Άγονη γραμμή

26 Μαρτίου 2009

Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου (27 Μαρτίου)

Filed under: Φρυγανάκης Γεώργιος — Άγονη Γραμμή @ 9:16 μμ
Tags:

theatro

«Ο κόσμος σκηνή, ο βίος πάροδος. Ήλθον, είδον, απήλθον»

Βίας ο Πριηνεύς

Ο εορτασμός της 27 Μαρτίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου καθιερώθηκε το 1962 από την UNESCO και το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου (ΔΙΘ), «για να προωθήσει τη διεθνή ανταλλαγή της γνώσης και της πρακτικής στον τομέα των τεχνών∙ για να υποκινήσει τη δημιουργία και να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ ανθρώπων και θεάτρου∙ για να ενημερώσει την κοινή γνώμη για την ανάγκη της καλλιτεχνικής δημιουργίας στον τομέα της ανάπτυξης∙ για να εμβαθύνει την αμοιβαία κατανόηση προκειμένου να συμβάλει στην ενίσχυση της ειρήνης και της φιλίας μεταξύ των λαών…», όπως αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στο Πρακτικό για τη θεσμοθέτηση της επετείου αυτής.

Από τότε και κάθε τέτοια μέρα διαβάζεται σε όλα τα Θέατρα και μεταδίδεται από τα ΜΜΕ σε όλο τον κόσμο το μήνυμα μιας παγκόσμια αναγνωρισμένης προσωπικότητας του θεάτρου, που επιλέγεται από τις χώρες – μέλη που συμμετέχουν στο θεσμό. Το πρώτο μήνυμα έγραψε ο πολύ γνωστός Γάλλος συγγραφέας Ζαν Κοκτώ, τονίζοντας ότι «χάρη στις Παγκόσμιες Ημέρες του Θεάτρου, οι λαοί της Γης θα συνειδητοποιήσουν τελικά τους θησαυρούς που κατέχουν καθένας και θα συνεργαστούν στο ευγενικό καθήκον να χτίσουν μια διαρκή ειρήνη». Τη σκυτάλη στη συνέχεια πήραν λαμπρά και μεγάλα ονόματα, όπως οι Αρθουρ Μίλερ, Λόρενς Ολίβιε, Αστούρια, Πίτερ Μπρουκ, Σοστάκοβιτς, Πάμπλο Νερούντα, Λουτσίνο Βισκόντι, Ευγένιος Ιονέσκο, Μάρτιν Έσλιν, Ιάκωβος Καμπανέλλης, Αριάν Μνουσκίν κ.ά. Τα μηνύματα μεταφράζονται σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες. Πρόκειται για μνημεία λόγου, όπου αποτυπώνoνται ανάγλυφα η αγάπη για το θέατρο και το δυναμικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στα κοινωνικά δρώμενα, καθώς και o προβληματισμόs για το παρόν και το μέλλον του κορυφαίου αυτού είδους ψυχαγωγίας (:αγωγής ψυχής). Ενδεικτικά είναι τα παρακάτω αποσπάσματα από κάποια μηνύματα των τελευταίων χρόνων:

«Το θέατρο είναι η μητέρα όλων των τεχνών. Αυτό είναι μια αλήθεια που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει και γι’ αυτό είναι το μοναδικό πάθος μου(…).Πάντοτε πίστευα ότι οι θεατρικοί συγγραφείς διακρίνονται για τα ευγενή ανθρωπιστικά τους αισθήματα. Μόνο έτσι το μήνυμά τους μπορεί να βοηθήσει τον άνθρωπο να εξυψωθεί, να απελευθερωθεί από τις απογοητεύσεις, από την όποια εκμετάλλευση και έτσι να μπορέσει να κατακτήσει την αξιοπρέπεια(…). Γι’ αυτό ζήτησα από την πέννα μου να μου ορκιστεί ότι θα αρνηθεί (…) να με υπακούσει, αν νιώσει ότι δειλιάζω μπροστά στην αλήθεια (…).Το θέατρο είναι το φως που φωτίζει το μονοπάτι της ανθρωπότητας. Ένα φως που διασφαλίζει ένα ζωντανό δεσμό με το θεατή, δημιουργώντας ζεστασιά μεταξύ μας. Μακάρι να υπάρχει για πάντα αυτή η επικοινωνία». Φάτια Ελ Ασσάλ, Αιγύπτια θεατρική συγγραφέας, 27.3.2004

zevgos

«Βοήθεια!/ Θέατρο, βοήθησέ με!/ Κοιμάμαι. Ξύπνησέ με/ Είμαι χαμένη μέσα στο σκοτάδι, οδήγησέ με, τουλάχιστον κοντά σε ένα κερί/ Είμαι οκνηρή, κάνε με να ντρέπομαι/ Είμαι κουρασμένη, ανέβασέ με/ Είμαι αδιάφορη, χτύπησέ με/ Παραμένω αδιάφορη, τσαλάκωσέ μου την εικόνα/ Φοβάμαι, δώσε μου κουράγιο./ Είμαι αδαής, εκπαίδευσέ με./ Είμαι απάνθρωπη, εξανθρώπισέ με./ Είμαι φαντασμένη, κάνε με να πεθάνω στα γέλια/ Είμαι κυνική, αποδόμησέ με/ Είμαι κτήνος, μεταμόρφωσέ με/ Είμαι μοχθηρή, τιμώρησέ με/ Είμαι δεσποτική και σκληρή, πολέμησέ με/ Είμαι σχολαστική, γελοιοποίησέ με/ Είμαι χυδαία, εξύψωσέ με/ Είμαι μουγκή, ελευθέρωσέ με/ Δεν ονειρεύομαι πια, φέρσου μου σαν σε δειλό ή ανόητο/ Εχω ξεχάσει, ξεκίνησέ μου τη Μνήμη/ Αισθάνομαι γριά και άχρηστη, κάνε να σκιρτήσει η παιδικότητα/ Είμαι άχαρη, δώσε μου τη Μουσική/ Είμαι θλιμμένη, ψάξε τη Χαρά/ Είμαι κουφή, κάνε στην καταιγίδα να ουρλιάξει η λύπη/ Είμαι άστατη, όπλισέ με με Φρόνηση/ Είμαι αδύναμη, άναψε τη Φιλία/ Είμαι τυφλή, φέρε μου όλα τα Φώτα/ Είμαι υποταγμένη στην Ασχήμια, κάνε να με κατακτήσει η Ομορφιά/ Με έχει προσηλυτίσει το Μίσος, κάνε να μου δοθεί όλη η δύναμη της Αγάπης». Αριάν Μνουσκίν, Γαλλίδα σκηνοθέτις, 27.3.2005

«…Το Θέατρο αντανακλά το υπαρξιακό άγχος του ανθρώπινου είδους και ξεδιαλύνει την ανθρώπινη κατάσταση. Δεν είναι οι δημιουργοί του που μιλούν μέσα από το Θέατρο, αλλά η κοινωνία της κάθε εποχής. Το Θέατρο έχει ορατούς εχθρούς, την έλλειψη της καλλιτεχνικής παιδείας στην παιδική ηλικία, που εμποδίζει την ανακάλυψη και την απόλαυσή του, τη φτώχεια που εισβάλλει στον κόσμο, κρατώντας το κοινό μακριά, καθώς και την αδιαφορία και την ολιγωρία των κυβερνήσεων που θα έπρεπε να το προωθούν…». Βίκτωρ Ούγκο Ράσκον Μπάντα, Mεξικάνος συγγραφέας, 27.3.2006

«…Το θέατρο εκτιμάει την ομορφιά και ίσως θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς, ότι καμιά άλλη τέχνη δεν είναι ικανή να αιχμαλωτίσει την ομορφιά πιο πιστά από το θέατρο. Το θέατρο είναι ένα δοχείο για όλα τα είδη της ομορφιάς, και αυτοί που δεν εκτιμούν την ομορφιά, δε μπορούν να εκτιμήσουν την ζωή. Το θέατρο είναι ζωή». Dr Sultan Bin Mohammad Al-Qasimi, μέλος του Ανώτερου Συμβουλίου των Ενωμένων Αραβικών Εμιράτων και κυβερνήτης της Sharjah

«…Η επιβίωση της τέχνης του θεάτρου εξαρτάται από την ικανότητά του να ξαναεφευρίσκει τον εαυτό του, αγκαλιάζοντας νέα εργαλεία και νέες γλώσσες. Πώς αλλιώς θα μπορούσε το θέατρο να είναι μάρτυρας των μεγάλων θεμάτων της εποχής του και να προωθεί την κατανόηση ανάμεσα στους ανθρώπους, χωρίς να διαθέτει το ίδιο ένα πνεύμα ανοιχτό; Πώς θα μπορούσε να υπερηφανεύεται ότι προσφέρει λύσεις στα προβλήματα της μισαλλοδοξίας, του αποκλεισμού, του ρατσισμού, αν στην πράξη δεν αντιστεκόταν στην ενσωμάτωση; (…) Παίζοντας με τη φωτιά, διατρέχουμε τον κίνδυνο να καούμε. Είναι γεγονός ότι μπορεί να καούμε∙ θα έχουμε όμως κερδίσει την ευκαιρία της έκπληξης και της διαφώτισης». Ρομπέρ Λεπάζ, Καναδός θεατρικός συγγραφέας, 27.3.2008

Τα μηνύματα αυτά, όπως φαίνεται, δεν βρίσκουν την απήχηση που θα έπρεπε τουλάχιστον στη χώρα μας, που είναι και η πατρίδα του θεάτρου. Σε μια έρευνα της Metron Analysis για την πολιτιστική συμπεριφορά των Ελλήνων ηλικίας 18 ετών και άνω, που διενεργήθηκε το 2005 και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό highlights, πηγαίνουν στο θέατρο τουλάχιστον μια φορά το μήνα: 3%, το τρίμηνο: 8%, το εξάμηνο: 10%, το χρόνο: 11%, σπάνια: 31% και ποτέ: 36%.

 

adia-kathismata

Για τα χαμηλά αυτά ποσοστά μήπως μεγάλο μερίδιο ευθύνης έχει, εκτός των άλλων, και ο… αθέμιτος ανταγωνισμός από το «θέατρο» που παίζεται καθημερινά και συστηματικά στο «σανίδι» της κοινωνίας μας, που έχει αναγάγει σε ύψιστη κοινωνική αξία τους υποκριτικούς κανόνες συμπεριφοράς; Ένα «θέατρο» πολυκεντρικό, πολυεπίπεδο, πολυμορφικό, πολυθεματικό…Με εξελιγμένες «θεατρικές μηχανές» (από «περιστροφικά μηχανήματα», «αναβατήρες» και «τραμπουκέτες» μέχρι «μηχανές μέτρησης θεαματικότητας»)… Με «θεατρώνες», «θεατρίνους» «stars», «κομπάρσους» και «υποβολείς», ευφάνταστους «σεναριογράφους», «σκηνοθέτες» και «σκηνογράφους», γαλαντόμους «θεατρικογράφους» και «χορηγούς»… Με ρόλους που διανέμουν η στρατηγική εκμετάλλευσης ή, στην περίπτωση τραγικών ρόλων, η ανάγκη επιβίωσης… Με διακρίσεις για τα ταλέντα της «υποκριτικής»… Με πλούσιο ρεπερτόριο απ’ όλους τους χώρους και ιδιαίτερα τον πολιτικό… Με ποικιλία «θεατρικών κωδίκων» και «δραματουργικών αρχών» (από αυτές του «μικροαστισμού» και του «παραλόγου» μέχρι εκείνες του «μοντέρνου» και του «μεταμοντέρνου»)… Κι αν κάτι πάει στραβά, απλώς αντικαθίσταται η …προβληματική σανίδα και η παράσταση συνεχίζεται κανονικά!

Ε, πώς να μην έχει…κεσάτια το θέατρο!  Και το κακό είναι ότι… ο νόμος για τους κουκουλοφόρους δεν πιάνει τους προσωπιδοφόρους του κοινωνικού θεατρινισμού!…

Μέσα σ’ αυτό το «σκηνικό» το…ελεύθερο πολιορκημένο θέατρο, όπως και να το κάνουμε, είναι ο μόνος θεσμός που καταπολεμά τα τεχνάσματα της υποκρισίας με την τέχνη της υποκριτικής. Και αυτό δεν είναι λογοπαίγνιο.

 

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: