Άγονη γραμμή

20 Μαΐου 2010

Βιολογική και Πολιτιστική Ποικιλότητα

Filed under: Φρυγανάκης Γεώργιος — Άγονη Γραμμή @ 9:32 πμ
Tags:

Oι  Παγκόσμιες Ημέρες της Βιολογικής και Πολιτιστικής Ποικιλότητας αποτελούν δύο…αδελφές επετείους, που γι’ αυτό εορτάζονται συνεχόμενα στις 21 και 22 Μαΐου αντίστοιχα.

Η βιοποικιλότητα ή βιολογική ποικιλότητα αναφέρεται στη χλωρίδα και στην πανίδα της Γης, που εξαιτίας της αλόγιστης ανθρώπινης δραστηριότητας έχουν υποστεί τεράστιες απώλειες.

Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν, τα τελευταία 40 χρόνια η βιοποικιλότητα έχει μειωθεί κατά 25%. Σήμερα απειλούνται με εξαφάνιση 1 στα 8 είδη πτηνών, 1 στα 4 θηλαστικά και 1 στα 3 αμφίβια. Παράλληλα η αποψίλωση των δασών συνεπάγεται την αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου κατά 20%, ενώ το κόστος της απώλειας των υπηρεσιών που προέρχονται από τα δασικά οικοσυστήματα, εκτιμάται μέχρι και 3,1 τρις Ευρώ.  Το ευρωπαϊκό Δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Νatura 2000 καλύπτει τo 17% της επικράτειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται το 20% της Ελλάδας.

Οι στρατηγικές για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: σ’ αυτές που αποβλέπουν στη διατήρηση της γενετικής ποικιλίας μέσω τεχνολογίας και σε «χώρους» εκτός του φυσικού της περιβάλλοντος (ex situ διαχείριση – γονιδιωματικές βιβλιοθήκες) και σ’ αυτές που εξασφαλίζουν τη διατήρηση της γονιδιακής ποικιλότητας, της ποικιλότητας ειδών και της ποικιλότητας οικοσυστημάτων στο φυσικό τους περιβάλλον (in situ διαχείριση – προστατευόμενες περιοχές), που είναι και οι αποτελεσματικότερες.

Το θέμα είναι αν όλοι έχουμε συνειδητοποιήσει ότι ένα αειφορικό σύστημα επιζεί και διαιωνίζεται, μόνο αν δεν εξαντλεί τους πόρους που χρησιμοποιεί∙ ότι η προστασία του ζωικού και φυτικού πλούτου δεν είναι απλώς αίτημα κάποιων γραφικών «κουλτουριάρηδων», αλλά συνδέεται άρρηκτα με τη διατήρηση της ανθρώπινης ζωής και ανάπτυξης στον πλανήτη μας…

*          *          *

Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για την πολιτιστική ποικιλότητα,  που εκδηλώνεται με τη διαφορετικότητα στις γλώσσες, στις θρησκευτικές αντιλήψεις, στις πρακτικές διαχείρισης της γης, στην καλλιτεχνική δημιουργία, στην πολιτική-κοινωνική οργάνωση ή στις ενδυματολογικές, ψυχαγωγικές και διατροφικές συνήθειες και που, σύμφωνα με τη διακήρυξή της UNESCO, «είναι τόσο απαραίτητη για το ανθρώπινο είδος όσο και η βιοποικιλότητα για τη φύση».

Δυστυχώς όμως, όπως επισημαίνει στο μήνυμά του, με αφορμή την πρώτη επέτειο εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας (2003), ο Διευθυντής της UNESCO Κοïχίρο Μοτσουούρα: «Σχεδόν παντού, υπό την επήρεια της αχαλίνωτης παγκοσμιοποίησης, γλώσσες αχρηστεύονται, παραδόσεις ξεχνιούνται και ευάλωτοι πολιτισμοί περιθωριοποιούνται, αν δεν εξαλείφονται. Ο κίνδυνος της δραματικής πτώσης του φάσματος της πολιτιστικής ποικιλότητας είναι υψηλός. Το ουράνιο τόξο της γης δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα ή άλλο από τα χρώματά του χωρίς να διακυβεύεται η κληρονομιά των επερχόμενων γενεών και η επιβίωση του ανθρώπινου είδους».

Πρέπει πια να αποδεχτούμε τα αυτονόητα:

Η συνύπαρξη και η κοινή ιστορία κατά το παρελθόν αφήνει τα ίχνη της, όσο κι αν τα κράτη προσπαθούν να τα …καθαρίσουν. Και είναι τόσο πιο έντονα όσο πιο μακρόχρονη είναι η περίοδος της συνύπαρξης. Και όσο η ιστορική μνήμη είναι αναγκαία για την εθνική αυτογνωσία και την αντίσταση στον πολιτιστικό ιμπεριαλισμό που ενισχύεται στη σύγχρονη εποχή της παγκοσμιοποίησης, άλλο τόσο είναι απαραίτητη για το ξεπέρασμα ρατσιστικών στερεοτύπων για τους «άλλους», καθώς γίνεται αντιληπτή η αξία της διαφορετικότητας στην εξέλιξη.

Οι διαφορές μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα την πολιτιστική μας κληρονομιά, την ιστορία και τις παραδόσεις μας, καθώς και τον πολιτισμό και την νοοτροπία των άλλων, να ανακαλύψουμε τα κοινά που  έχουμε.

Ο σεβασμός στην πολιτιστική ποικιλότητα προφυλλάσσει τους λαούς από την ισοπεδωτική αλλοτρίωση, τη στασιμότητα, την ξενοφοβία τη μισαλλοδοξία ή την άγονη αντιπαράθεση και προπαντός τη «σύγκρουση των πολιτισμών», που τόσο πολύ προπαγανδίστηκε μετά την τραγική 11η Σεπτεμβρίου.

Μόνο αν ξεφύγουμε από την αποστειρωμένη αντίληψη που έχει ο συντηρητισμός για την παράδοση, τότε μπορούμε να την μετατρέψουμε σε πηγή δημιουργικής συνύπαρξης, αναζήτησης, μάθησης και έμπνευσης για το παρόν και το μέλλον. Αντίθετα, όταν ναρκισσευόμαστε με τη δική «μας» αυτάρκεια και βλέπουμε την παράδοση μας ως Θεά, χάνουμε τη θέα της προόδου που συντελείται δίπλα μας και οπισθοδρομούμε.

Στο σημερινό οικουμενικό κόσμο δεν υπάρχει άλλος τρόπος ειρηνικής συμβίωσης πέρα από τον κ α θ ο λ ι κ ό  σ  ε β α σ μ ό  σ τ η  δ ι α φ ο ρ ά. Πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι το ζήτημα δεν είναι ο άνθρωπος να σέβεται και να προστατεύει μόνο τη δική του ζωή, βιολογική ή πολιτιστική, αλλά κάθε μορφή ζωής. Γιατί ο σεβασμός της ζωής έχει όχι απλά πανανθρώπινο χαραχτήρα αλλά παγκόσμιο και σ’ αυτόν θεμελιώνεται το οικοδόμημα της παγκόσμιας ηθικής  και συγχρόνως  το βασικό αξίωμα της σκέψης.

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: