Άγονη γραμμή

27 Ιανουαρίου 2010

Η μικρή ιστορία μιας γειτονιάς της Μητρόπολης

Filed under: Παρασκευάς Παναγιώτης — Άγονη Γραμμή @ 1:49 μμ
Tags:

Είχα την τύχη να δω το φως του ήλιου και να μεγαλώσω σε ένα μικρό στενό    του Ρεθέμνους, την οδό Χαιρέτη. Είναι  μια μικρή  οδός αφιερωμένη στη μνήμη των Επαναστατών αδελφών Χαιρέτη, που αγωνίστηκαν το 1841 για την ελευθερία της Κρήτης. Η μικρή αυτή γειτονιά στα  παιδικά  μου  χρόνια ήταν στρωμένη με χώμα, δεν είχε αποχέτευση και όλα όσα αποτελούν τη σήμερα σύγχρονη ζωή. Κάποια σπίτια και το δικό μου, είχαν πηγάδια μέσα στο σπίτι, αυλή δεν υπήρχε ούτως ή  άλλως. Σε μερικά, πάλι, μέσα στο σπίτι κάποιοι ανάτρεφαν κότες και κουνέλια. Διέσωζε λοιπόν ως το 1975 περίπου  μιαν εικόνα του παλιού Ρεθέμνους, ίσως της Τουρκοκρατίας.

Εντύπωση  μου έκανε ως παιδί το σπίτι της Σκορδίλαινας, της κυρίας Μαρίας Σπανδάγου, μιας αρχόντισσας του παλιού καιρού, με τις τοιχογραφίες του Γαληνού και τη μεγαλοπρέπεια που και σήμερα το διακρίνει, χάρη στη φροντίδα και ευαισθησία των σημερινών ιδιοκτητών του, της οικογένειας Πεπανίδη. Το σπίτι αυτό είχε μια μεγάλη ξύλινη σκάλα στο πλάι της οποίας, από  το  χωλ ως απάνω, υπήρχαν τοιχογραφίες του Γαληνού. Το σπίτι αυτό  ήταν η κλινική του γιατρού  Β. Σπανδάγου, όπως μαρτυρεί και το ανώφλιον το σιδερένιο της εξώπορτας με χρονολογία 1893. Οι Γερμανοί το επίταξαν και έβαψαν τα επίσης ζωγραφιστά ταβάνια του που σήμερα έχουν αποκατασταθεί ευτυχώς. Ήταν ένα αρχοντικό με μιαν  αρχόντισσα, την κυρία Μαρία, φανατική αναγνώστρια του «Βήματος» των Αθηνών, που με έστελνε και το αγόραζα. Τα καλοκαίρια την επισκέπτονταν τα αδέλφια και τα ανίψια της, παιδιά δεν είχε. Ήταν σύζυγος του σαπωνοποιού Μαρίνου Σκορδίλη.

Απέναντι από το σπίτι αυτό ζούσε η Ειρήνη Λαγκουβάρδου, μια γεροντοκόρη που ανάτρεφε γάτες. Το σπίτι της είχε γίνει κατάλυμα λόγω πυρκαγιάς πριν τον πόλεμο και η Ειρήνη είχε μείνει ανύπαντρη, συντροφιά με τα παιδιά της, τις γάτες και μια γριά κότα. Κοιμόταν σε καρέκλα με φως ένα κερί. Συγγενείς δεν είχε να τη φροντίσουν.  Ήταν μια αξιοπρεπής, παρά το δράμα της, γυναίκα, όμορφη και ευγενική, παρά τα χρόνια της και τη ζωή που ζούσε. Υπήρχαν, λοιπόν, τα δύο  άκρα στη γειτονιά αυτή, το μέγαρο και το ερείπιο, η πλούσια και η φτωχή.

Λίγο πιο  κάτω  ήταν το σπίτι του παπά Πέτρου Χαλκιαδάκη,  εφημερίου της Μητρόπολης,  καλού ανθρώπου και ιερωμένου, που ζούσε μαζί με το γιο του και τη νύφη του  και τα παιδιά τους. Απέναντι στο σπίτι αυτό ήταν η οδοντίατρος Χριστίνα. Έτσι την άκουγα και δεν γνωρίζω ακόμη και σήμερα το επίθετο της. Το σπίτι αυτό άλλαξε πολλούς ενοίκους αργότερα κι έως σήμερα. Δίπλα σε αυτό ήταν το σπίτι του κ. Μανόλη Τουτουνζιδάκη και της κυρίας Αργυρώς και δίπλα του το σπίτι της πολύ πιστής και ευσεβούς γυναίκας της κυρίας Χρυσάνθης με την εικόνα της  Υπαπαντής, που σήμερα κοσμεί τον καθεδρικό ναό. Το σπίτι της ήταν εκκλησία. Στο τέλος είχε χάσει τα λογικά της!

Απέναντι από αυτό ήταν το σπίτι του Μανόλη του Γάσπαρη, παντοπώλη, και δίπλα σε αυτό το σπίτι μας, το σπίτι του Αβάτζου και το σπίτι του κτίστη του καμπαναριού της Μητρόπολης Δασκαλάκη με τα καμαρωτά παράθυρα και γερά ταβάνια, τριώροφο. Ήταν δίπλα του το σπίτι της θείας μου της Μαρίας της Κανακάκαινας·  το παράθυρο του  έβγαινε από το στενό μας, η είσοδος του όμως από την οδό Π. Βλαστού. Και το σπίτι αυτό ήταν  κτισμένο από τον ίδιο μάστορα μαζί με το δικό μας ως ένα. Αργότερα μοιράστηκε στα δύο κάθετα από τον παππού μου, για να παντρέψει τις κόρες του.

Ο φούρνος του Δουλγεράκη Βαγγέλη, ακόμη και σήμερα υπάρχει και λειτουργεί. Είναι δίπλα στο σπίτι μας. Χρονολογείται από  το 1902 και έφτιαχνε και φτιάχνει κουλούρια. Δίπλα του ήταν το σπίτι του Μανουσου Μανούσακα, του διαπρεπούς βυζαντινολόγου. Έχει μείνει το ίδιο από τότε. Απέναντι του ήταν το σπίτι των Ρόδινων, όπου ζούσε η κυρία Ρούσσα και η κόρη της η Μαρία. Δίπλα σε αυτό ήταν τα σπίτια του Παντελιδάκη Χαρίλαου και του Κονσολάκη Μιλτιάδη.

Το τελευταίο είχε και αυλή, όπως και το διπλανό της κυρίας Νίνας. Ήταν τα μοναδικά σπίτια με αυλή και χώρο. Όλα τα άλλα ήταν μικρά και στενά πλην του αρχοντικού. Πιο κάτω  ήταν και είναι το σπίτι του Αλέκου Αρχοντάκη, του παλιότερου εν ζωή φραγκοράφτη της πόλης μας και στη γωνία, στην αγορά, το μπακάλικο του Μπουλούμπαση, ακριβέστερα των αδελφών Βουλουμπασάκη. Αυτό ανήκε στη Μονή Αρκαδίου.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που ζούσαν στη γειτονιά αυτή ήταν αγαπημένοι, συντροφιασμένοι, τα καλοκαίρια οι γειτόνισσες κάθονταν μαζί και έραβαν, κεντούσαν, έπλεκαν και συζητούσαν, τα παιδιά τους διάβαζαν ή έπαιζαν και ήταν τόσο κοντά ο ένας στον άλλο, ώστε συνέπασχαν και μοιράζονταν τις χαρές και τις λύπες. Ακόμη και η Ειρήνη έβρισκε πάντα ένα πιάτο φαγητό και τη νοιάζονταν όλοι και όλες, η Μαρία η Ρόδινου, επίσης.

Όμως τα χρόνια πέρασαν, οι άνθρωποι αυτοί έφυγαν από τη ζωή ή από το Ρέθυμνο για την Αθήνα ή αλλού, τα σπίτια άλλαξαν  ιδιοκτήτες, ενοίκους, τουρίστες, μετανάστες, έχασε το στενό το χρώμα του,  τη ζωή  του. Τώρα ακούς ξένα τραγούδια και μιλιές, δεν γνωρίζεις κανένα. Κάποια σπίτια είναι κλειστά. Παιδιά δεν παίζουν πια. Από την παλιά γειτονιά μένουν ακόμη ελάχιστοι από τους παλιούς γειτόνους να θυμούνται τα παλιά και να  μελαγχολούν. Κι αυτοί κάποτε θα φύγουν. Η γειτονιά όμως αυτή δε θα χαθεί, η θύμηση της ας είναι αυτό το μικρό κείμενο που θα διασώσει αγαπημένα πρόσωπα και μνήμες παιδικές που πέρασαν ανεπιστρεπτί. Είναι η  μοίρα των ανθρώπων αυτή και  η  μοίρα των δρόμων. Κάθε δρόμος έχει τη δική του ιστορία, αυτή η μικρή ιστορία της οδού Χαιρέτη τουλάχιστον να μην ξεχαστεί.

Advertisements

2 Σχόλια »

  1. Είναι κατοικίες μεγαλείου τα κείμενα,όσο μικρά κι αν είναι, που αντιστέκονται στην αμνησία και συντηρούν τη μνήμη των «μικρών»

    Σχόλιο από Γιώργος Φρυγανάκης — 29 Ιανουαρίου 2010 @ 2:23 μμ | Απάντηση

  2. Η Ειρήνη Λαγκουβάρδου είναι εξαδέλφη του πατέρα μου Εμμανουήλ Λαγκουβάρδο, από το Άνω Τριπόδο Μυλοποτάμου. Όταν το 1947 επισκέφθηκα το σπίτι της θείας μου με τη μητέρα μου, χύμηξαν οι γάτες καθώς ανεβαίναμε μια ψηλή σκαλα. Δεν ξέρω αν αντιλήφθηκε ποιοι είμαστε. Ο πατέρας μου είχε σκοτωθεί πριν τρία χρόνια κι εμείς ήρθαμε απ΄ την Μακεδονια να επισκεφθούμε τους Κρητικούς συγγενείς.

    Σχόλιο από Μόσχος Λαγκουκβάρδος — 3 Απριλίου 2013 @ 10:27 πμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: