Άγονη γραμμή

26 Φεβρουαρίου 2009

Μνημειώδεις απουσίες

Filed under: Φρυγανάκης Γεώργιος — Άγονη Γραμμή @ 7:01 μμ
Tags: ,

agalma-f1

Μνημείο Μικρασιάτισσας Μάνας, σύμβολο της Προσφυγιάς, στην Επάνω Σκάλα της Μυτιλήνης. (Έτσι τιμούν τους Πρόσφυγες αλλού!)

« Tη ζωή τη βιώνουμε ατενίζοντας προς τα εμπρός, αλλά την κατανοούμε κοιτάζοντας προς τα πίσω». Η βαρυσήμαντη αυτή φράση του μεγάλου στοχαστή Σαίρεν Κίρκεγκωρ (Soren Kierkegaard) ταιριάζει πιστεύω απόλυτα και για την επισήμανση της απουσίας στην πόλη μας δύο σημαντικών σημείων αναφοράς στην ιστορία των Μικρασιατών που εγκαταστάθηκαν στο Ρέθυμνο μετά την Καταστροφή του 1922.

Το πρώτο αφορά στο Μνημείο Μικρασιατών, που …λάμπει με την απουσία του. Και όσο ζούσαμε την τραγωδία μέσα στα μάτια και στις αφηγήσεις των προσφύγων-μαρτύρων της πρώτης γενιάς, της «ζώσας ιστορίας», η απουσία του δεν ήταν τόσο αισθητή. Τώρα όμως που έκλεισαν τα μάτια τους και βουβάθηκαν τα στόματά τους;…

Με την ευκαιρία, λοιπόν, του φλεβαριάτικου αφιερώματος της Άγονης Γραμμής στους Μικρασιάτες Πρόσφυγες, θα ήθελα να κάνω – για την ακρίβεια, να επαναλάβω- την πρόταση να στηθεί σε περίοπτο σημείο της πόλης μας ένα «Μνημείο Αλησμόνητων Πατρίδων» ή «Ξεριζωμένης γενιάς» ή «Μικρασιάτισσας Μάνας» ή «Μικρασιατών» ή όπως αλλιώς θα ονομαστεί ανάλογα με τη γλυπτική του σύνθεση, για να  τιμηθούν «τα παιδιά της πανώριας Ιωνίας»∙  αυτά που έμειναν πίσω – θαμμένα ή άταφα – και αυτά που μετά το βίαιο  εκτοπισμό τους μπολιάστηκαν στον τόπο μας και με το δημιουργικό μόχθο, την υποδειγματική εντιμότητα, την ιώβεια υπομονή και το «μικρασιάτικο μειδίαμα» στα πικραμένα χείλη τους επιβίωσαν, αλλά και  έδωσαν νέα πνοή στην πνευματική, οικονομική και κοινωνική ζωή της δεύτερης  πατρίδας τους.

Είναι δικαίωμα των προγόνων και χρέος των απογόνων η διατήρηση και σωστή διαχείριση της ιστορικής κληρονομιάς.

Το μνημείο θα αποτελεί «κτήμα ες αεί», που θα λειτουργεί ως φορέας συλλογικής μνήμης, εθνικής-τοπικής αυτογνωσίας, κριτικής αλλά και αυτοκριτικής.

Και θα ανήκει σε όλους μας, θα απευθύνεται σε όλους μας, θα τιμάται από όλους μας και θα τιμά όλους μας…

Eυελπιστώ ότι οι εκπρόσωποι των Μικρασιατών του Ρεθύμνου, με την αυτονόητη ευαισθησία τους, θα αναλάβουν τη σχετική πρωτοβουλία. Τα υπόλοιπα θα πάρουν σύντομα το δρόμο τους με τη συνδρομή όλων μας, φορέων και ατόμων.

«Οι νεκροί περιμένουν»…

lovetzoy-f-1 lovetzoy-f-2

Έσθερ Λαβτζόι

Το  δεύτερο αφορά στην Αμερικανίδα εθελόντρια Έσθερ Λαβτζόι (Esther Pohl Lovejoy 1869-1967), η οποία, αφού έζησε από κοντά την Καταστροφή της Σμύρνης και την εφιαλτική έξοδο των Μικρασιατών, ως επικεφαλής της ανεξάρτητης οργάνωσης «Νοσοκομεία Αμερικανίδων Γυναικών» στην Ελλάδα (που είχε ιδρυθεί στη Νέα Υόρκη το 1911), επιδόθηκε με πάθος και αυταπάρνηση σ’ ένα υπεράνθρωπο αγώνα για τη συγκέντρωση χρημάτων στην πατρίδα της και την περίθαλψη των προσφύγων στη χώρα μας και ειδικότερα στο Ρέθυμνο την περίοδο 1922-1923. (1) Αγκάλιασε τα προσφυγόπουλα σαν μάνα, προσφέροντάς τους αγάπη και χαρά, όπως το προδήλωνε άλλωστε και το επίθετό της (Love – joy).

Αναγνωρίζοντας την πολύτιμη ανθρωπιστική προσφορά της ο δήμος μας, την τίμησε τότε με το κλειδί της πόλης, διά χειρός του δημάρχου της (1923-1925) Μενέλαου Παπαδάκη,(2) και με την απόδοση του ονόματός της σ’ ένα δρόμο της πόλης.(3)

Προκαλεί όμως θλίψη η απαξίωσή της στη συνέχεια, με τη μετονομασία του δρόμου και την τοποθέτηση της παλιάς πινακίδας με το όνομα της στον…αόρατο τοίχο της λήθης. Α-λήθεια, η αποκατάσταση της μνήμης της δεν κρίνεται αναγκαία για λόγους ηθικής και ιστορικής τάξης;

Στην ευαισθησία της Επιτροπής Ονοματοδοσίας Οδών και Πλατειών του Δήμου μας επαφίεται η απαλλαγή της πόλης μας από το «μίασμα» αυτό της αγνωμοσύνης .

ΥΓ. Συγχαρητήρια στους (κάθε άλλο παρά) «Μπουμπούνες», τη Διοργανώτρια Ομάδα του φετινού Κυνηγιού του Θησαυρού, που είχε την ιδέα να στηρίξει το παιχνίδι στην ιστορία της πολυστέναχτης Μικρασιατικής Καταστροφής.

Παραπομπές

1. Μπρους Κλαρκ, Δυο φορές ξένος,2007, Εκδόσεις ΠΟΤΑΜΟΣ, σελ.174-177.

2. Γ. Εκκεκάκης, Έστερ Λαβτζόε. Ο «άνθρωπος» που αγκάλιασε τους πρόσφυγες, Άγονη Γραμμή, Ιστορικά, 5 Μαϊου 2008.

3. «Η οδός Έστερ Λαβτζόε ξεκινούσε από κει που λίγο αργότερα διαμορφώθηκε η Πλατεία του Άγνωστου Στρατιώτη, και έφθανε μέχρι τη βόρεια πύλη του τότε Νοσοκομείου, τη σημερινή Σχολή Αστυφυλάκων. Περιλάμβανε δηλαδή τόσο την οδό Εθνάρχου Μακαρίου όσο και εκείνη που σήμερα λέγεται Νίκου και Μαρίας Καστρινάκη. Φυσικά, εκείνη την εποχή η μορφή που είχε ο δρόμος ήταν διαφορετική, προπάντων από την ανατολική πλευρά του». Γ. Εκκεκάκης,,ο.π.


Advertisements

1 σχόλιο »

  1. Συμφωνώ απόλυτα με το Γιώργη. Το μνημείο πρέπει να στηθεί κάπου στην Παλιά πόλη ,που σέγασε και στεγάζει τους πρόσφυγες όλων των γενεών. Φυσικά η οδός Κατρινάκη θα πρέπει να μεονομαστεί όπως προπολεμικά.

    Σχόλιο από Παναγιώτης Παρασκευάς — 27 Φεβρουαρίου 2009 @ 1:19 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: