Άγονη γραμμή

7 Ιουνίου 2010

Παγκόσμια Ημέρα των Ωκεανών ( 8 Ιουνίου)

Filed under: Φρυγανάκης Γεώργιος — Άγονη Γραμμή @ 7:42 μμ
Tags:

Η θάλασσα πριν και μετά από την πετρελαιοκηλίδα

Οι ωκεανοί1 συνολικά καλύπτουν σχεδόν τα τρία τέταρτα (71%) της επιφάνειας της γης, ενώ σχεδόν τα μισά από τα παγκόσμια θαλάσσια ύδατα παρουσιάζουν βάθος μεγαλύτερο των 3.000 μέτρων. Δεν θα μπορούσαν λοιπόν να μην έχουν την Παγκόσμια Hμέρα τους, που δεν είναι άλλη από την 8 Ιουνίου. 2

Το θαλάσσιο περιβάλλον γενικά είναι καθοριστικός παράγοντας της ευημερίας των λαών, καθώς συνδέεται με  ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων και προσφορών, όπως ναυτιλία, αλιεία, υπεράκτια παραγωγή ενέργειας, υδατοκαλλιέργειες, υποθαλάσσιες τηλεπικοινωνίες, θαλάσσια βιοτεχνολογία, ρύθμιση του παγκόσμιου κλίματος, παράκτιος τουρισμός, ψυχαγωγία…

Δεν είναι τυχαίο που ο Ωκεανός στην αρχαία Ελλάδα – όπως και όλες οι άλλες φυσικές δυνάμεις – θεοποιήθηκε και μάλιστα με την έννοια του  Πατέρα  θεών και  πραγμάτων.

Έτσι, παράλληλα με την αρχική θεϊκή δυάδα Ουρανού και Γαίας, οι αρχαίοι Έλληνες  δημιούργησαν τη θεϊκή δυάδα του πατέρα Ωκεανού και της μητέρας Τηθύας (Τηθύος) που, κατά την Θεογονία του Ησιόδου, γέννησαν τους τρισχίλιους ποτάμιους θεούς  και τις τρισχίλιες νύμφες, τις καλούμενες Ωκεανίδες, που με τη σειρά τους γέννησαν τους  νησιώτες και τους παραποτάμιους  λαούς.

Η καταστροφή του θαλάσσιου περιβάλλοντος στοιχειοθετούσε «Ύβριν», ασέβεια απέναντι στους Θεούς, και επέσυρε την «τίσιν», τη σκληρή τιμωρία τους.

Αυτός ο φόβος «φύλαξε τα έρημα» για αιώνες.

Ο σύγχρονος όμως άνθρωπος του ψυχρού ορθολογισμού εύκολα υποπίπτει σε «ύβρη»  και αναπόφευκτα πληρώνει το τίμημα των πράξεών του.

Σύμφωνα με τη Greenpeace :
– Το 76% των ψαριών κινδυνεύει από την εντατική αλιεία.
– 300.000 κητώδη, όπως φάλαινες, δελφίνια και φώκιες, πεθαίνουν κάθε χρόνο παγιδευμένα σε δίχτυα.
– 4 δισεκατομμύρια δολάρια κερδίζει η πειρατική αλιεία κάθε χρόνο εις βάρος φτωχών κρατών.
Mόνo η Σομαλία χάνει κάθε χρόνο 300 εκατομμύρια δολάρια από την πειρατική αλιεία.

– Το 65-70% των εμπορικών ψαριών στην Ελλάδα3 υπεραλιεύεται

– Tα κυριότερα αλιεύματα της μηχανότρατας είναι υπεραλιευμένα. Ωστόσο, τα κλιμάκια ελέγχου αλιευτικών προϊόντων δεν λειτουργούν ακόμα.

– Το 90% των ενήλικων ερυθρών τόνων έχει ήδη εξαντληθεί. Oι θαλάσσιες περιοχές της Μεσογείου όπου αναπαράγεται το ψάρι αυτό παραμένουν απροστάτευτες. Οι μονάδες πάχυνσης τόνου επιτείνουν το πρόβλημα.

– Το 20%-60% των αλιευμάτων των ευρωπαϊκών αλιευτικών σκαφών (συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών) δεν φτάνει ποτέ στις ψαραγορές. Aπορρίπτεται στη θάλασσα αμέσως μετά την αλίευσή του, γιατί δεν έχει επαρκή εμπορική αξία.

-Τα τελευταία 15 χρόνια έχουν καταλήξει περισσότεροι από 70.000 τόνοι πετρελαίου στη θάλασσα λόγω ατυχημάτων. Kάθε χρόνο περίπου 250.000 τόνοι πετρελαίου ρυπαίνουν τη θάλασσα εξαιτίας της λειτουργίας των πλοίων. Στην Ελλάδα, στα ευαίσθητα νερά της καλντέρας στη Σαντορίνη, παραμένουν ξεχασμένοι στο βυθό 450 τόνοι πετρελαίου.

Εξάλλου, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι-Μουν  στο μήνυμά του για την  Πρώτη Παγκόσμια Ηµέρα Ωκεανών (8.6.2009) μεταξύ των άλλων επισημαίνει:

«Η… ανθρώπινη δραστηριότητα έχει τεράστιο κόστος για τους ωκεανούς και τις θάλασσες. Τα ευαίσθητα  θαλάσσια οικοσυστήματα, όπως τα κοράλλια και οι ψαρότοποι, καταστρέφονται από την υπερεκμετάλλευση(…) Η αυξημένη θερμοκρασία, η  άνοδος  του επιπέδου της θάλασσας και  η οξίνηση των ωκεανών που προκαλούνται από  την  κλιματική αλλαγή, δημιουργούν ακόμη  μεγαλύτερες απειλές για τη θαλάσσια ζωή, τις παράκτιες και νησιωτικές κοινότητες  αλλά και τις εθνικές οικονομίες.  Οι ωκεανοί πλήττονται ακόμη από τις εγκληματικές δραστηριότητες. Η πειρατεία και οι ένοπλες ληστείες κατά των πλοίων,  απειλούν τη ζωή των ναυτικών και την ασφάλεια της διεθνούς ναυτιλίας η οποία μεταφέρει το 90% των παγκόσμιων αγαθών. Το εμπόριο ναρκωτικών και ανθρώπων μέσω της θάλασσας είναι ένα παράδειγμα του πως οι εγκληματικές δραστηριότητες απειλούν ανθρώπινες ζωές, την ειρήνη και την ασφάλεια των ωκεανών».

Το πρόσφατο «πετρελαϊκό Τσέρνομπιλ», όπως χαραχτηρίστηκε η οικολογική καταστροφή ή, ακριβέστερα, τραγωδία στον Κόλπο του Μεξικού, δείχνει με τον πιο ανάγλυφο τρόπο πού οδηγεί η «λογική» της ανάπτυξης και του πλούτου με κάθε κόστος.

Θα ήταν, φυσικά, άδικο να παραβλέψουμε τις τόσο σοβαρές προσπάθειες που έγιναν, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, για την αντιμετώπιση αυτών των αμέτρητων προκλήσεων, όπως η «Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας» του 1982, η οποία καθορίζει το πλαίσιο για κάθε δραστηριότητα στο θαλάσσιο περιβάλλον, ενώ προσφέρει τη βάση της διεθνούς συνεργασίας σε όλα τα επίπεδα.

Η απεραντοσύνη, όμως,  των ωκεανών και θαλασσών και τα μέσα που διαθέτει το «κακό» αποδυναμώνουν κάθε νομική-τυπική και πρακτική προσπάθεια για τη εξασφάλιση της αειφορίας των σημερινών και των μελλοντικών δραστηριοτήτων μας που συνδέονται με τη θάλασσα  και την κάνουν να μοιάζει με …«σταγόνα στον Ωκεανό», εάν δεν συνυπάρχει η οικολογικά ευαισθητοποιημένη συνείδηση.4

Και αυτή δεν  επιβάλλεται αλλά υποβάλλεται.

Εκτός κι αν εναποθέσουμε τις ελπίδες μας για τη σωτηρία της φύσης στη μεταφυσική και στο φόβο των συνεπειών της ύβρης…

1. Ο Ωκεανός με την έννοια της τεράστιας θαλάσσιας έκτασης καταγράφηκε ιστορικά από τον Ηρόδοτο και με αυτή την έννοια  διατηρήθηκε ο όρος σε παγκόσμια χρήση.

2. Η Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών, 8 Ιουνίου προτάθηκε από τον Καναδά το 1992 κατά την Παγκόσμια Συνάντηση Κορυφής για την προστασία της γης στο Ρίο Ντε Τζανέιρο, αλλά μόλις πέρυσι αναγνωρίστηκε και επίσημα από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.

3. Eίδήσεις της τελευταίας στιγμής περιέχουν για μας τους Ρεθυμνιώτες δύο δυσάρεστα: α)Φαίνεται ότι το Ενετικό λιμανάκι μας εκτελεί και χρέη… χαβούζας, αφού προχθές από το βυθό του ανέσυραν οι δύτες εκπληκτικά αντικείμενα: ποδήλατα, νοσοκομειακό φορείο, τραπεζια, καρέκλες, λάστιχα, πινακίδες!…β)Tρεις «γαλάζιες σημαίες» (διεθνές σύμβολο ποιότητας) λιγότερες σε σχέση με πέρσι απονεμήθηκαν φέτος στις ακτές του νομού Ρεθύμνου. Για το ίδιο όμως θέμα, η Ελλάδα επανακατέλαβε τη 2η θέση παγκοσμίως, αν αυτό μας παρηγορεί.

4. Βλέπε και «Βιολογική και πολιτισμική ποικιλότητα«,  Άγονη Γραμμή,  Άρθρα.

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: