Άγονη γραμμή

1 Μαρτίου 2010

Το ανάκτορο του πρίγκιπα Γεωργίου που… μετατράπηκε σε νομαρχιακό μέγαρο Ρεθύμνου

Filed under: Μαθιουδάκη Στέλλα — Άγονη Γραμμή @ 10:54 πμ
Tags:


«Εκτός την ιστορία του -που από το 1847 και έπειτα αποτελεί το διοικητήριο του Ρεθύμνου- αυτό το κτίριο είναι ένα μνημείο». Χρησιμοποιώντας τα λόγια αυτά ξεκίνησε ο νομάρχης, Γιώργος Παπαδάκης να περιγράφει το διώροφο κτίριο νεοκλασικού ρυθμού που βρίσκεται στην πλατεία Ηρώων Πολυτεχνείου. Το κτίριο αυτό οικοδομήθηκε κατά το 1845 επί μουτασερίφη «Νουρή Πασά» και χρησιμοποιήθηκε για τη στέγαση κρατικών υπηρεσιών, ενώ αποτέλεσε και την έκτακτη κατοικία του πρίγκιπα Γεωργίου, ύπατου αρμοστή της Κρήτης στα χρόνια 1898-1906.

Ο λόγος για το νομαρχιακό μέγαρο, το οποίο στους ορόφους του στεγάζει σήμερα τις υπηρεσίες της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Ρεθύμνου. Το εν λόγω οικοδόμημα κατασκευάσθηκε στην αρχή της περιόδου της δεύτερης Τουρκικής κυριαρχίας στο Ρέθυμνο και η κατασκευή έγινε σε Βακουφικά κτήματα που μεταβίβασε η Μουσουλμανική Δημογεροντία στο δημόσιο. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του το σημαντικό αυτό μνημείο έχει υποστεί φθορές, μιας και ο χρόνος δεν ήταν φιλικός μαζί του. Έτσι, τα τελευταία τρία περίπου χρόνια ξεκίνησε η σταδιακή του συντήρηση, ώστε με τις κατάλληλες υποδείξεις των αρχαιολόγων και των αρχιτεκτόνων, το μνημείο αυτό να συντηρηθεί να αναδειχθεί.

Με την προγραμματική σύμβαση που έχει υπογραφεί οι εργασίες συντήρησης των δύο εξωτερικών όψεων του κτιρίου αναμένεται να ολοκληρωθούν το αργότερο μέχρι το Πάσχα, ενώ η χρηματοδότηση είναι από τους κεντρικούς αυτοτελείς πόρους της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Ρεθύμνου και ο προϋπολογισμός αγγίζει τις 250 χιλιάδες ευρώ. Με τη σημερινή εργολαβία στο κτίριο -που αριθμεί συνολικά 136 εξωτερικά κουφώματα και 40 περίπου εσωτερικά- έχει πλέον εγκατασταθεί κεντρικός κλιματισμός και έτσι εξαφανίστηκαν τα μηχανήματα των «air condition» που ήταν έξω από κάθε παράθυρο. Ενώ αυτό που απομένει είναι η εγκατάσταση του κατάλληλου φωτισμού, που θα αναδεικνύει το νεοκλασικό αυτό οικοδόμημα, που κοσμεί την πόλη του Ρεθύμνου.

ΤΟ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΟ «ΜΕΓΑΡΟ» ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Κάνοντας μία σύντομη ιστορική αναδρομή αξίζει να σημειωθεί πως η έναρξη της κατασκευής του κτιρίου έγινε στο 1844, από τον έπαρχο Ρεθύμνου Μουρή Πασά με επιχορήγηση του Σουλτάνου. Αρχιτέκτονας του έργου ήταν ο Τούρκος Μεχμίτ Ζεκή, που ήρθε από την Κωνσταντινούπολη με συνεργείο 18 ατόμων, το οποίο συμπλήρωσαν τεχνίτες και εργάτες από την πόλη των Χανίων, ενώ τη γενική διαχείριση και εποπτεία του έργου είχε ο Ρεθύμνιος έμπορος Μουσταφά Σκουπμεντεδάκης του Χασάν.

Η κατασκευή του οικοδομήματος περατώθηκε το 1847. Μάλιστα για τη κατασκευή του κτιρίου ο Σουλτάνος Μετζήτ έστειλε προκαταβολή δέκα χιλιάδες χρυσές λίρες, ενώ πέντε ακόμα φορές έστειλε από δέκα χιλιάδες χρυσές λίρες, ενώ για την επίπλωση και τα σκεύη των δύο δημοσίων κτισμάτων -του διοικητηρίου και του στρατώνα- δαπανήθηκαν συνολικά 500 χιλιάδες χρυσές λίρες.

Το κτίριο προοριζόταν για διοικητήριο του Ρεθύμνου και κατοικία του έπαρχου. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκε σαν ιατρείο της Τουρκικής Διοίκησης. Μέχρι το 1878 το κτίριο χρησιμοποιήθηκε σαν έδρα της Τούρκικης διοίκησης. Από το 1878 έως το 1889 -εποχή της ημιαυτονομίας- το κτίριο ήταν έδρα της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Από το 1898 έως το 1906 -κατά την περίοδο της Αρμοστείας- χρησιμοποιήθηκε σαν έκτακτο ανάκτορο του πρίγκιπα Γεωργίου, ενώ από το 1908 έως το 1994 λειτούργησε σαν έδρα της νομαρχίας Ρεθύμνου και μάλιστα μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’80 στέγαζε και τα δικαστήρια. Μάλιστα, κατά την περίοδο αυτή έγιναν μικρής κλίμακας μετασκευές και μικροτροποποιήσεις χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις για τον εκσυγχρονισμό, την ανακαίνιση, τη στατική επάρκεια και την ασφάλεια του κτιρίου. Σημαντικότερες επεμβάσεις είναι η καθαίρεση του κεντρικού «ηλιακού» πάνω από την προεξοχή της εισόδου, η καθαίρεση της περιτοίχισης και του θαλάσσιου τοίχους, η κατασκευή του περιφερειακού δρόμου, το επίχρισμα και η τσιμεντοκονία που προστέθηκε στα πώρινα στοιχεία, η αντικατάσταση των κουφωμάτων, η αφαίρεση των κιγκλιδωμάτων του α΄ ορόφου και η κατασκευή κλιμακοστασίου από μπετόν.

Στα τέλη της περιόδου αυτής μελετήθηκε «δίδυμο» κτίριο στα δυτικά του υπάρχοντος, προσπάθεια που δεν ευοδώθηκε λόγω αντιρρήσεων των αρμοδίων υπηρεσιών. Το 1994 με τη δημιουργία του δευτέρου βαθμού τοπικής αυτοδιοίκησης, το κτίριο γίνεται πλέον έδρα της πρώτης εκλεγμένης νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Ρεθύμνου (νομάρχης, νομαρχιακό συμβούλιο) και των αποκεντρωμένων υπηρεσιών της νομαρχίας. Παράλληλα γίνεται διαχωρισμός της περιφερειακής διεύθυνσης που στεγάζεται σε άλλο κτίριο.

ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟ ΚΤΙΡΙΟΥ

Στο μεταξύ, σε σημείωμα της (που εύκολα κάποιος μπορεί να εντοπίσει στο διαδίκτυο) η Ειρήνη Μαγιάφα, που είναι αρχιτέκτων – μηχανικός, αναφέρει πως το κτίριο είναι πέτρινο τριώροφο κεραμοσκεπές. Οργανώνεται με βάση δύο καθέτους μεταξύ τους άξονες συμμετρίας. Το μήκος του είναι 52 μ. ενώ το πλάτος του ποικίλει από 18 έως 28 μ. Έχει συνολικό εμβαδόν 3.175 τ.μ. και συνολικό όγκο 13.140 κ.μ. Το ισόγειο με εμβαδόν 1.021,50 τ.μ. παρουσιάζει μια εικόνα χώρων για βοηθητική χρήση, οι οποίοι δεν έχουν λειτουργική ενοποίηση.

Στο ισόγειο βρίσκονται τρεις χώροι εισόδου από τους οποίους ο κεντρικός (ανατολικός) δεν έχει καμία επαφή με τους παρακείμενους χώρους της στάθμης αυτής. Ο α’ όροφος με εμβαδόν 946,37 τ.μ. στεγάζει γραφειακούς χώρους. Ο όροφος διακόπτεται λειτουργικά με την παρεμβολή του κεντρικού χώρου εισόδου του κτιρίου που επικοινωνεί με τους χώρους της στάθμης αυτής. Ο β’ όροφος με εμβαδόν 1.043,90 τ.μ. στεγάζει επίσης γραφειακούς χώρους καθώς και τις αρχές της νομαρχίας.

Στο εσωτερικό του κτιρίου δεσπόζει ο κεντρικός χώρος εισόδου με ανατολική προσπέλαση, που είναι τρισδιάστατος με ύψος δύο ορόφων και περιέχει τρία διαφορετικά κλιμακοστάσια. Το κεντρικό προορίζεται για άμεση πρόσβαση στο β’ όροφο, ενώ τα πλευρικά συνδέουν για ανεξάρτητες προσβάσεις στο βόρειο και νότιο τμήμα του α’ ορόφου.

Οι δύο πλευρικές είσοδοι του κτιρίου βόρεια και νότια εξυπηρετούν άμεσα τους χώρους του ισογείου και του α’ ορόφου, ενώ στο β’ όροφο η προσπέλαση γίνεται από το νότιο εσωτερικό κλιμακοστάσιο. Η δυτική προσπέλαση του κτιρίου έχει υποβαθμιστεί και καταργηθεί. Η όψη στην πλατεία (ανατολική) είχε διώροφη επέκταση κλειστή στο δεύτερο όροφο από τσατμά, που σήμερα δεν υπάρχει και ημιυπαίθρια στους δύο άλλους ορόφους, ισόγειο και α’ όροφο.

Η κατασκευή εδράζεται σε τέσσερις μαρμάρινους κίονες ιωνικού ρυθμού από γκρίζο τοπικό μάρμαρο. Από το ίδιο οικοδομικό υλικό είναι κατασκευασμένο και το θύρωμα της κεντρικής εισόδου. Η πύλη έχει ημικυκλικό τόξο. Τα μάρμαρα προεξέχουν από τον τοίχο με έντονα φάλτσα τελειώματα, με μορφολογία που αναφέρεται σε παλιότερες ενετικές κατασκευές, όπως η πύλη της Φορτέτζας, αρχοντικά της πόλης κλπ. Τα πιο πάνω αρχιτεκτονικά μέλη έδωσαν και το αρχικό όνομα στο κτίριο, «Μαρμαρόπορτα».

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΡΕΘΕΜΝΟΣ» Σάββατο 30 Ιανουαρίου 2010

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: