Άγονη γραμμή

29 Ιανουαρίου 2010

Άμε στο καλό Γενάρη!

Filed under: Τσιγδινός Γεώργιος — Άγονη Γραμμή @ 10:14 πμ
Tags:

Χρόνια περαζούμενα, μέχρι και πριν από  5 – 6   δεκαετίες, οι άνθρωποι πιο απλοί και πιο ταπεινοί , τηρούσαν τις  προγονικές παρακαταθήκες ως κόρη οφθαλμού.  Σαν σήμερα, δηλαδή στις  31  του Γενάρη , γύρω στα μεσάνυχτα, γινόταν από μια μερίδα του πληθυσμού μια ιδιότυπη τελετή “Μοιρολατρίας” , η οποία , αν και ήταν πασπαλισμένη από μπόλικα χριστιανικά σύμβολα  και τελετουργικά στοιχεία, πιστεύω ότι θα πρέπει να είχε τις ρίζες της στην αρχαιοελληνική θρησκευτική παράδοση.

Μοίρα σημαίνει το “μερίδιο”, το “μερτικό” σε σχέση με  κάτι το ολόκληρο, που μοιράζεται σε πολλούς..  Στην αρχαιότητα κατά τον  Ισίοδο, οι Μοίρες  ήταν κόρες του Δία και της Θέμιδας.  Ήταν τρεις και τα ονόματά τους ήταν εύγλωττα .  Η  Κλωθώ, έκλωθε το νήμα της ζωής, η Λάχεση μοίραζε τους κλήρους και καθόριζε τι θα “λάχει” του καθενός και η  άτεκτη και αδυσώπητη Άτροπος  έκοβε το νήμα της ζωής.   Ο Όμηρος και κάποιοι άλλοι αρχαίοι συγγραφείς μιλούσαν συχνά για τη Μοίρα , αλλά στον ενικό αριθμό.  Γενικά πάντως για τους αρχαίους Έλληνες  μεγαλύτερη σημασία από τον αριθμό και τα συγκεκριμένα ονόματα είχε η ίδια η ύπαρξή της.   Λατρευόταν κατά την αρχαιότητα μαζί με τις άλλες θεότητες και μάλιστα οι Αθηναίες, όταν γινόταν νύφες, πρόσφεραν τις κοτσίδες τους στις Μοίρες και οι γυναίκες ορκίζοταν στο όνομά τους.

Παρόλο που τα χρόνια εκείνα  απέχουν πάρα πολύ από τα σημερινά, ωστόσο οι συνώνυμες λέξεις  μοίρα, τύχη, ριζικό, τις οποίες χρησιμοποιούμε και σήμερα,  έχουν , σε ότι εννοιολογικά αναφέρονται, ισχυρότατη απήχηση ως τις μέρες μας και υψηλή παραδοχή και αποδοχή από τη σημερινή κοινωνία του εικοστού πρώτου  μ.Χ. αιώνα  και η “πίστη” αυτή έχει τις ρίζες της σαφέστατα στην αρχαιότητα.   Πιστεύω λοιπόν και δεν είναι διόλου παράξενο η ιδιότυπη τελετή “Μοιρολατρίας” που αναφέρω και η οποία  γινόταν μέχρι και πριν από μισό αιώνα , να είναι κατάλοιπο εκείνης της αρχαίας  εποχής.  Εκείνο βέβαια που δε γνωρίζω είναι η έκτασή της.

Επίσης δε γνωρίζω γιατί είχε επιλεγεί ο μήνας Γενάρης και η συγκεκριμένη χρονική στιγμή.   Ίσως και αυτό να έχει σχέση με την αρχαιοελληνική παράδοση.  Ωστόσο στις  31 του Γενάρη γύρω στα μεσάνυχτα , μέσα στη σιγαλιά της κρύας και άχαρης αυτής νύχτας,  οι ανύπαντρες κοπέλες έριχναν λιβάνι στο αναμένο θυμιατήρι, έκαναν το σταυρό τους και γονατισμένες ευλαβικά στο θεοσκότεινο οντά αποχαιρετούσαν τον  “μαντατοφόρο νεκρό”  με τούτα τα λόγια:

“Άμε στο καλό Γενάρη, όμορφε και δυομαντάρη.

Αν είν’ και πας στην έρημο και κατεβείς στην Έγριφο

και δεις τσι Μοίρες τω Μοιραδώ λούζονται, χτενίζονται

χρυσοβαγιοκλαδίζονται.

Εκειά-ν και μένα η Μοίρα μου, αν τη δεις να τση πεις

να μη φάει να μην πιεί, όξω νάρθει να με βρει.

Αν είναι πλούσιος με κόκκινα κι αν είν’ φτωχός με μαύρα

κι αν είναι καλορίζικος νάρθει με τα κατάσπρα.”

Δεύτερη παραλλαγή.

“’Αμε στο καλό Γενάρη, όμορφε και κανακάρη

και στην έρημο που πας όλες τσι Μοίρες συναντάς

κι αν ‘ναι δεις και τη δικιά μου να μου τη-νε  χαιρετάς.

Αν κάθεται να σηκωθεί, πες της να ρθει να με βρει.

Αν είν’ γοργό με πράσινο κι αν είν’ αργό με τ’ άσπρο

κι αν είν’ το γρηγορότερο νάρθει με το καρνάδο.”

Τρίτη παραλλαγή.

“’Αμε στο καλό Γενάρη, όμορφε και δυομαντάρη

και στην έρημο που πας και τσι Μοίρες συναντάς

εκειά και μένα η Μοίρα μου λούγεται, χτενίζεται

΄                                  χρυσοβαγιοκλαδίζεται.

Πες τση πως την αγαπώ και πολύ την πεθυμώ

και τον άντρα που θα πάρω στ’ όνειρό μου να τον δω.”

Σημ.    Πρέπει τελειώνοντας να πω, ότι οι  παραλλαγές αυτές προέρχονται από τρία διαφορετικά

μέρη του νομού μας και από τρεις διαφορετικές γενιές, με αρχαιότερη την πρώτη, όπως

είναι γραμμένες στο κείμενο και ακολουθείται ανάλογη σειρά. Για τούτο και οι επί μέρους

μικροδιαφοροποιήσεις.

Advertisements

3 Σχόλια »

  1. http://sevntas.blogspot.com/

    Σχόλιο από Maria Michailidou — 29 Ιανουαρίου 2010 @ 9:48 μμ | Απάντηση

  2. Καλημεεεεεεεεεεεεεεερα Ρεθυμνο http://www.youtube.com/watch?v=f474gX4dY4A

    Σχόλιο από Maria Michailidou — 30 Ιανουαρίου 2010 @ 10:31 πμ | Απάντηση

  3. Να πω ότι εγώ όντως το είχα κάνει αυτό πριν κάτι χρόνια και βγήκε!
    Το όνειρο ήταν κάπως μεταφορικό βέβαια (δεν θα μπω σε λεπτομέρεις) αλλά προφητικό.

    Σχόλιο από Fairy — 2 Αυγούστου 2011 @ 1:10 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: