Άγονη γραμμή

27 Ιανουαρίου 2009

Ολοκαύτωμα (Μνήμη και αμνησία)

Filed under: Φρυγανάκης Γεώργιος — Άγονη Γραμμή @ 10:47 πμ
Tags:

image008

Την 27η Ιανουαρίου καθιέρωσε ο ΟΗΕ το 2005 ως «Διεθνή Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος», της συστηματικής δηλαδή  προσπάθειας για την ολοκληρωτική εξόντωση εθνικών ή άλλων ομάδων που  στοχοποιήθηκαν από τη Ναζιστική Γερμανία και τους συνεργάτες της κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου  Πολέμου. ( Ένα χρόνο πριν η Ελλάδα είχε καθιερώσει την ίδια ημερομηνία ως «Ημέρα μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος»)

image011

Την ημερομηνία αυτή το 1945 απελευθερώθηκε από  το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς, που ενσάρκωνε τη φρίκη του ναζισμού και ακόμη και σήμερα η μισή λέξη ηχεί σαν φωνή πόνου ή επιφώνημα αποστροφής και η άλλη μισή σαν σφύριγμα σφαίρας ή ήχος βίτσ-ας!

Ένας από τους διοικητές του στρατοπέδου, ο Γιόζεφ Κράμερ, απολογούμενος για το «έργο» του αποκαλύπτει:

image013

«Είμαι 46 χρόνων και είμαι μέλος των ss από το 1934. Από το 1934 είμαι επίσης μέλος της ομάδας «Νεκροκεφαλές»…Υπήρξα διοικητής του Άουσβιτς ως τις 31 Δεκεμβρίου 1944 και υπολογίζω ότι περίπου 2.500.000 κρατούμενοι εξοντώθηκαν με το γκάζι ή στους ειδικούς κλιβάνους. Συγχρόνως 500.000 κρατούμενοι πέθαναν από την πείνα και από διάφορες ασθένειες. Συνολικά 3.000.000 άνθρωποι χάθηκαν στο Άουσβιτς. Αυτός ο αριθμός αντιπροσωπεύει το 70-80% όλων των κρατουμένων που πέρασαν από εκεί. Αυτοί που επέζησαν χρησιμοποιήθηκαν σε καταναγκαστικά έργα στα όρια του στρατοπέδου…»

image033

Ο όρος, όμως, «Ολοκαύτωμα» χρησιμοποιήθηκε από πολλούς με τη  στενότερη έννοια της Kαταστροφής (Σοά, στα εβραϊκά) του εβραϊκού στοιχείου στην Ευρώπη.

Το Ολοκαύτωμα έγινε το πανίσχυρο «ατού» των Εβραίων για την ίδρυση του κράτους τους το 1948 (με πρώτη Βουλή στις 25.1.1949). Έφτασαν όμως στην κατάχρηση του, διεκδικώντας την αποκλειστικότητα όχι μόνο της οδύνης του αλλά και του όρου. Ο Πρωθυπουργός τους Σιμόν Πέρες, μάλιστα, αρνήθηκε το 2001 να συγκρίνει το Ολοκαύτωμα με τη γενοκτονία των Αρμενίων, που απλώς χαρακτήρισε «τραγωδία».

Αναμφισβήτητα οι Εβραίοι πλήρωσαν το μεγαλύτερο τίμημα στο πλαίσιο της «Τελικής Λύσης του Εβραϊκού Ζητήματος» με 6 εκατομμύρια νεκρούς. Δεν ήταν όμως τα μοναδικά θύματα. Θύματα ήταν  και  Πολωνοί (2.000.000), Σέρβοι (390.000-1,2 εκατομμύρια),  Ρώσοι (5 εκατομμύρια), Ουκρανοί (3 εκατομ.), Λευκορώσοι (1,5 εκατομ.), Αθίγγανοι (250.0000), Αφρικανοί, έγχρωμοι Ασιάτες αλλά και  άτομα με ειδικές ανάγκες (200.000), Μασόνοι (80.000), ομοφυλόφυλοι (15.000), μάρτυρες του Ιαχωβά (5.000), διανοητές, συνδικαλιστές, ψυχικά ασθενείς…Ο συνολικός αριθμός των θυμάτων του Ολοκαυτώματος υπολογίζεται σε 26 εκατομμύρια, από τα οποία το ένα ήταν παιδιά.  Ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία, δηλαδή, σε όλο το…μεγαλείο της παραγωγικότητάς τους! Και όσο κι αν δεν συμφωνούν  οι μελετητές ότι όλοι αυτοί οι θάνατοι αποτελούν μέρος του Ολοκαυτώματος, ακόμη και οι πιο αυστηροί υπολογισμοί τους δεν πέφτουν κάτω από τη  βάση των 11 εκατομμυρίων θανάτων.

Οι θάνατοι αυτοί συνδέονται με «στρατόπεδα εξόντωσης», ομαδικές εκτελέσεις, «τάγματα θανάτου», «Προγράμματα ευθανασίας», «πορείες θανάτου» ή πογκρόμ και με μεθόδους που η «ευρηματική» βαρβαρότητά τους κάποτε σόκαρε ακόμη και τους ίδιους τους εκτελεστές.

Το Ολοκαύτωμα δεν ήταν αποκλειστικό κακούργημα των Γερμανών, αλλά και των συμμάχων τους και των κατοχικών κυβερνήσεων και άλλων τοπικών μη γερμανικών πληθυσμών, όπως η δολοφονία 14.000 Εβραίων στο Ιάσιο της Ρουμανίας επί Αντωνέσκου από τους ντόπιους κατοίκους ή  η γενοκτονία των Σέρβων(390.000-1.000.000) στην Κροατία από τους Κροάτες του καθεστώτος  των Ουστάσι.

Αλλά και οι Δυτικοί Σύμμαχοι κατηγορήθηκαν για την αδράνειά τους, ενώ γνώριζαν για τους θαλάμους αερίων. Ο εξόριστος Πολωνός πρωθυπουργός Ζμουλ Ζίγκελμπομ αυτοκτόνησε στο Λονδίνο, διαμαρτυρόμενος για την αδράνεια των κρατών σχετικά με το Ολοκαύτωμα, δηλώνοντας στο σημείωμα της αυτοκτονίας του: «Με το θάνατό μου, θέλω να εκφράσω την πιο βαθιά μου διαμαρτυρία για την αδράνεια του κόσμου που παρακολουθεί και επιτρέπει την καταστροφή του εβραϊκού λαού».

Ως προς την «κάθαρση» της τραγωδίας του Ολοκαυτώματος, πολλοί  ναζί εγκληματίες καταδικάστηκαν άμεσα ή μετά από περιπετειώδη καταδίωξη( όπως ο οργανωτής του Ολοκαυτώματος Άντολφ Άιχμαν), αλλά και αρκετοί «καθάρισαν» με ελαφριές ποινές, με το ελαφρυντικό ότι «εκτελούσαν διαταγές». Κάποιοι υψηλόβαθμοι βρήκαν προστασία εργαζόμενοι για τη CIA ή για κάποιες δικτατορίες στη Λατινική Αμερική, ενώ κάποιοι άλλοι ξεγλίστρησαν. Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι ο πρώην ναζί αξιωματικός της Βέρμαχτ Κουρτ Βάλντχαϊμ, που μετά τον πόλεμο κατάφερε να διατελέσει Υπουργός Εξωτερικών της Αυστρίας (1968-70), Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ (1972-81) και Πρόεδρος της Αυστρίας (1986-92). Η περίφημη «υπόθεση Βάλντχαιμ» ξέσπασε το 1986 με βαριές αποκαλύψεις για συμμετοχή του στις εκτοπίσεις Εβραίων από τη Θεσσαλονίκη (40.000) και άλλες πόλεις της Ελλάδας στο στρατόπεδο θανάτου του Άουσβιτς. Αποκαλύψεις που έγιναν βέβαια…κατόπιν εορτής.

H πραγματική «κάθαρση» περνά τελικά μέσα από τη διατήρηση της μνήμης του Ολοκαυτώματος για τη διαπαιδαγώγηση των νέων γενεών.

Η μνήμη του Ολοκαυτώματος είχε πολύπτυχη  επίδραση στη μεταπολεμική περίοδο: Προώθησε τη ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948, τη Σύμβαση για την Πρόληψη και Τιμωρία του Εγκλήματος της Γενοκτονίας του 1948, τη διεθνή νομοθεσία για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, την ποινικοποίηση της δημόσιας άρνησης του Ολοκαυτώματος σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες (ανάμεσά τους και η Γερμανία), αλλά και τη σύσταση ιδρυμάτων μνήμης και μελέτης του Ολοκαυτώματος, όπως το Γιαντ Βασχέμ στο Ισραήλ και το Μουσείο του Ολοκαυτώματος στις ΗΠΑ. Μετέτρεψε τα στρατόπεδα συγκέντρωσης σε μουσεία, ενώ το στρατόπεδο του Άουσβιτς ανήκει σήμερα στις Τοποθεσίες Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Τροφοδότησε την τέχνη, τη λογοτεχνία, την κοινωνιολογική και ψυχολογική έρευνα, τη φιλοσοφία. ή την απομνημονευματογραφία, ενώ η φριχτή εμπειρία του υπαγόρευσε το περίφημο « Π ο τ έ  π ι α ! » , που επαναλαμβάνεται σε κάθε ευκαιρία από τότε…

Ο κόσμος όμως δεν έπαψε να βάφεται στο αίμα από γενοκτονίες και σφαγές σ’ Ανατολή και Δύση. Και είναι φυσικό να αναρωτιέται κανείς πόσο οι άνθρωποι διδάχτηκαν πραγματικά από την τραγωδία και τη θηριωδία του Ολοκαυτώματος και ιδιαίτερα οι Εβραίοι που υπήρξαν και το πιο τραγικό θύμα του.

Η φετινή επέτειος γιορτάζεται υπό τον απόηχο της «αμυντικής εισβολής» που πραγματοποίησαν, εφαρμόζοντας κατά γράμμα το«δόγμα Μπους», οι Ισραηλινοί στη Λωρίδα της Γάζας, οι οποίοι, μέσα στις τρεις πρώτες εβδομάδες του Ιανουαρίου, άφησαν πίσω τους 1300 νεκρούς (τα δύο τους τρίτα άμαχοι,οι 400 παιδιά) και 5.500 τραυματίες, 100.000 άστεγους και βιβλικές καταστροφές! Ακόμη και το κτίριο που στέγαζε την υπηρεσία αρωγής του  ΟΗΕ προς τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες χτύπησαν με βόμβες λευκού φωσφόρου! Και έχουν και την αναίδεια τις όποιες επικρίσεις να τις χαραχτηρίζουν «αντισημιτισμό» και την αναπόφευκτη συνειρμική σύνδεση του Άουσβιτς με την αποκλεισμένη Γάζα «προβοκάτσια»! Οι παραπάνω φωτογραφίες όμως  δείχνουν ότι το Άουσβιτς «καλά κρατεί», άσχετα αν αλλάζουν τα πρόσωπα στους ρόλους των κρατούντων και των κρατούμενων.

Στη Γάζα η ανθρωπιά τυλίχτηκε και πάλι με κατακόκκινη γάζα! H ιστορική διαπίστωση ότι η δύναμη ποτέ δε συμβαδίζει με τη δικαιοσύνη επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά. Όπως και η κοινωνιολογική  διαπίστωση ότι όλοι είμαστε «εν δυνάμει» θύτες. Και πώς, αλήθεια, η ελπίδα να μείνει σώα, όταν τα παιδιά και τα εγγόνια  όσων επέζησαν από τη «Σοά» κάνουν στους Παλαιστίνιους τα ίδια που οι ναζί έκαναν στους πατεράδες και στους παππούδες τους!

Η επέτειος όμως γιορτάζεται και υπό τις ηχηρές δηλώσεις του νέου προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα ότι οι Αμερικανοί θα αντιμετωπίζουν στο εξής τον κόσμο με αίσθημα ειρήνης και σεμνότητας, καθώς «η στρατιωτική ισχύς από μόνη της δεν τους προστατεύει ούτε τους νομιμοποιεί να κάνουν ό,τι θέλουν»∙ αλλά και υπό τις επίσης ηχηρές ανακοινώσεις του για το κλείσιμο του Γκουαντανάμο,  τη σταδιακή αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράκ μέσα σε 16 μήνες και την αντιμετώπιση του Μεσανατολικού ως ζητήματος «άμεσης προτεραιότητας».

Λέτε η παραπάνω ιστορική διαπίστωση να αποκτήσει την ιστορική εξαίρεσή της; «Ποτέ μη λες «ποτέ»», θα μου πείτε. Ναι, αλλά στην περίοδο εκπτώσεων που διανύουμε, δεν θα ήταν σωστό να αγνοήσομε τη σύσταση του Δημάρχου Αθηναίων, που για τον Ομπάμα είπε ότι «πρέπει να κάνουμε εκπτώσεις στις προσδοκίες μας». Για να αποφύγουμε τουλάχιστον την πτώση μας από τα ψηλότερα σύννεφα σε περίπτωση διάψευσης…

Σημ. Οι φωτόγραφίες από email  με τίτλο: «Ομοιότητες».

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: