Άγονη γραμμή

2 Νοεμβρίου 2010

Έργα και ημέραι του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου

Filed under: Φρυγανάκης Γεώργιος — Άγονη Γραμμή @ 8:03 μμ
Tags:

Bιβλιοπαρουσίασεις-Βιβλιοκριτικές από: α) Εύα Λαδιά β) Κωστή Ηλ. Παπαδάκη γ) Μανόλη Κούνουπα δ) Παναγιώτη Παρασκευά

α)    Της ΕΥΑΣ ΛΑΔΙΑ

Το συνηθισμένο ξεφύλλισμα, πρώτη γνωριμία με ένα έντυπο, έγινε ανάγνωση για να καταλήξει σε μελέτη Και μετά σκέφτηκα πόσο τυχερά είναι τα παιδιά του Ρεθύμνου, που έχουν φιλολόγους με τόση φλόγα για πνευματική εργασία και εκτός έδρας.

Αφορμή έδωσε ένα βιβλίο που λάβαμε πρόσφατα από τον Γιώργο Φρυγανάκη με τίτλο «Έργα και ημέραι του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου». Τι έκανε πάλι ο χαλκέντερος λόγιος του Ρεθύμνου; Συγκέντρωσε κείμενα, εγκυκλίους, δημοσιεύματα που συνθέτουν 25 χρόνια δημιουργικής προσφοράς των συναδέλφων του. Και μας τα έδωσε σε μια εξαιρετική έκδοση με ιδιαίτερη συλλεκτική αξία.

Κι έκανε τόσο καλά, αν σκεφτούμε, πόσο εύκολα μια κοινωνία έχει μεταβληθεί τα τελευταία χρόνια σε «γη λωτοφάγων», έτσι ώστε να μας παρασύρει και τους παλαιότερους το ρεύμα της άνετης καθιέρωσης ενός θεσμού ή μιας πρωτοβουλίας, αδιαφορώντας για τους πρώτους διδάξαντες.

Έχουμε αναγάγει σε πολιτιστικά γεγονότα πρωτοβουλίες, θεσμικών κυρίως, που κάποτε θα περνούσαν στα «ψιλά» για τα μέτρα αξιολόγησης μιας άλλης εποχής, ξεχνώντας τι γινόταν στο Ρέθυμνο όταν ζούσαμε από κοντά: Κορνήλιο Καστοριάδη, Ευάγγελο Παπανούτσο, Δημήτρη Μαρωνίτη, Αλέξη Μινωτή, Κατίνα Παξινού, Μάριο Πλωρίτη, Νικηφόρο Βρεττάκο, Έκτορα Κακναβάτο…

Ποιος να θυμάται, άραγε, εκείνο το βράδυ στο Δημαρχείο Ρεθύμνου, που για ν’ ακούσουν τον Κορνήλιο Καστοριάδη κρεμόταν ο κόσμος από τη σκάλα και έφθανε η ουρά μέχρι την πλατεία.

Πως χάθηκε ξαφνικά η ανάγκη για περισσότερη ποιότητα; Γιατί να θεωρούνται σήμερα «γραφικοί» όσοι την αναζητούν και να τους χρεώνουν σκοπιμότητα, όποτε γίνονται ενοχλητικοί με τους σχολιασμούς και τις παρεμβάσεις τους;

Η πρόσφατη εργασία του ακούραστου φιλόλογου Γιώργου Φρυγανάκη μας έφερε πολλά στο νου από αυτά που μας έδιναν κάποτε μέτρο σύγκρισης για ν’ αξιολογήσουμε δημοσιογραφικά μια εκδήλωση.

Η προσφορά των φιλολόγων

Για το σκοπό της έκδοσης ο εκλεκτός μας συμπολίτης σημειώνει απαντώντας και στις απορίες μας:

«Αναμφισβήτητα η διδασκαλία είναι έργο των δασκάλων, είτε αυτή η ιδιότητα αναγράφεται στην επαγγελματική τους ταυτότητα είτε όχι.

Πιστεύω όμως να μη διαταράξω την ισορροπία που υπάρχει μεταξύ τους, λόγω του κοινού τους ρόλου, αν αναφερθώ ιδιαίτερα στην προσφορά, των κατά κύριο επάγγελμα δασκάλων, των εκπαιδευτικών λειτουργών.

Των εκπαιδευτικών όλων των βαθμών και των βαθμίδων που αγωνίζονται για την παιδεία όλων των παιδιών και κυρίως των υποβαθμισμένων στρωμάτων και των αποκλεισμένων ομάδων.

Των εκπαιδευτικών που αναλώνονται σαν τα κεριά να φωτίσουν τους νέους, γιατί πιστεύουν ότι «η ικανότητα να βλέπεις είναι κάτι ασήμαντο όταν δεν την έχουν οι άλλοι» και ότι «το δικό τους φως θα έσβηνε αν το έχουν μόνο αυτοί» (Αραγκόν).

Των εκπαιδευτικών που με «παντ’ ανοιχτά, πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής τους» (Σολωμός) προσπαθούν να ιχνηλατήσουν και να διευρύνουν την παιδική σκέψη, γιατί ξέρουν ότι «στοχάζεται καλά όποιος στοχάζεται ελεύθερα» (Ρήγας Φεραίος).

Των εκπαιδευτικών που στοχεύουν στην «αγωγή της ψυχής» γιατί ξέρουν ότι «μόρφωση είναι αυτό που μένει όταν ξεχάσουμε τις γνώσεις» (Β. Ουγκό).

Των εκπαιδευτικών που μέσα στον καταιγισμό των πληροφοριών από τα μαζικά μέσα ενημέρωσης θέτουν τα παιδιά «υπό την αιγίδα» τους, ενισχύοντας τους αμυντικούς τους μηχανισμούς απέναντι στη σύγχυση και τον αποπροσανατολισμό.

Των εκπαιδευτικών που μεταβιβάζουν υπεύθυνα την πολιτιστική και πολιτισμική κληρονομιά στα νέα μέλη μιας κοινωνίας και παράλληλα ενθαρρύνουν τις ρήξεις με την παλαιομανία και αποθαρρύνουν τις εκρήξεις της νεομανίας, της «αμφισβήτησης για την αμφισβήτηση» και της ξενομανίας.

Των εκπαιδευτικών που μέσα στον μικρόκοσμο της τάξης τους καλλιεργούν την ανοχή και το σεβασμό στην παγκόσμια πολιτισμική πολυμορφία, καταπολεμώντας τη θρησκοληψία, τον εθνικισμό, το ρατσισμό, τη μισαλλοδοξία, το φανατισμό γενικότερα και προωθώντας την παγκοσμιοποίησή του ανθρωπισμού, της ειρήνης και της δημοκρατίας.

Των εκπαιδευτικών των ταγμένων στη «δια βίου»-και όχι στη…βίας-παιδεία, των ρομαντικών που αγωνίζονται με την άρπα τους κατά των αρπακτικών της «κοινωνίας της αγοράς» και που ως πρότυπα συμμετοχής στα κοινά και στα κινήματα και γενικά κοινωνικής προσφοράς επηρεάζουν τη γενιά που διδάσκουν και μέσα από αυτή τις γενιές που έρχονται.

Των εκπαιδευτικών που ενηλικιώνονται παραμένοντας παιδιά στη ψυχή, για να μπορούν να αφουγκράζονται πάντα τα ρεύματα της σύγχρονης σκέψης και να έχουν εύκολη πρόσβαση στο λογισμό και στα συναισθήματα των μαθητών τους.

Των εκπαιδευτικών που θεωρούν ότι θριαμβεύουν με την αυτοκατάργησή τους, με το να μαθαίνουν στους μαθητές τους πως να μαθαίνουν και με το να τους καθιστούν τόσο ώριμους και χειραφετημένους ώστε να μην χρειάζονται τη χειραγώγηση κανενός-ούτε του δασκάλου τους φυσικά. Των εκπαιδευτικών που μέσα στις ασφυκτικές συνθήκες που διαμορφώνονται στο παιδευτικό μέτωπο από άκαπνους σχεδιαστές των μετόπισθεν κατορθώνουν να δημιουργούν κάποιες-μικρές έστω-οάσεις σχολικής ζωής για να ξεδιψούν κάπως οι ψυχές των μαθητών.

Των εκπαιδευτικών που αγωνίζονται μέσα σε αντίξοες συνθήκες ενός εχθρικού περιβάλλοντος, διακυβεύοντας την αξιοπρέπειά τους, τη θέση τους, την ελευθερία τους και τη ζωή τους ακόμη, στην προσπάθειά τους να ανταποκριθούν στο λειτούργημά τους.

Των εκπαιδευτικών που έχουν για στέγη τους τον ουρανό και για θρανία τους τις πέτρες, των άλλων που μέσα στον οικοδομικό οργασμό των πόλεων βλέπουν με πόνο το πρόβλημα της σχολικής στέγης να «μπαίνει στο γύψο» ή να «λύνεται» με τις γυψοσανίδες της διχοτόμησης των αιθουσών και εκείνων που νιώθουν ανείπωτη πίκρα βλέποντας τα σχολεία τους στην ύπαιθρο χωρίς μαθητές.

Των εκπαιδευτικών που κάνουν δικά τους παιδιά τα παιδιά που δεν είναι δικά τους!

Αν η ποιότητα της κοινωνίας είναι ανάλογη της ποιότητας της παρεχόμενης παιδείας, η κατάσταση του σημερινού κόσμου υπογραμμίζει και το σοβαρό έλλειμμα παιδείας και την ανάγκη στήριξης του έργου των φορέων της. Κι αν η λύση παιδείας είναι ουτοπία, τότε ουτοπία είναι και η έξοδος από τα αδιέξοδα των καιρών μας…

Δεν θα συντεχνιάζαμε, αν λέγαμε ότι ο κορυφαίος του χορού των εκπαιδευτικών, η «ψυχή» του σχολείου Μέσης Εκπαίδευσης είναι ο Φιλόλογος. Διότι: αν θεωρούμε αυτονόητο ότι ο ανθρωπισμός είναι το μεγάλο ζητούμενο σε μια εποχή σαν τη δική μας, όπου η αξία του ανθρώπου και των ανθρώπινων έχει ευτελιστεί, αν θεωρούμε επίσης αυτονότητο ότι ο χώρος της Εκπαίδευσης είναι το καλύτερο εργαστήρι για την σμίλευση ανθρωπιστικών συνειδήσεων μέσω των μορφωσιογόνων ανθρωπιστικών γραμμάτων, τότε είναι εξίσου αυτονότητο ότι η σχέση της εκπαίδευσης με τον ανθρωπισμό υπηρετείται κυρίως μέσα από το περιεχόμενο σπουδών και των φιλολογικών μαθημάτων.

Παράλληλα, όμως, ο φιλόλογος ξεχωρίζει και για τα υπερβάρη που επωμίζεται, καθώς του φορτώνεται η ευθύνη μιας ποικιλίας μαθημάτων που υπερβαίνει κατά πολύ την πανεπιστημιακή του εξειδίκευση, γεγονός που λειτουργεί γ’ αυτόν εξουθενωτικά. Έχει καταντήσει σχεδόν αυτονότητο ότι ο φιλόλογος «όλα τα μπορεί» και «όλα τα κάνει» στην τάξη.

Επίσης, οι φιλόλογοι είναι εκείνοι κυρίως που δραστηριοποιούνται και δραστηριοποιούν μέσα από τα δρώμενα της σχολικής ζωής αλλά κι εκείνοι κυρίως που διευρύνουν το ρόλο του εκπαιδευτικού ως πνευματικού ανθρώπου μέσα στην τοπική και ευρύτερη κοινωνία. Δεν είναι καθόλου τυχαία, άλλωστε, η ίδρυση και λειτουργία σε κάθε εκπαιδευτική περιφέρεια παράλληλα με την Έ(νωση) Λ(ειτουργών) Μ(έσης) Ε(κπαίδευσης) και ενός Συνδέσμου Φιλολόγων για τη στήριξη του διπολικού αυτού έργου του Φιλολόγου».

Μια αξιέπαινη έκδοση

Και μόνο γι’ αυτό τον πρόλογο που είναι η πραγματική αποτύπωση του έργου ενός Φιλολόγου, θα μπορούσαμε να επεκταθούμε σε σχολιασμό, καθώς κάθε παράγραφος μας δίνει και αφορμή. Εκφράζει όσα κάποιοι σκέφτονται αλλά δεν βρίσκουν χρόνο ή δεν έχουν διάθεση να δηλώσουν. Μια έκφραση ευγνωμοσύνης για τους καθηγητές, που με το μάθημά τους, μας έμαθαν να κοιτάμε ψηλότερα…

Έχουμε την εντύπωση ότι το βιβλίο αυτό αποτελεί μια σημαντική έκδοση ,γιατί κάθε σελίδα του έχει τόσα να πει για τα έργα και τις Ημέρες του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου. Ενός φορέα που μας έχει προσφέρει και τόσες πνευματικές απολαύσεις μέσα από εκδηλώσεις ποιότητας. Δραστηριότητες που τιμούν τον κλάδο και την πολυσήμαντη προσφορά του.

ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ Σάββατο, 13 Νοεμβρίου 2010

*         *           *

β)  Β ι β λ ι ο π α ρ ο υ σ ί α σ η-   Β ι β λ ι ο κ ρ ι τ ι κ ή  ΚΩΣΤΗ  Η λ.  ΠΑΠΑΔΑΚΗ

Ο συνάδελφος Γιώργος Δ. Φρυγανάκης– συνταξιούχος σήμερα Καθηγητής- είναι γεγονός ότι κατά τα χρόνια που υπηρετούσε στη Μέση Παιδεία έδινε μονίμως πνοή και οράματα στους μαθητές του και τους εμψύχωνε αδιαλείπτως από τον δικό του ζήλο και ενθουσιασμό, φυσικό επακολούθημα των οποίων υπήρξε η αξιόλογη εργασία τους που επιτελούνταν όλα αυτά τα χρόνια είτε με τις κατά διαστήματα ποικίλες ελεύθερες εκδόσεις τους (να θυμηθούμε, εδώ, και τις «Απόψεις» των Καθηγητών τού Πειραματικού Λυκείου), είτε με την επί χρόνια έκδοση τού γνωστού ετήσιου περιοδικού «Σχεδία» των μαθητών του 2ου Λυκείου Ρεθύμνης όταν, ακόμα, ο κ. Φρυγανάκης υπηρετούσε ως Καθηγητής στο συγκεκριμένο σχολείο.

Πρόσφατα ο κ. Φρυγανάκης επανήλθε στη δημοσιότητα με μιαν ογκώδη έκδοσή του- τριακοσίων πενήντα, περίπου, σελίδων- με τον τίτλο «Έργα και Ημέραι», που αφορά στα Πεπραγμένα τού Συλλόγου Φιλολόγων Ρεθύμνου (Σ.Φ.Ρ.). Στα «Εισαγωγικά» τού παρουσιαζόμενου βιβλίου ο συγγραφέας διευκρινίζει τη σκοπιμότητα τής συγγραφής αυτής που αναφέρεται σε έναν Σύλλογο που έκλεισε αισίως το ¼ τού αιώνα και μαζί του έκλεισε και ο πρώτος κύκλος των «Έργων και Ημερών» του, που σήμανε την αποχώρηση, αφενός, από το Δ.Σ. τής παλιάς φρουράς των ιδρυτικών στελεχών και την ανάγκη, αφετέρου, ανανέωσης που εκφράζει η εθελούσια αυτή έξοδος.

Αυτόν, λοιπόν, τον κύκλο θέλησε ο Γιώργος Φρυγανάκης να αποτυπώσει στο παρουσιαζόμενο βιβλίο του ως ελάχιστο φόρο τιμής σε όλους εκείνους που συνέβαλαν άλλος λιγότερο και άλλος περισσότερο στην πραγματοποίηση των σκοπών τού Συλλόγου. Εξάλλου, με την κατάθεση των Πεπραγμένων ενός Συλλόγου, μπορούμε να παρακολουθήσουμε και ένα τμήμα από τη ζωή τής ίδιας τής πόλης στην οποία ο Σύλλογος ανήκει, και είναι, ασφαλώς, και αυτό ένα από τα ζητούμενα τής εν λόγω έκδοσης.

Και στο σημείο αυτό οφείλω να παρατηρήσω ότι ο κ. Φρυγανάκης «φύσει και θέσει» είναι ο μόνος πραγματικά κατάλληλος να αναλάβει αυτό το έργο, αφού διετέλεσε τα περισσότερα χρόνια τού πρώτου αυτού κύκλου ζωής τού εν λόγω Συλλόγου τής πόλης μας σε νευραλγικές θέσεις τού Δ.Σ. και μάλιστα Πρόεδρος αυτού, ώστε να γνωρίζει εκ των έσω και περισσότερο οποιουδήποτε άλλου ότι αφορά στα Έργα και τις Ημέρες αυτού. Οπότε, λοιπόν, ο συγγραφέας στη ζυγαριά της αυτοκριτικής του το ένιωθε ως δική του ευθύνη να άφηνε ένα έργο είκοσι πέντε χρόνων να περιέλθει στα δίκτυα τής λησμονιάς. Βοηθητικά στην προσπάθειά του αυτήν στάθηκαν- όπως ο ίδιος σημειώνει χαρακτηριστικά- η απαλλαγή του από τον ηλεκτρονικό… αναλφαβητισμό αλλά και η πρόσφατη αποχώρησή του από την υπηρεσία.

Πρόκειται για μια πολύχρονη δουλειά μόχθου, που κατόρθωσε να τιθασεύσει ένα ογκώδες αρχειακό υλικό είκοσι πέντε χρόνων και να το συστηματοποιήσει με τόση τάξη και μεθοδικότητα, που πραγματικά εκπλήσσει τον αναγνώστη για την ακρίβεια, τη συνέπεια και ευκρίνειά της. Είμαι σε θέση να γνωρίζω αρκετά για τον συγκεκριμένο σύλλογο, ώστε να μπορώ να κρίνω την εξαιρετική δουλειά τού κ. Φρυγανάκη.

Η δομή τού παρουσιαζόμενου βιβλίου έχει ως εξής:
Στην αρχή παραθέτεται «Προεισαγωγική Αναφορά» τού συγγραφέα στην προσφορά τού εκπαιδευτικού λειτουργού που αγωνίζεται για την παιδεία και τη διαμόρφωση

τού χαρακτήρα των παιδιών τού ελληνικού λαού, καταλήγοντας στη διαπίστωση ότι η ψυχή τού εκπαιδευτικού έργου και του Σχολείου τής Μ. Εκπαίδευσης είναι ο φιλόλογος, τόσο λόγω της ανομοιογένειας και του ετερόκλητου των μαθημάτων που ο εν λόγω λειτουργός καλείται να διδάξει, όσο και για τον ανθρωπιστικό χαρακτήρα τής επιστήμης του, αυτονόητο ζητούμενο για μια κοινωνία με σοβαρότατο έλλειμμα παιδείας και ανθρωπισμού. Αυτός, εξάλλου, καταλήγει, είναι ο και λόγος που σε κάθε εκπαιδευτική περιφέρεια της Χώρας μας παράλληλα με τις Ενώσεις Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης ιδρύεται και ένας Σύνδεσμος Φιλολόγων για τη στήριξη τού πολυεύθυνου έργου τού φιλολόγου.

Η λοιπή δομή τού παρουσιαζόμενου βιβλίου έχει ως εξής:
1. Ιστορικό ίδρυσης τής Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων (Π.Ε.Φ.) και καταστατικό ίδρυσης αυτής, μέσα στην οποία κυοφορήθηκε και γεννήθηκε και στο πνεύμα τής οποίας λειτούργησε ο Σύλλογος Φιλολόγων Ρεθύμνου.
2. Παραθέτονται βασικά έγγραφα σχετικά με την ίδρυση και λειτουργία τού Σ.Φ.Ρ.
3. Ανά διετία και Δ.Σ. ακολουθεί και μια έκθεση Πεπραγμένων κατά βασικό τομέα δραστηριότητας.
4. Εξαιρετικά ενδιαφέρον και ευφυές κρίνεται το τέταρτο μέρος του εν λόγω βιβλίου, που αφορά στην παράθεση σημαντικών συμπληρωματικών στοιχείων (δημοσιευμάτων τοπικών, κυρίως, εφημερίδων), που, οπωσδήποτε, έχουν να προσθέσουν τη δική τους νότα προδιαθέτοντας ευχάριστα τον αναγνώστη και παραθέτοντας κάποιες επί πλέον λεπτομέρειες στα Πεπραγμένα.

Στο τέλος γίνεται αναλυτική παρουσίαση των εκδόσεων τού Σ.Φ.Ρ. και των περιεχομένων τού περιοδικού «Αναζητήσεις», τού γνωστού βήματος λόγου και διαλόγου των φιλολόγων τού νομού μας και όχι μόνο και ο τόμος ολοκληρώνεται με τον Μαθητικό Λογοτεχνικό Διαγωνισμό τού Σ.Φ.Ρ. και την παρουσίαση των τεσσάρων διοργανώσεών του (2003- 2008).

Εξαιρετικά χρηστικά και τα δύο Ευρετήρια στο τέλος τού βιβλίου. το πρώτο αναφέρεται σε όλα τα βασικά θέματα (πρόσωπα, πράγματα), που απασχόλησαν τον Σύλλογο κατά το 25ετές αυτό διάστημα και το δεύτερο στα ονόματα όλων εκείνων που συνεργάστηκαν κατά το διάστημα αυτό με τον Σ.Φ.Ρ. με εισηγήσεις τους, ομιλίες και γραπτές καταθέσεις απ’ οπουδήποτε.

Όπως ευστοχότατα ο κ. Φρυγανάκης παρατηρεί η καλύτερη ανταμοιβή του είναι η αίσθηση ότι με την έκδοσή του αυτή δίνεται μια «δεύτερη ζωή» σε μια εθελοντική προσφορά είκοσι πέντε χρόνων, στην οποία αναλώθηκε πολύς προσωπικός χρόνος και μόχθος πολλών συναδέλφων τού τόπου μας. Μια «δεύτερη ζωή» που μπορεί να ζωογονήσει το μέλλον τού Σ.Φ.Ρ. και αυτό, ασφαλώς, είναι και η δική μας ευχή με την ευκαιρία τής παρουσίασης αυτής.

Θερμά συγχαίρουμε και ευχαριστούμε τον φίλο Γιώργο Δ. Φρυγανάκη αποκλειστικό συντελεστή του όμορφου αυτού έργου. Η αίσθηση του χρέους απέναντι στην πνευματική και πολιτισμική κληρονομιά τού τόπου του είναι, νομίζω, εκείνη που καθοδήγησε τις προσπάθειές του και συνέβαλλε στο ξεπέρασμα των οποιωνδήποτε δυσχερειών.

Η προσπάθειά του, ανάγκη βαθιά εσωτερική, αντανακλά το περίσσευμα της ψυχής του και ενθαρρύνει την ανάληψη και στο μέλλον παρόμοιων πρωτοβουλιών. Χωρίς κανένα δισταγμό μπορούμε να ισχυριστούμε ότι το φωτισμένο ενδιαφέρον ορισμένων ανθρώπων για την ιστορική και πνευματική τού τόπου τους ανάδειξη, το γνήσιο συναίσθημα ευθύνης του καθενός μας απέναντι στον συνάνθρωπό αποτελούν την ασφαλέστερη βάση για την προαγωγή και ανάπτυξη ενός τόπου.

ret-anadromes.blogspot.com 2.12. 2010

 

*          *         *

γ) ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΪΑΣΗ- ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ ΜΑΝΟΛΗ  Ι. ΚΟΥΝΟΥΠΑ

ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ Πέμπτη, 20 Ιανουαρίου 2011

«Έ ρ γ α κ α ι η μ έ ρ α ι Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου»

Ένας γόνιμος όσο και εντυπωσιακός απολογισμός του «Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου» στα 25 χρόνια δημιουργικής προσφοράς»

«Δε θέλω του γιαλού το λαμπροφέγγισμα Που δείχνει άστρο με του ηλιού τη χάρη Θέλω να δίνω φως από τη φλόγα μου Κι ας είμαι ένα ταπεινό λυχνάρι» (Γ. Δροσίνης: Από τη συλλογή: Φωτερά σκοτάδια)

Κυκλοφόρησε προ καιρού με τίτλο: «Έργα και ημέραι» ένας πολυσέλιδος όσο και πολυετής (25 χρόνια) γόνιμος απολογισμός πεπραγμένων, του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου.

Θα ΄θελα να σημειώσω κατ’ αρχήν, ότι ο Σύνδεσμος των συμπολιτών Φιλολόγων, όπως και όλοι εκείνοι οι αντίστοιχοι σύνδεσμοι, τόσο οι αθηναϊκοί, όσο και οι επαρχιακοί (45 εν συνόλω) δεν είναι συνδικαλιστικά όργανα, αλλά επιστημονικοί φορείς έκφρασης των απανταχού φιλολόγων, με σκοπό την εκπαιδευτική και πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας μας.

Το οικονομικό βάρος, η συνολική δαπάνη αυτής της αφιλοκερδούς έκδοσης, επιβάρυνε το γλίσχρο βαλάντιο ενός ήδη καταξιωμένου και δεόντως προικισμένου πνευματικού μας δουλευτή. Πρόκειται για το Γιώργο Φρυγανάκη, ο οποίος για μια φορά ακόμα επωμίστηκε τόσο την επιμέλεια και τη φροντίδα, όσο και την άρτια εμφάνιση (τεχνικά και αισθητικά) του βιβλίου.

Στα «εισαγωγικά» και στα «Προεισαγωγικά» του βιβλίου, ο ξεχωριστός φιλόλογος, πλέκει ένα εγκώμιο στον «αφανή» εκπαιδευτικό. Αναμέλπει με την εκλεπτυσμένη ευαισθησία του, έναν ύμνο στο σεμνό, προικισμένο καθηγητή, είτε στο δάσκαλο, οι οποίοι «αναλώνονται σαν το κερί» και όχι μόνο για να διευρύνουν το στοχασμό τους τα νεαρά βλαστάρια και να μεταλαμπαδεύσουν γνώσεις σ’ αυτά, αλλά να αποκτήσουν τα παιδιά ανθρωπιστική παιδεία και «αγωγή ψυχής», αντί να κυνηγούν χιμαιρικές προσδοκίες, στόχους και όνειρα, σύμφωνα με το κλίμα των ημερών.

Ξεφυλλίζοντας τις σελίδες του άψογα συγκροτημένου και μετά από επινοητική ταξινόμηση, αρμονικά στοιχειοθετημένου πονήματος, καταπλήσσει ο πλούτος μιας ευδόκιμης και πολυδιάστατης δραστηριοποίησης των μελών του Συνδέσμου Φιλολόγων. Απορεί και εξίσταται ο καθείς, πως το επιτρέπει ο ανελέητος χρόνος, στα πλαίσια της εκπαιδευτικής πνιγηρής καθημερινότητας, καθηκόντων και υποχρεώσεων, να οργανωθούν και να πραγματοποιηθούν όλες αυτές οι δραστηριότητες. Είναι αξιοθαύμαστη αυτή η ενεργοποίηση, αρχής γενομένης από τις τιμητικές εκδηλώσεις-παρουσιάσεις, τις ποικίλες εκδόσεις και τους λογοτεχνικούς διαγωνισμούς, μέχρι τις ενδελεχείς έρευνες και μελέτες. Πέραν όμως μιας συμβατικής παράθεσης, πεπραγμένων, εντυπωσιάζουν στις ποικίλες εκδόσεις του Συνδέσμου, ο ποιοτικός λόγος, η προβληματική των κειμένων, οι επιστημονικές, όσον και οι αποκαλυπτικές αναλύσεις και αναζητήσεις. Η παράθεση στην έκδοση αυτών των έγκυρων δημοσιευμάτων και γλαφυρών κειμένων, σε μεταφορά από τον ημερήσιο και περιοδικό τύπο, συμβάλει δεόντως σαν ένα κίνητρο φιλαναγνωσίας.

Η τέχνη και τα Γράμματα είναι αγαθά, με τα οποία δυναμώνει ο κοινωνικός ιστός, κεντρίζεται η φαντασία και οξύνεται η κριτική σκέψη.

Οι καθηγητές-μελετητές υιοθέτησαν, στα πονήματά τους, όπως στο μοναδικό περιοδικό «Αναμνήσεις» τις σύγχρονες επιστημονικές αντιλήψεις και «αναζητήσεις» με τη γνώση στην ολότητα της και στη διαφορετικότητα της. Αποδέχτηκαν τη συνύπαρξη πολλών και ποικίλων διαφορετικών τάσεων και ρευμάτων και τη διαφορετική ερμηνεία θεμάτων και θεωριών. Στην προσέγγιση και στη γνώση που χαρακτήριζε τους διανοητές και τους σοφούς της αρχαιότητας, όπως εκείνη που συνδυάζει πράγματα διαφορετικά μεταξύ τους, τη φιλοσοφία, φερ’ ειπείν με τα μαθηματικά, την τέχνη με την πολιτική, την ιστορία με την αρχαιολογία, τον κόσμο με τη ζωή, το μύθο με την πραγματικότητα. Οι άξιοι εργάτες του λόγου εξάλλου ενστερνίστηκαν τη λογία μας παράδοση και συναισθανόμενοι το βάρος της ευθύνης, έναντι της ρεθυμνιακής πολιτιστικής και πνευματικής κληρονομιάς, ενωτίστηκαν τη φωνή του χρέους, καθώς έδειξαν μέσα από τις σελίδες του περιοδικού τον καλύτερό τους εαυτό και απέδειξαν με τη γλαφυρή τους γλωσσική έκφραση και την πηγαία τους έμπνευση, τη σύγχρονη θεαματική πνευματική άνοδο του τόπου μας.

Η καλαίσθητη έκδοση διαχωρίζεται στα εξής επί μέρους φροντισμένα κείμενα:

Α) Προεισαγωγικά και Εισαγωγικά

Β) Ίδρυση Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων (Π.Ε.Φ.)

Γ) Ίδρυση Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου (Σ.Φ.Ρ.)

Δ) «Έργα και ημέραι» Σ.Φ.Ρ. (συνοπτική παρουσίαση, απολογισμοί πεπραγμένων διοικητικών συμβουλίων).

Ε) Εκδόσεις Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου

Στ) Μαθητικός διαγωνισμός Σ.Φ.Ρ.

Ζ) Παράρτημα κ.λπ.

Η εξαίσια εικόνα του ρεθυμνιώτικου φάρου στο εξώφυλλο, να τον λούζει ο ήλιος, όχι μόνο αναδεικνύει το μοναδικό prestige της πόλης, αλλά εναρμονίζεται άψογα με το περιεχόμενο του βιβλίου, καθώς παραπέμπει σ’ εκείνες τις ακτινοβόλες προσωπικότητες των Γραμμάτων, οι οποίες τιμήθηκαν κατά καιρούς πρεπόντως από το Σύνδεσμο Φιλολόγων. Εξ άλλου όλη αυτή, η τόσο επιμελημένη εκπόνηση, συγκινεί ιδιαίτερα εμάς της περασμένης γενιάς, καθώς μεταφέρει συνειρμικά εκείνη, την πάλαι ποτέ, περιρρέουσα σχολική ατμόσφαιρα. Ανακαλεί στη μνήμη παραστάσεις και καταστάσεις, που ζήσαμε κοντά, πλάι στους διδάσκοντες και τους συμπονέσαμε για τα χτυπήματα της μοίρας στα χρόνια της κατοχής. Όσον κι αν φαίνεται απίστευτο, παρά την ανέχεια εκείνης της εποχής, συντηρούμενοι εκ των ενόντων οι καθηγητές από τα συσσίτια του Ερυθρού Σταυρού και με ότι θα τους φέρναμε «σε είδος» οι μαθητές, αλλά και ενίοτε με χαρουπόψωμο, παρόλ’ αυτά στάθηκαν όρθιοι και δίδασκαν πάνω στα τρέμοντα πόδια τους. Και δε σταμάτησαν, ούτε μια μέρα, να διδάσκουν, όχι μόνο απειλούμενοι από το φάσμα της πείνας, αλλά και συνθλιβόμενοι και διακινδυνεύοντες από στιγμή σε στιγμή να συλληφθούν και να σταλούν σε κάποιο Νταχάου. Τούτο επειδή η διδασκαλία τους, εκτός από τον «Εθνικό ύμνο της Ελευθερίας» του Σολωμού, περιλάμβανε και πολύτιμες πατρικές συμβουλές, ένοχες όμως για τον κατακτητή. «Να κρατάτε το πνεύμα σας ανοιχτό κι ελεύθερο» μας έλεγε ο αείμνηστος Παν. Πλαγιαννάκος «για να οδηγηθείτε σε τεκμηριωμένα συμπεράσματα». Ο γράφων οφείλει πολλά σ’ εκείνον το διαπρεπή επιστήμονα. Επομένως το πόνημα του Ρεθεμνιώτη φιλόλογου-συγγραφέα αποτίει εξ ορισμού, φόρο τιμής και στη μνήμη εκείνων οι οποίοι, ακόμα και στην κυριολεξία όπως και μεταφορικά, αναλώθηκαν σα λαμπάδες.

Στους σεμνούς επιστήμονες που έδωσαν τα πάντα στην Παιδεία, θυσίασαν σωματικές και ψυχικές δυνάμεις, στο βωμό του χρέους και αν δεν είχαν αυτό το σθένος, θα μέναμε εσαεί…!! Απελέκητα καυσόξυλα!

*          *         *

δ) Βιβλιοπαρουσίαση-Βιβλιοκριτική  ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ   ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ

Γιώργης Φρυγανάκης, Έργα και Ημέραι του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου, Ρέθυμνο 2010

ΚΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ 15 Μαρτίου 2011

«Έργα και Ημέραι», ένας τίτ­λος ησιόδειος ως προς το πρώ­το σκέλος του αλλά περιεκτικός όσο αφορά δραστηριότητα ενός φιλολογικού συνδέσμου που άκμασε και λειτουργεί ακό­μη και σήμερα από το 1983.

 

Η ακμή του είναι συνυφα­σμένη με τα δρώντα πρόσωπα, φιλολόγους όλους, που ο καθένας από την σκοπιά του και την δυνατότητά του συνέβαλε στην όλη δράση του Συνδέ­σμου που προαναφέραμε. «Φι­λολογίες», θα μπορούσε να πει κανείς, «στην πεζή εποχή μας, τι χρειάζονται;», όπως θα το πει για τα Αρχαία τα καημένα, τη Λογοτεχνία, την Φιλοσοφία και την Ιστορία. Aυτά θα ’λεγε ένας πεζός, αδιάφορος, τεxνοκράτικός Ρεθεμνιώτης που ενδια­φέρεται για το χρήμα, τον του­ρισμό και όλα όσα απαρτίζουν την καθημερινή ρουτινιάρικn ζωή. Υπάρχουν όμως και οι φιλόλογοι, άνθρωποι με ευαι­σθησία στην γλώσσα, στην λο­γοτεχνία, στην ιστορία, στην ποίηση και στην τέxνn. Δεν είναι πολλοί εξ αυτών γνωστοί, δεν τους γράφυν οι  εφημερίδες ή τα ΜΜΕ, λειτουργούν αθόρυβα και προσφέρoυν στους μαθητές τους ένα πολύτιμο μάθημα γνώ­σης και συνειδητοποίησης αν­θρωπιστικής, εθνικής, παναν­θρώπινnς μέσα στην τάξη αλλά κι έξω από αυτήν.

 

Αυτήν τη δράση λοιπόν και αυτό το λειτούργημα που λεφτά δεν έχει και δε βγάνει , αλλά δείχνει οδούς και τρόπους σκέ­ψης προσέφερε και προσφέ­ρει ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Ρεθύμνου και ο επίσης φιλόλο­γος Γιώργης Φρυγανάκης, άν­θρωπος με ιστορική συνείδηση και ευθύνη, θεώρησε χρήσιμο να καταγράψει σε ένα βιβλίο για τα έργα και τις ημέρες του συν­δέσμου αυτού. Αν δεν τις κα­τέγραφε , θα χάνονταν όλα αυτά τα πολύτιμα στοιχεία για την πορεία του μέσα στα 28 χρόνια ζωής του και θα ήταν και αυτός σαν εκείνους τους συλ­λόγους που άκμασαν στην Κρή­τη μετά το 1878 και δεν γνωρί­ζομε παρά ελάχιστα γι’ αυτούς. Με το έργο αυτό όμως δεν θα χαθεί τίποτε. Θα μείνει κτήμα ες αεί.

 

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Ρεθύμνου ιδρύθηκε το 1983 με πρωτoβoυλία μερικών φιλολό­γων, νέων και ορεξάτων , και γρήγορα κατέγραψε πάνω από 5O μέλη ιδρυτικά που τον συ­νέστησαν. Ο γράφων ήταν ταμίας του. Από την πρώτη στιγμή που λειτούργησε βοή­θησε το φιλόλογο της τάξης με σεμινάρια, με εκδόσεις χρη­στικές για το σχολείο αναφο­ρικά με τα φιλολογικά μαθή­ματα, με καταγραφές απομνη­μονευμάτων, όπως του αεί­μνησου Κ. Ξεξάκη και με την έκδοση του περιοδικού Ανα­ζητήσεις. Πολλές εκδηλώσεις οργανώθηκαν στα 28 αυτά χρό­νια, επιτυχημένες με τελευταία την παρουσίαση του ΒιΒλίου της κας Παντελάκn πριν ένα μήνα περίπου.

 

Με δεδομένο ότι ο Σύνδεσμος δεν είχε εισοδήματα παρά μόνο από τις συνδρομές των φι­λολόγων, είναι αξιοθαύμαστο αυτό που επιτέλεσε και επιτε­λεί. Σε αντίθεση με άλλους συλ­λόγους που είχαν παχυλά εισο­δήματα από διάφορους φορείς ο Σύνδεσμός δεν είχε ποτέ χρή­ματα όπως δεν έχουν και οι φι­λόλογοι. Η πενία όμως τέχνας κατεργάζεται και πoλλές φορές αποτελεί πρόφαση για την μη προσφορά. Ο Σύνδεσμος όμως προσέφερε και προσφέρει με νέο αίμα. Δεν θα πρέπει να αφεθεί να διαλυθεί, δεν το επι­τρέπει η ιστορία των 28 ετών και η εικόνα που το βιβλίο του συναδέλφου Γιώργη Φρυγανά­κη μας δίνει για το δραστήριο σύνδεσμο.

 

Ως φιλόλογος που αποτέλε­σε ιδρυτικό μέλος του Συνδέσμου συγκινήθηκα αναπολών τας την εποχή του 1983, τον μα­καρίτη Αντώνη Τζανιδάκη, που ήταν ο προσωρινός πρόεδρος, αλλά και πολλούς σεβαστούς δασκάλους μου και συμφοιτητές που ενεργά στελεχώσαμε το Σύνδεσμο και τα κατοπινά χρό­νια.

 

Σ’ αυτούς λοιπόν τους δύ­σκολους καιρούς, τους σκλη­ρούς και ανελέητους η φιλολο­γία δεν είναι άχρηστη, αλλά κα­ταφύγιο και όαση για όλους μας.

 

Σ’ αυτήν την όαση αναφέ­ρεται το βιβλίο του Γιώργη, τη φιλολογία υπηρέτησε και αυτός 35 χρόνια και θεώρησε συντα­ξιούχος πια αλλά όχι εκτός της να μας την δώσει μέσα από τα κείμενα, τα προγράμματα, τα δημοσιεύματα, το καταστατικό και όλη τη ζωή του Συνδέσμου μας.

 

Ο αναγνώστης θα διαπι­στώσει ιδίοις όμμασι πια τον καίριο και πολύτιμο για την κοινωνία μας ρόλο των φιλολό­γων Ρεθύμνου.

 

Εύχομαι στο Γιώργη καλή συνέχεια και υγεία

Παναγιώτης Μιχ Παρασκευάς

 

Advertisements

1 σχόλιο »

  1. Είναι σπουδαίο πράγμα να διασώσεις τη μνήμη κάποιων πραγμάτων συλλέγοντας προσεκτικά τα στοιχεία που τα απαρτίζουν. Ο Γ.Φρυγανάκης συνέλεξε και εξέδωσε ένα υλικό πολύτιμο για την ιστορία των γραμμάτων στο Ρέθυμνο μέσα από την προσφορά των φιλολόγων που υπηρέτησαν και υπηρετούν στα σχολεία μας.Από το 1984 έως σήμερα οι φιλόλογοι δεν πολυλογούν ,αλλά φιλολογούν , προσπαθούν να περάσουν τα κλασικά γράμματα στα παιδιά και στην κοινωνία που χειμάζονται από τη μόδα , την αδράνεια της σκέψης, την αγραμματοσύνη. Ο ΣΦΡ ακόμη και τώρα δεν παραιτείται σε μια παραιτημένη κοινωνία, αλλά μάχεται και οι ολίγοι ακούοντες σωθήσονται.Ο Γιώργης πρόσφερε την ιστορία ενός φιλολογικού σωματείου που έχει 27 χρόνια παρουσίας και δράσης που δεν τυμπανοκροτεί, αλλά ήσυχα διακονεί τον λόγον και σπουδάζει περί παιδείαν.Συγχαρητήρια στον συγγραφέα του βιβλίου αυτού και σε όλους τους σκαπανείς φιλολόγους του Ρεθύμνου για το έργο τους.Και σε άλλα με υγεία Γιώργη.

    Σχόλιο από Παναγιώτης Παρασκευάς — 3 Νοεμβρίου 2010 @ 5:39 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: