Άγονη γραμμή

25 Ιανουαρίου 2010

Εκατό χρόνια από την ίδρυση του συλλόγου Σελλιών «Ο Φοίνικας»

Filed under: Ανδρεδάκης Κώστας — Άγονη Γραμμή @ 9:31 πμ
Tags:

Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι πολιτιστικοί σύλλογοι ξεφύτρωσαν σε όλη την Ελλάδα σαν τα μανιτάρια. Λίγα είναι σήμερα τα χωριά, ακόμη και μικρά, που δεν έχουν τον πολιτιστικό τους σύλλογο.

Στα Σελλιά όμως, πριν από εκατό χρόνια, μια ομάδα προοδευτικών νέων «έτρεχε» ογδόντα χρόνια μπροστά από την εποχή τους. Ίδρυσε το 1909 ένα Σύλλογο, το ΦΟΙΝΙΚΑ, του οποίου οι δραστηριότητες, μέσα σε τρία χρόνια λειτουργίας του, προκαλούν ακόμη και σήμερα το θαυμασμό μας. Ιδιαίτερα αν τον κρίνει κανείς με τα δεδομένα εκείνης της εποχής, τα επιτεύγματά του ξεπερνούν τα επιτεύγματα και του πιο δραστήριου σημερινού συλλόγου.

Το καταστατικό εκείνου του Συλλόγου που αποτελείται από 32 άρθρα, δημοσιεύτηκε στο υπ’ αριθ. 73/23-11-1909 φύλλο στην «ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ εν ΚΡΗΤΗ»

Ο Σύλλογος, σύμφωνα με το άρθρο 1 του καταστατικού του, έχει σκοπό «…την σωματικήν ανάπτυξιν, και την σωματικήν και ηθικήν μόρφωσιν των εαυτου μελών και των κατοίκων του χωρίου, προς δε την υποστήριξιν της γεωργίας και κτηνοτροφίας».

Οι πρωτοπόροι εκείνοι Σελλιανοί νέοι ήταν οι παρακάτω: Εμπνευστής, δημιουργός και μπροστάρης ήταν ο φωτισμένος Σελλιανός, δάσκαλος του χωριού, Νικόλαος Γύπαρης, που αργότερα έγινε επιθεωρητής στην Καστοριά.

Μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου ήταν:

Ευάγγελος Κουφάκης, Χατζή Ιωάννης Κουρμούλης, πατέρας του πρύτανη Γιώργη Κουρμούλη. Γεώργιος Κωστογιάννης, Γεώργιος Κατσαραγάκης, Εμμανουήλ Δρυμάκης, Ιωάννης Μακρής, Ευστράτιος Ανδρεδάκης, Ιωάννης Καρπουζάκης Τις επόμενες δύο χρονιές αλλάζουν μερικά μέλη του Δ.Σ. και προστίθενται νέα, όπως φαίνονται από τα πρακτικά των συνεδριάσεων:

Σταμάτης Γ. Παπαδάκης, Ιωάννης Κοκκινάκης, Νικόλαος Τζουρμπάκης, Ιωάννης Αλεξάκης, Χαρίδημος Παπαδάκης. Για τους πιο πάνω πρωτοπόρους Σελλιανούς, ας είναι κάτι σαν μνημόσυνο η αναφορά μου σ’ αυτούς.

Ας δούμε τώρα λίγα από τα πολλά επιτεύγματα του Συλλόγου εκείνου.Αυτό που προκαλεί την πρώτη εντύπωση είναι τα μέλη του. Εκτός από τους Σελλιανούς είναι γραμμένα 191 άτομα, μη Σελλιανοί, από όλη την Κρήτη, την Αθήνα και το εξωτερικό. Άνθρωποι από όλες τις τάξεις και τα επαγγέλματα, γνωστές καταξιωμένες προσωπικότητες της εποχής, που όχι μόνο στέλνουν τη συνδρομή τους, αλλά και κάποιοι ανακηρύσσονται από το Σύλλογο δωρητές ή μεγάλοι ευεργέτες του.

Οι δραστηριότητες του Συλλόγου αναφέρονται σε όλους τις πολιτιστικούς, κοινωνικούς και εθνικούς τομείς και συνάγονται από τα έγγραφα και την αλληλογραφία, τα οποία διασώθηκαν, από το αρχείο του. Έγραφα από και προς αρχές, νομικά και φυσικά πρόσωπα, άλλους συλλόγους κλπ. Έγραφα, διαχειριστικά βιβλία, βιβλία πρακτικών συνεδριάσεων Δ.Σ. και γενικών συνελεύσεων, όλα τηρούνταν άψογα με κάθε λεπτομέρεια και διαφάνεια.

Ίδρυσε νυχτερινή σχολή για ενήλικες. Με τα φτωχικά του μέσα, εράνους και συνδρομές των μελών συντηρούσε νυχτερινή σχολή με 35 ενήλικες άνδρες μαθητές, στην οποία δίδασκαν δύο δάσκαλοι. Επίσης άλλη σχολή για ενήλικες γυναίκες που λειτουργούσε κάθε Κυριακή, στην οποία, εκτός από τα γράμματα, διδάσκονταν στοιχεία υγιεινής και κοινωνιολογίας. Όλοι και όλες έπρεπε να μάθουν γράμματα την εποχή εκείνη που ο αναλφαβητισμός ήταν σε πολύ μεγάλα ποσοστά επειδή οι γονείς δεν έστελναν στο σχολείο τα παιδιά και ιδίως τα κορίτσια, αλλά σε γεωργικές και κτηνοτροφικές απασχολήσεις.

Ίδρυσε και συντηρούσε δανειστική βιβλιοθήκη με τριακόσιους και πλέον τόμους βιβλίων, πράγμα μοναδικό ίσως για χωριό της εποχής εκείνης.

Υγεία, φαρμακευτική περίθαλψη. Ίδρυσε και λειτούργησε στο χωριό ένα στοιχειώδες φαρμακείο το οποίο προμήθευε δωρεάν τους χωριανούς αλλά και κοντοχωριανούς με κάποια φάρμακα ιδίως είδη πρώτων βοηθειών (κινίνο, καθάρσιο, ιώδιο, βαμπάκι, γάζες και άλλα). Μπορεί σήμερα, με τα σημερινά μέτρα και σταθμά, όπου έχουμε όλοι μια κάποια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, να μην εκτιμούμε το μέγεθος αυτής της προσφοράς του Συλλόγου. Αν όμως τη δούμε κάτω από τις συνθήκες και τα μέσα εκείνης της εποχής, η προσφορά ήταν τεράστια.

Αθλητισμός. Υλοποιώντας το άρθρο 2 του καταστατικού τους φύτεψαν την αθλητική ιδέα στα Σελλιά και καλλιέργησαν τον αθλητισμό. Οργάνωσαν αθλητικούς αγώνες στις 16 Αυγούστου 1910 στον Πλακιά, με συμμετοχή αθλητών από όλα τα χωριά της Γιαλιάς αλλά και πιο πέρα.Τα αγωνίσματα ήταν:

Σκοποβολή από τα 200 μέτρα με όπλο γκρα.

Δρόμοι, 200 και 1500 μέτρα.

Άλματα μήκος και τριπλούν.

Σφαιροβολία τριών ειδών.

Κολύμβηση, 150 και 800 μέτρα.

Μαραθώνιος δρόμος, από τα Λευκώγεια μέχρι τον Πλακιά.

Διελκυστίνδα (τράβηγμα σχοινιού από δύο αντίθετες ομάδες)

Σκοπευτήριο. Σύμφωνα επίσης με το άρθρο 2 του καταστατικού τους, ίδρυσαν σκοπευτική σχολή με σύγχρονο κανονισμό λειτουργίας για να ασκούνται οι άνδρες στη χρήση των όπλων.

Κι ας μη βιαστεί κάποιος από τους σύγχρονους εραστές των κουμπουριών και των μπαλοτιών να μου πει: «Θωρείς εδά πως από τότεσας επαίζανε μπαλωτές και μάλιστα επίσημα με τη σφραγίδα του Συλλόγου; Γιάντα μας-ε-λέτε εδά να μη μπαίζομενε;»

Όχι, φίλοι μου. Ετότες ήταν άλλοι καιροί. Η Κρήτη δεν είχε ενωθεί ακόμη με την Ελλάδα, και η Ελλάδα έφτανε μέχρι τη Θεσσαλία. Θα ακολουθούσαν τόσοι απελευθερωτικοί αγώνες, κι αργότερα τόσοι άλλοι πόλεμοι. Χρειαζόταν τότε η εξοικείωση στα όπλα. Σήμερα όμως;

Θα μπορούσε να γίνει πάλι στο χωριό ένας σκοπευτικός Σύλλογος, όπως έγινε στα Ανώγεια, να ασκούνται οι νέοι στη σκοποβολή και να εκτονώνονται εκεί αγωνιστικά. Ας μην ξεχνούμε πως η σκοποβολή είναι και Ολυμπιακό άθλημα.

Οικονομία του χωριού. Ο Σύλλογος δε φρόντισε μόνο για τη μόρφωση των χωριανών, τον αθλητισμό και την υγεία, αλλά και για την οικονομία του χωριού. Ίδρυσε αγροκήπιο για να κάνει φυτώρια και να αναπτύξει την καλλιέργεια με νέους σπόρους και σύγχρονες καλλιεργητικές μεθόδους. Παράλληλα δημιούργησε πρότυπο μεταξοσκωληκοτροφείο, ζητώντας με έγγραφά του επιστημονικές σχετικές οδηγίες από το αγροκήπιο Χανίων και τη Δ/νση Γεωργίας Ρεθύμνου. Θέλησε να στραφούν οι κοπέλες του χωριού σ’ αυτόν τον παραγωγικό, εκείνη την εποχή, κλάδο της οικονομίας.

Αυτές περιληπτικά ήταν οι σπουδαιότερες από τις δραστηριότητες του Συλλόγου Σελλιών, τα τρία χρόνια της λειτουργίας του. Τη δραστηριότητά του ανέκοψαν οι Βαλκανικοί πόλεμοι που τους ακολούθησαν κι άλλοι πόλεμοι κι άλλες ανώμαλες καταστάσεις: πρώτος παγκόσμιος, Μικρασιατικός, δικτατορία Μεταξά, δεύτερος παγκόσμιος, εμφύλιος 46-49, δικτατορία 1967-74. Όλες αυτές οι καταστάσεις δεν προσφέρονταν για δραστηριότητες Συλλόγων με πολιτιστικό χαρακτήρα.

Ώσπου ήρθε το 1977. Άλλος ένας φωτισμένος Σελλιανός δάσκαλος, και πανελλαδικά γνωστός συγγραφέας, κυρίως διδακτικών βιβλίων του δημοτικού σχολείου και όχι μόνο, ο Στρατής Π. Παπαδάκης, αθεράπευτα Σελλιανολάτρης, ήρθε στα Σελλιά από την Αθήνα όπου έμενε, συνήγειρε τους Σελλιανούς θυμίζοντάς τους τον παλιό Σύλλογο και επενίδρυσαν το Σύλλογο με νέο καταστατικό, αλλά την ίδια παλιά ονομασία. Παραθέτουμε το πρώτο άρθρο του καταστατικού του νέου Φοίνικα.

Άρθρο 1ο « Ιδρύεται στα Σελλιά..…Σύλλογος με την επωνυμία «Σύλλογος Σελλιών ο Φοίνικας», Ο Σύλλογος αυτός φιλοδοξεί να συνεχίσει το έργο που είχε σημειώσει Σύλλογος με την ίδια ονομασία που είχε ιδρυθεί το 1909 στα Σελλιά, σαν ιστορική επιταγή της ζωτικότητας και της συλλογικής παράδοσης των Σελλιανών».

Πράγματι ο νέος Σύλλογος λειτουργεί από τότε στα χνάρια του παλιού, με οδηγό κι εμπνευστή τους τη δράση του πρωτοποριακού για το 1909 σωματείου.

Advertisements

1 σχόλιο »

  1. Κύριε Ανδρεαδάκη,
    Πέρασα τις προάλλες από τα Σελλιά για να βρω τις ρίζες μου, το μέρος που προήλθε η γιαγιά μου Βασσιλική Γυπαράκη (κόρη σου Μανώλη Γυπαράκη και της Σοφίας Παπαδάκη). Ξέρω επίσης ότι η γιαγιά μου ήταν πρώτη ξαδέλφη του Σπύρου και του Γιώργου του Φουντουλάκη. Μου είπαν ότι έχετ γράψει ένα βιβλίο «ΟιΣελλιανοί», που θέλω να ρωτήσω που μπορώ να το βρω. . Το email μου είναι penny@pasteur.gr το τηλ μου 6944695875. Θα χαιρόμουν πολύ αν μπορούσα να επικοινωνήσω μαζί σας. Ευχαριστώ εκ των προτέρων,
    Σμυρλή Δέσποινα

    Σχόλιο από Σμυρλή Δέσποινα — 7 Αυγούστου 2012 @ 5:59 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: