δεξιό πιρούνι και αριστερό ξυράφι ή δεξιό σχιζάφτι και αριστερό πισωκόκι κ.λ.π.

Το ζευγάρωμα Οι προβατίνες ζευγάρωναν με τα κριάρια, όταν αυτές ήθελαν (κι όχι με τεχνιτή γονιμοποίηση) δηλαδή τον Αύγουστο (Να ‘μουν το Μάη γάιδαρος, τον Αύγουστο κριάρι, ούλο το χρόνο πετεινός και κάτης το Γενάρη). Γεννούσαν λοιπόν μετά από πέντε μήνες [το ούχι-ούχι (η γουρούνα) τέσσερις, η καρκατσόλα (η κατσίκα, προβατίνα) πέντε, και το σκυλί και το γατί εξήντα πέντε μέρες], δηλαδή συνήθως Γενάρη.

Για όσους είχαν πρόβατο ή κατσίκα στο σχοινί, υπήρχαν δυο λύσεις για να ζευγαρώσει το ζώο τους. Όταν το έβλεπαν ότι εθύμιζε (ήθελε), το πήγαιναν στο κοπάδι ενός χωριανού και το άφηναν μερικές μέρες να πηδηθεί. Αν όμως δε σταματούσε στο κοπάδι, το πήγαιναν κάθε βράδυ στο σπίτι ενός βοσκού που έφερνε για το σκοπό αυτό τον τράο ή τον κριγιό του στη αυλή του. Εκεί γινόταν «οι γάμοι» κι ο ιδοκτήτης του θηλυκού πλήρωνε φυσικά τα ανάλογα «πηδητικά».

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: