Άγονη γραμμή

9 Οκτωβρίου 2008

Όι πρόσφυγες του Ανατολικού Ρεθύμνου

Filed under: Παρασκευάς Παναγιώτης — Άγονη Γραμμή @ 1:18 μμ
Tags:

Παρουσίαση από την Εύα Λαδιά

Ο κ. Παναγιώτης Παρασκευάς ανήκει στην κατηγορία των σεμνών λογίων που υπηρετούν διακριτικά την πνευμα- τική ζωή του τόπου. Είναι ακούραστος, μεθοδικός και ακριβής σε ότι καταθέσει μετά την ερευνά του. ΓΓ αυτό και με ξεχωριστή ανυπομονησία περιμέναμε μια διατριβή του για το Άδελε και την ευρύτερη περιοχή που τον απασχολεί εδώ και μια δεκαετία περίπου.

Αλλά προηγήθηκε μια άλληε ργασία που μας ξάφνιασε ευχάριστα, αφού αναφέρεταιατούς πρόσφυγες του Ανατο-λικού Ρεθύμνου. | Οι λόγοι της ξεχωριστής υποδοχής που κάνουμε στο αξιόλογο αυτό έργο είναι αυτονόητοι. Ο μεγάλος καημός των προσφύγων της τρίτης γενιάς είναι αυτό το ξεθώριασμα της ιστορικής μνήμης στα νέα παιδιά που θέλουν αλλά δεν μπορούν να κατα-λάβουν, γιατί συγκινεί τον πατέρα και τον παππού τους ένα άκουσμα, ένα βιβλίο που αναφέρεται στις αλησμόνητες πατρίδες. Και γιατί μετόσο πείσμα μητέρες και γιαγιάδες επιμένουν να αναβιώνουν τις παραδόσεις της πατρίδας με τις γεύσεις που διδάχτηκαν στο περιβάλλον που μεγάλωσαν.

Όλες αυτές οι κινήσεις βοηθούν πολύ την ιστορική μνήμη να συνεχιστεί. Αρκεί να θυμηθούμε με πόσο ενθουσιασμό έγιναν δεκτά τα βιβλία του Παρασκευά Συριανόγλου που αναφέρονται στα πάτρια εδάφη. Είναι τυχαίο ότι αμέσως μετά έγιναν περισσότεροι εκείνοι που ενδιαφέρονται να γνωρίσουν τις αλησμόνητες πατρίδες και να αναζητούν τρόπο μέσα από τις ευκαιρίες που δίνουν τα ταξιδιωτικά γραφεία;

Είναι όμως κρίσιμη, η καμπή της πορείας του μικρασιάτικου στοιχείου και οδηγεί στη λησμονιά. Όποιος συμβάλλει στην διατήρηση αυτής της μνήμης επιτελεί μνημόσυνο στη μνήμη όλων εκείνων που έφυγαν με το παράπονο της προσφυγιάς. Και ο κ. Παναγιώτης Παρασκευάς έχει κερδίσει τη μεγάλη μας εκτίμηση, γιατί με τις έρευνες του βοηθά πολύ στον εμπλουτισμό του αρχείου που έχει σχέση με το Μικρασιάτικο στοιχείο.

Το έργο του «Οι πρόσφυγες του Ανατολικού Ρεθύμνου»που εξέδωσε η Δημόσια Βιβλιοθήκη αποτελεί ένα κειμήλιο μνήμης.

Πρόκειται για ένα κατάστιχο που ίσως να είχε πεταχτεί μαζί με άλλα άχρηστα χαρτιά αν κάποιο προνοητικό χέρι δεν το κρατούσε στο γραφείο του Πολιτιστικού Συλλόγου Αδελε-Αγίας Παρασκευής.

Είχα την τύχη, μέσα από τη συνεργασία με τον δραστήριο αυτό πολιτιστικό φορέα να καμαρώσω πολλές φορές την τάξη που επικρατεί και το αρχείο που δημιουργείται με τον χρόνο Μια ματιά του εντόπισε το κατάστιχο αυτό, που όπως αναφέρει και ο ίδιος στον πρόλογο της μελέτης του κανείς δεν γνωρίζει ποιος το δώρισε στο Σύλλογο. Σύμφωνα με τον πρώην πρόεδρο Στέλιο Χαρκιανάκη ίσως το κατάστιχο αυτό να ανήκε στον Ιωάννη Αποστολάκη που διατηρούσε ένα ρακοκάζανο και παντοπωλείο πριν από χρόνια. Σημασία έχει ότι ο κ. Παρασκευάς το πήρε με σεβασμό και δούλεψε πάνω σ’ αυτό προκειμένου να προσφέρει στη Δημόσια Βιβλιο-θήκη ένα μνημείο της προσφυγικής ιστορίας του Ρεθύμνου.

Το κατάστιχο σύμφωνα με την εκτίμηση του κ. Παρασκευά πρέπει να γράφτηκε μετά το 1922 και μάλλον το1923 όπως αποδεικνύει στη συνέχεια.

Στο κατάστιχο αυτό καταγράφονται οικογένειες Μικρασιατών που αποτελούν ιστορία και μνήμες των οικογενειών των ανθρώπων από πλευράς σύνθεσης. Δηλαδή άλλες ήρθαν χωρίς απώλειες και άλλες χωρίς γονείς ή σύζυγο ή αδέλφια.

Αυτό το στοιχείο αποδεικνύει και τον τιτάνιο αγώνα των γυναικών που είχαν«στερηθεί την κολώνα του σπιτιού τους» να πάρουν αυτές τη ζωή τους στα χέρια τους και με τη σκληρή βιοπάλη να αναστήσουν τα παιδιά τους και μερικές να καταφέρουν ακόμα και να τα μορφώσουν.

Μέσα από τις κιτρινισμένες σελίδες ο κ. Παρασκευάς άντλησε και άλλα χρήσιμα στοιχεία ως προς την κίνηση του πληθυσμού της ομάδας αυτής και φυσικά την κοινωνική ζωή μιας άλλης εποχής στα χωριά του σημερινού δήμου Αρκαδίου που δέχτηκαν τους πρόσφυγες και τους βοήθησαν να ριζώσουν και να ξεκινήσουν μια νέα ζωή. Αλλά μέσα από το κατάστιχο αυτό αποδεικνύεται ότι μαζί με τους πρόσφυγες αποκαταστάθηκαν με ανταλλάξιμες περιουσίες των Τούρκων και κάποιες οικογένειες ντόπιων από το Μυλοπόταμο, το Χουμέρι, το Πάνορμο και το Ρουμελί. Γεγονός που δείχνει ότι υπήρχε εκείνη την εποχή στο Ρέθυμνο ένα κοινωνικό πρόβλημα υπό την έννοια και τη μορφή των ακτημόνων.

Ο κ. Παρασκευάς ενώ παρέλαβε ένα κιτρινισμένο έντυπο ,άχρηστο για τον αδαή, κατάφερε με την ερευνά του καταφεύγοντας σε έγκυρες πηγές να μας δώσει με τους εύστοχους σχολιασμούς του ένα κείμενο από αυτά που χαρακτηρίζουμε χωρίς δεύτερη σκέψη και χωρίς υπερβολή μνημειώδη.

Οφείλουμε ευχαριστίες στο Σύλλογο Άδελε-Αγίας Παρασκευής που τον βοήθησε στην προσπάθεια του αυτή και στη Διοίκηση της Δημόσιας Βιβλιοθήκης που ανέ-λαβε την έκδοση του κατάστιχου στις εγκαταστάσεις της «ΓΡΑΦΟΤΕΧΝΙΚΗΣ» στην οποία και οφείλεται το καλαίσθητο αποτέλεσμα. Στο συγγραφέα όμως τον κ. Παναγιώτη Παρασκευά οι Μικρασιάτες ιδιαίτερα του οφείλουμε ευγνωμοσύνη. Γιατί βάζει και κείνος το δικό του λιθάρι για να κρατά γερό αντισκάρι στο χρόνο η ιστορική μνήμη και να μη γίνουν χαμένες τελικά -έρμαιο της λήθης- οι αλησμόνητες πατρίδες.

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: