Άγονη γραμμή

4 Νοεμβρίου 2010

Θεατρικός Σύλλογος Ρεθύμνης «Αι Μούσαι» 1884-1886

Filed under: Παπιομύτογλου Γιάννης — Άγονη Γραμμή @ 7:17 μμ
Tags:

Ο   εορτασμός   της  επετείου  της  9ης  Νοεμβρίου  1886

Γενικά

Οι πληροφορίες σχετικά με την πολιτιστική κίνηση στο Ρέθυμνο και γενικότερα στην Κρήτη πριν από το 1880, είναι ελάχιστες. Αν υπάρχουν τέτοιες θα πρέπει  να αναζητηθούν στον Αθηναϊκό Τύπο της εποχής και κυρίως σε εφημερίδες που εξέδιδαν Κρητικοί εγκατεστημένοι στην Αθήνα, όπως ο «Ραδάμανθυς» του Εμμ. Βυβιλάκη και η «Κρήτη» του Ι. Ξάνθη. Η ψυχαγωγία των Κρητικών κατά την προ του 1880 περίοδο, υποθέτουμε πως θα περιοριζόταν στα γλέντια που συνοδεύουν τα πανηγύρια, τους γάμους και τις βαφτίσεις, καθώς και στους περιοδεύοντες  καλλιτέχνες που επισκεπτόταν κατά καιρούς το νησί.

Μετά τη Σύμβαση της Χαλέπας (1878) με την οποία  επιτράπηκε[1] η σύσταση φιλεκπαιδευτικών συλλόγων στην Κρήτη, ιδρύθηκαν τέτοιοι σύλλογοι και στις τέσσερις  πόλεις[2] της Κρήτης. Οι σκοποί  της ίδρυσης  αυτών  των συλλόγων, όπως αυτοί αναφέρονται στα καταστατικά τους, ήταν η ανύψωση του πνευματικού επιπέδου και η ψυχαγωγία του πληθυσμού. Όμως ο απώτερος και ανομολόγητος στόχος ήταν η χαλύβδωση του  φρονήματος του ελληνικού στοιχείου και η τόνωση της πίστης του ότι. δεν είναι μακριά η μέρα της λύτρωσης από τα δεσμά του Τούρκου.

Η  ίδρυση

Πριν από τον Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο Ρεθύμνης[3], που  ιδρύθηκε το1887, έδρασε στο Ρέθυμνο στην περίοδο 1884-1886 ένας άλλος σύλλογος για τον οποίο ελάχιστα  πράγματα είναι γνωστά. Η επωνυμία του ήταν Θεατρικός Σύλλογος Ρεθύμνης «Αι Μούσαι»[4].

Η ακριβής ημερομηνία ίδρυσης δεν μας είναι γνωστή. Όμως μπορούμε να την τοποθετήσουμε, κατά προσέγγιση, στο τέλος του 1883 ή στις πρώτες μέρες του 1884. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι η πρώτη είδηση, σχετική με τον Σύλλογο, εμφανίζεται στο φύλλο της 14ης Ιανουαρίου 1884 της εφημερίδας  «Νέος Ραδάμανθυς» του Στυλ. Ε. Καλαϊτζάκη. Στο ίδιο φύλλο αναφέρεται ότι η πρωτοβουλία της ίδρυσης ανήκει  στην «φιλόμουσο νεολαία της πόλεως».  Ποια ήταν τα μέλη αυτής της φιλόμουσης νεολαίας το μαθαίνουμε από τον «κανονισμό» (= καταστατικό)[5] του Συλλόγου, που στο άρθρο 17 αναφέρει:  «Οι υπογράφοντες τον παρόντα Κανονισμόν αναλαμβάνουσι την υποχρέωσιν της ακριβούς τηρήσεως των εν αυτώ διατάξεων, θεωρούνται  δε και ως ιδρυταί του Συλλόγου». Τον Κανονισμό υπογράφουν οι Γεώργ. Σ. Λαμπρόπουλος, Ν. Σαουνάτσος, Μιχαήλ Πατρικαλάκης, Εμμ. Σ. Παπαδάκης, Ευάγ. Καλοκαιρινός, Χ. Σταματάκης,  Κων. Σωτήρχος, Ιωάν. Γ. Μουρνιανός, Νικ. Κορωνάκης,  Β. Σαριδάκης,  ; Καλομενόπουλος, Δ. Κασιμάτης, Ι. Καλομενόπουλος, Χαρ. Φραγάκης, Εμμ. Γενεράλις και άλλοι τρεις ακόμη που οι υπογραφές τους είναι δυσανάγνωστες.

Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο (Εφορεία)  του Συλλόγου απαρτίσθηκε από τους Ν.  Παλιεράκη, Ν. Καφάτο, Γ. Καφάτο, Α. Σταυριδάκη και Ι. Καυγαλάκη.

Οι  παραστάσεις

Στο πρώτο άρθρο του Κανονισμού αναφέρεται ότι σκοπός του Συλλόγου είναι «η υλική υποστήριξις κοινωφελών έργων δια των εκ θεατρικών παραστάσεων εισπραττομένων χρημάτων, ας θα δίδη ο Σύλλογος». Για τα  μέλη του Συλλόγου ήταν υποχρεωτική η συμμετοχή στις παραστάσεις «είτε ως ηθοποιοί είτε ως κωφά πρόσωπα είτε οπωσδήποτε». Οι παραστάσεις δινόταν στην αίθουσα της «Δημοτικής των Αρρένων Σχολής»[6], που κατά τα φαινόμενα, ήταν η μόνη που προσφερόταν  για τέτοιες εκδηλώσεις.

Η πρώτη παράσταση δόθηκε στις 15 Ιανουαρίου 1884 με το δράμα «Θείος δάκτυλος»[7] και την κωμωδία «Τρεις γαμβροί και μια νύμφη». Σχετικά με την παράσταση  διαβάζουμε στον «Νέο Ραδάμανθυ» της  21-1-1884: «…Οφείλομεν να ομολογήσωμεν ότι και η κοινωνία της ημετέρας πόλεως την ιερότητα του σκοπού εκτιμήσασα, ετίμησεν αθρόα την παράστασιν δια της παρουσίας της, αφ’ ετέρου όμως οφείλομεν προσέτι να ομολογήσωμεν ότι και άπαντα τα  υποκριθέντα πρόσωπα, υπερέβησαν τας προσδοκίας του κοινού…».

Η επόμενη  παράσταση δόθηκε  στις 5 Φεβρουαρίου 1884. Το  πρόγραμμα αυτής της ημέρας περιλάμβανε το δράμα «Μαξιμιλιανός» και την κωμωδία «Αγαθόπουλος».

Στις 17 Φεβρουαρίου 1884  δίνεται νέα παράσταση με το δράμα «Κασσιανή» και την κωμωδία «Το αγροκήπιον».

Μετά από διακοπή αρκετών μηνών ο Σύλλογος επαναλαμβάνει τις παραστάσεις στις  16  Σεπτεμβρίου 1884 με  το δράμα «Η καταδίκη του  Μαξιμιλιανού»  και την κωμωδία «Το αγροκήπιον». Την παράσταση παρακολούθησε και ο Γενικός Διοικητής  Κρήτης Φιοτιάδης Πασσάς.

Στις 9 Δεκεμβρίου 1884 δίνεται νέα παράσταση με την τραγωδία «Ο Ιωάννης ή επεισόδιόν τι της Κρητικής επαναστάσεως του 1866» και  την  κωμωδία «Η τύχη ενός ποιητού». Η  εφημερίδα «Αρκάδιον» που διαδέχθηκε τον «Νέο Ραδάμανθυ», στο φύλλο της 8-12-1884 αναγγέλλει την παράσταση με την παραίνεση «…Βεβαίως αθρόοι θέλουσι και πάλιν προσέλθει οι συμπολίται αποβλέποντες εις τον ευγενή σκοπόν της απαρτιζούσης τον θίασον νεολαίας». Όμως το κοινό φαίνεται πως δεν ανταποκρίθηκε αφού στο επόμενο φύλλο του «Αρκαδίου» (15-12-1884) διαβάζουμε: «…Αλλ’ όσον ζήλον και προθυμίαν, παντός επαίνου αξίαν, κατέβαλαν τα μέλη του θιάσου προς επιτυχίαν της παραστάσεως, τοσαύτην ψυχρότητα και  αδιαφορίαν, ίνα μη άλλο τι είπωμεν, επεδείξαντο οι πολίται, οκνήσαντες ίνα δια μεν της παρουσίας των ενθαρρύνωσι τους αναλαβόντας το επίμοχθον αλλά και ευγενές έργον νεαρούς συμπολίτας ημών, δια δε του οβολού των συντελέσωσι εις πλήρωσιν του ιερού σκοπού, ον προτίθεται η φιλάνθρωπος ημών  νεολαία. Η αίθουσα ήτο κενή σχεδόν. Ο αριθμός των θεατών μόλις έφθασε  τους εβδομήκοντα…».

Η επόμενη παράσταση δόθηκε μετά από ένα χρόνο (συγκεκριμένα στις 5 Δεκεμβρίου 1885) με το έργο «Κρήτες και Ενετοί». Τα έσοδα[8] της παράστασης διατέθηκαν  για την αποπεράτωση του ναού της Αγίας Βαρβάρας. Για τον ίδιο  σκοπό το ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου Δημ. Κασσιμάτης προσέφερε ένα ζωγραφικό πίνακα, για την κλήρωση του οποίου χρησιμοποιήθηκαν σαν λαχνοί τα εισιτήρια της παράστασης. Αυτή τη φορά η ανταπόκριση του κοινού ήταν τέτοια ώστε «…οι θέσεις είχον καταληφθεί από της 1ης[9] ώρας και κατά την ώραν της ενάρξεως ου μόνον η αίθουσα, αλλά και η αυλή έβριθον εκ του συρρεύσαντος πλήθους. Η παράστασις  αρξαμένη ακριβώς περί  την 2αν παρετάθη μέχρι της 5ης ώρας της νυκτός. Πλήρης ήτο η επιτυχία των πάνυ φιλοτίμως αναλαβόντων την παράστασιν νέων, εφ’ ω και θερμώς συγχαίρομεν αυτούς. Αι  σκηναί του δράματος τούτου συνεκίνησαν πολλάκις μέχρι δακρύων  τους θεατάς»[10].

Πληροφορίες για άλλη παράσταση δεν βρήκαμε. Πιθανόν αυτή να ήταν η τελευταία. Ανεξάρτητα όμως απ’ αυτό, γεγονός είναι ότι ο Σύλλογος απέκτησε τέτοια πείρα, και έτυχε τέτοιας αναγνώρισης ώστε ο Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Ηρακλείου, σωματείο παλαιότερο και ισχυρότερο, προκειμένου να δώσει ορισμένες παραστάσεις, ζητάει με επιστολή[11] τη  συνδρομή του.

Ο   εορτασμός   της  επετείου  της  9ης  Νοεμβρίου  1866

Κατά τη διετία της δράσεώς του ο Σύλλογος «ΑΙ ΜΟΥΣΑΙ» ανέλαβε τη διοργάνωση του  πρώτου εορτασμού της επετείου της ολοκαύτωσης  του Αρκαδίου. Στις 8 Νοεμβρίου 1885 γιορτάσθηκε με πρωτοφανή λαμπρότητα η επέτειος της 8ης Νοεμβρίου 1866.

Το καλαίσθητο Πρόγραμμα που ο Σύλλογος τύπωσε  και έστειλε σε όλα τα

αστικά κέντρα, της ελεύθερης Ελλάδας, περιλάμβανε τα εξής:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Επιμελεία του εν Ρεθύμνη Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου «Μουσών» τελείται την 8ην Ν)βρίου δημοτελές μνημόσυνον εν τη Μονή Αρκαδίου επί τη επετείω της ολοκαυτώσεως.  Την αυτήν δε ημέραν τελεσθήσεται και ή επίοημος άνύψωσις της ιεράς σημαίας, ην η εν Αθήναις σπουδάζουσα Κρητική νεότης αφιεροί εις την περικλεά Μονήν.

Προς πανηγυρικωτέραν τέλεσιν του πανδήμου τούτου μνημόσυνου των υπέρ της Πατρίδος αγωνισαμένων διενεργηθήσεται το ακόλουθον πρόγραμμα, ως έπεται:

α) Προσκαλούνται όπως ευαρεστούμενοι χοροστατήσωσιν εις την τελετήν η Α. Πανιερότης ο Μητροπολίτης Κρήτης κ. Τιμόθεος[12], ο Θεοφ. Επίσκοπος Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου Ιερόθεος[13], οι λοιποί αρχιερείς της Νήσου, σύμπαντες οι ιερείς του Τμήματος και οι ηγούμενοι όλων των Μονών.

β) Προσκαλούνται ίνα ευαρεστηθέντες παρασταθώσι κατ’αυτήν:

1.) Οι εν Κρήτη αντιπρόσωποι των ξένων Δυνάμεων.

2.) Οι επιζώντες αγωνισταί του 1821.

3.) Τα Χριστ. Μέλη του Γεν. Διοικητικού Συμβουλίου Κρήτης.

4.) Τα Χριστ. Μέλη του Εφετείου.

5.) Οι Χριστ. Αντιπρόσωποι των πόλεων και των επαρχιών.

6.) Αι εν τη αλλοδαπή Κρητικαί κοινότητες, αδελφότητες κ.λ.π.

7.) Πάντα τα εν Κρήτη Χριστ. σωματεία, Δημογεροντίαι, Εφορείαι, Σύλλογοι κ.λ.π.

8.) Πάντες οι καθηγηταί και διδάσκαλοι.

9.) Οι Χριστ. Δήμαρχοι και τα Δημοτικά Συμβούλια της Νήσου.

10.) Πάντες οι εν τέλει Χριστιανοί, αξιωματικοί της χωροφυλακής, κ.λ.π.

11.) Οι Χριστ. Δημογέροντες και πρόκριτοι της Νήσου.

12.) Πάντες οι βουλόμενοι να προσφέρωσι δια της παρουσίας των ελάχιστον φόρον σεβασμού και ευγνωμοσύνης προς τους μαρτυρικώς εν τη Μονή ολοκαυτωθέντας προμάχους της Πίστεως και της Ελευθερίας

Φρουρά εκ δωδεκάδας καλογήρων της Μονής μετά των παθευρεθησομένων αρχηγών της επαναστάσεως του 1866 θα περιστοιχίζη την εκ της  καταστροφής  διασωθεισαν πολεμικήν σημαίαν της Μονής.

Λόγοι εκφωνηθήσονται πανηγυρικοί της ημέρας εν αυτώ τούτω τω ιερώ θυσιαστηρίω  κεκοσμημένω δια στεφάνων, μυρσινών και δαφνών.

Την  δε έσπέραν της αυτής ημέρας τελεσθήσεται εντός της πόλεως Ρεθύμνης παρά του αυτού Συλλόγου το πολιτικόν μνημόσυνον εν τη ευρεία δημοτική των αρρένων Σχολή μεγαλοπρεπώς διασκευασθησομένη  επί τούτω, ένθα  ωσαύτως απαγγελθήσονται κατάλληλοι λόγοι και ποιήματα.

Εν Ρεθύμνη τη 19η Οκτω6ρίου 1885

Οι Έφοροι

Ι. Ν. Βούλγαρης

Ι. Δ. Καλομενόπουλος

Εμμ. Γενεράλης

Χαράλ.  Ι. Φραγάκης

Εμμ. Σ. Παππαδάκης

 

Από την προηγούμενη του εορτασμού το Ρέθυμνο βρισκόταν σε έξαψη. Την εικόνα της γενικής κινητοποίησης μας δίνει η εφημερίδα «Αρκάδιον»[14] που στο φύλλο της 23-11-1885 γράφει: «Ομιχλώδης και μελαγχολική ανέτειλεν  η παραμονή της 8ης Νοεμβρίου, ασυνήθης  δε κίνησις και ζωηρότης παρετηρείτο εις την πόλιν μας. Ουδέποτε τοσούτος ζήλος άλλοτε είχεν αναπτυχθή παρ’ απάντων ανεξαιρέτως. Αθρόοι έσπευδον απανταχόθεν πρόκριτοι εκ τε της πόλεως και των επαρχιών, ίνα παρασκευάσωσι τα των στεφάνων των, ους εφιλοτιμούντο έκαστος πολυτιμότερον, να προσενέγκωσι εις την αγίαν μνήμην των εν Αρκαδίω ολοκαυτωθέντων μαρτύρων της ελευθερίας. Περιεκύκλουν καθ’ ομίλους το τυπογραφείον, ίνα χρυσοίς γράμμασιν  εναποτυπώση έκαστος επί κυανολεύκων ταινιών την εκδήλωσιν του θαυμασμού και της ευγνωμοσύνης του προς τους εν τη Μονή απαθανατισθέντας υπερμάχους ήρωας…».

Το μεσημέρι της παραμονής ξεκίνησε το πλήθος[15] των προσκυνητών, με επικεφαλής τους  προκρίτους, για τον τόπο της Θυσίας. Λίγο πριν το σούρουπο έφτασαν στο Μοναστήρι. Μετά τον Εσπερινό ο ηγούμενος Γαβριήλ Μαναρής παρέθεσε λιτό δείπνο στην Τράπεζα της Μονής. Την επομένη το πρωί οι προσκυνητές παρακολούθησαν κατανυκτικά την Θεία λειτουργία «ψάλλοντος μελωδικώτατα του ιεροψάλτου κ. Παύλου Βλαστού», μετά το τέλος της οποίας  εκφώνησε λόγο το μέλος της Εφορείας του Συλλόγου Χαράλαμπος Φραγάκης. Στη συνέχεια  έγινε κατάθεση στεφάνων στον τάφο των ηρώων.

Στεφάνια κατέθεσαν: 1) Ο Ηγούμενος της Μονής. 2)  Ο Γ. Ανδρεδάκης εκ μέρους της «εν Αθήναις Αδελφότητος των Κρητών». 3) Ο Ι. Δ. Καλομενόπουλος εκ μέρους του Κρητικού Συλλόγου Πατρών «Το Αρκάδιον». 4) Ο φιλέλληνας Ι. Πετρώφ. 5) Ο Ι. Βλαστός εκ μέρους της «εν Κωνσταντινουπόλει Αδελφότητος των Κρητών». 6) Ο  Χ. Πωλογεωργάκης εκ μέρους των χριστιανών Συμβούλων. 7) Ο Γ. Αθανασιάδης εκ μέρους της Τμηματικής Εφορείας Χανίων. 8) Ο Δ. Ζαννιδάκης εκ μέρους της Δημοτικής Εφορείας Χανίων. 9) Ο ίδιος εκ μέρους των Βουλευτών Χανίων. 10) Ο Ι. Βούλγαρις εκ μέρους του Εφετείου Κρήτης. 11) Ο οπλαρχηγός Κυδωνιάς Κνιθάκης. 12) Ο ίδιος εκ μέρους της επαρχίας Κισάμου. 13) Ο Μ. Μυλωνογιαννάκης εκ μέρους της επαρχίας Αποκορώνου. 14) Ο Εμμ. Γενεράλις εκ μέρους των καθηγητών και διδασκάλων Ηρακλείου. 15) Ένας μοναχός εκ μέρους της επαρχίας Αγ. Βασιλείου.  16) Ο Β. Σαριδάκης εκ μέρους του Συλλόγου «Αι Μούσαι». 17) Ο Γ. Βούλγαρις εκ  μέρους της Δημογεροντίας Ρεθύμνης. 18) Ο Δ. Ζαννιδάκης εκ μέρους της Τμηματικής Εφορείας Ρεθύμνης. 19) Ο Π. Βλαστός εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου Ρεθύμνης. 20) Ο Χ. Φραγάκης εκ μέρους του Διδασκαλικού  Συλλόγου

Ρεθύμνης. 21) Ο μαθητής Π. Κοπανάκης εκ μέρους του Γυμνασίου  Ρεθύμνης. 22) Ο μαθητής Λεων. Σκουντής εκ μέρους της Δημοτικής Σχολής Ρεθύμνης. 23) Ο Ι. Βούλγαρις εκ μέρους του Πρωτοδικείου Ρεθύμνης. 24) Ο ίδιος εκ μέρους του Δικηγορικού Συλλόγου  Ρεθύμνης. 25) Οι Α. Πάτερος και Δ. Λαγκουβάρδος εκ μέρους της επαρχίας Αμαρίου. 26) Ο Π. Βλαστός εκ μέρους της γυναίκας του Μαρίας. 27) Ο Π. Χατζηγεωργάκης εκ μέρους των χωρίων Άδελε και Αγ. Παρασκευή. 28) Ο Ανδρέας Στεφανουδάκης εκ μέρους της Συντεχνίας Υποδηματοποιών Ρεθύμνης. 29) Ο Θ. Συραμβιός εκ μέρους των αγωνιστών του 1821.  30) Ο Βουλευτής Παπαμιχελάκης εκ μέρους των Βουλευτών Ρεθύμνης. 31) Ο αγωνιστής Λιαντρής και ο Δήμαρχος Π. Μανολίτσης εκ μέρους της εφημερίδας  «Αρκάδιον».  33) Ο Εμμ. Φραγκισκάκης εκ μέρους του Σχολαρχείου Μυλοποτάμου. Κατέθεσαν έξι στεφάνια ακόμη διάφοροι ιδιώτες.

Μετά την κατάθεση των στεφανιών μίλησε ο Εμμ. Γενεράλις ο οποίος απήγγειλε και ποίημα του δικηγόρου Ν. Φωτάκη. Ακολούθησε πάλι στην Τράπεζα  της Μονής, ένα νηστίσιμο, λόγω Παρασκευής, γεύμα και ύστερα αναχώρησαν οι προσκυνητές για να επιστρέψουν στο Ρέθυμνο.

Το πρωί της ίδιας μέρας τελέσθηκε και στη Μητρόπολη του Ρεθύμνου μνημόσυνο στο τέλος του οποίου εκφώνησε λόγο ο Εμμ. Μανουσάκης και κατατέθηκαν στεφάνια σε κενοτάφιο.

Το βράδυ στην κατάλληλα διακοσμημένη αίθουσα της Δημοτικής Σχολής πραγματοποιήθηκε το πολιτικό μέρος  της γιορτής. Η συμμετοχή του λαού ήταν  πάνδημη. Η αίθουσα γέμισε ασφυκτικά καθώς και οι γύρω δρόμοι. Απαγγέλθηκαν πατριωτικά ποιήματα και εκφώνησαν λόγους οι Ι. Δ. Καλομενόπουλος, Ι. Πετρώφ, Εμμ. Γενεράλις, Νικ. Κορωνάκης και Γ. Μ. Σκουλούδης.

Η εφημ. «Αρκάδιον» κλείνοντας την περιγραφή της γιορτής καταλήγει ως εξής:  «…Ούτω έληξεν η λαμπροτάτη και επιβλητική αύτη τελετή ην ομοίαν η πολυτλήμων πατρίς ημών δεν είδε αφότου περιεβλήθη τας σιδηράς της δουλείας πέδας».

Εκείνο που προκαλεί κατάπληξη όχι μόνο στον μελετητή αλλά και στον σημερινό απλό αναγνώστη, είναι ότι τόσο οι λόγοι που εκφωνήθηκαν κατά την επέτειο, όσο και η σχετική αρθρογραφία της εφημερίδας «Αρκάδιον», διαπνέονται από τέτοιο αντιτουρκικό πνεύμα, που είναι να απορεί κανείς πώς τέτοια πράγματα λέγονται και γράφονται υπό καθεστώς δουλείας.

Η τουρκική εφημερίδα  «Ιντιμπάχ»  που εκδιδόταν στα Χανιά σε σχόλιο  της για τον εορτασμό και για τη σχετική αρθρογραφία του «Αρκαδίου» σημειώνει ότι τέτοιο ύφος «ου μόνον εφημερίς εκδιδομένη εν τω Οθωμανικώ  Κράτει αλλά και εν Αθήναις δεν δύναται να μεταχειρίζηται». Στη συνέχεια καταγγέλλει τα γραφόμενα στο «Αρκάδιον» ως στασιαστικά και ζητά από την Κυβέρνηση να εφαρμόσει κατά της εφημερίδας τον Νόμο περί Τύπου. Πράγματι μετά από ένα μήνα η εφημερίδα «Αρκάδιον» παύθηκε από την Τουρκική  Διοίκηση του  νησιού.

Ο εορτασμός της 8ης Νοεμβρίου 1885 ήταν φαίνεται η τελευταία  δραστηριότητα του Συλλόγου που η ζωή του μπορεί  να ήταν σύντομη, αλλά μεστή από  δράση και πλούσια σε Εθνική και κοινωνική προσφορά.

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΚΑΝΟΝΙ ΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΟΥΣΩΝ

Άρθρον 1

Συνιστάται εν Ρεθύμνη Σύλλογος υπό την επωνυμίαν «Μούσαι», ου σκοπός είναι, η  υλική ύποστήριξις κοινωφελών έργων δια των εκ θεατρικών παραστάσεων εισπραττομένων χρημάτων, ας θα δίδη ό Σύλλογος.

Περί των μελών

Άρθρον 2

Μέλη του Συλλόγου γίνονται νέοι ικανώς εις τα γράμματα προκεχωρηκότες ώστε να δύνανται να λαμβάνωσι μέρος εις τάς παραστάσεις.

Άρθρον 3

Ίνα γίνη τις μέλος του Συλλόγου πρέπει να προταθή υπό τριών μελών δι’ ενυπόγραφου προτάσεως και εν γενική συνεδρία δια ψηφοφορίας αποφασίζεται η  παραδοχή ή μη τούτου· δεκτός γίνεται εάν λάβη το ήμισυ πλέον μιας των ψήφων,  ψηφιζούσης και της Εφορείας.

Άρθρον 4

Άμα εγγραφόμενος τις μέλος υποχρεούται να λαμβάνη μέρος εις τας δεδομένας παραστάσεις είτε ως ηθοποιός, είτε ως κωφόν πρόσωπον είτε οπωσδήποτε.

Αρθρον 5

Παν μέλος οριζόμενον υπό της Εφορείας δια να υποκριθή πρόσωπόν τι δράματος ή κωμωδίας οφείλει άνευ αντιλογίας να το αναδέχηται, άλλως διαγράφεται εκ του καταλόγου των μελών η δε Εφορεία οφείλει μετά ώριμον σκέψιν να διανέμη τα μέρη ώστε να δίδωται εκαστον ανάλογον του χαρακτήρας και της ικανότητος και της υποκριτικής δυνάμεως, ην έχει δείξη εν προηγουμέναις παραστάσεσι.

Άρθρον 6

Εάν εν ταις δοκιμαίς αποδειχθή ότι εκλογή μέλους τινός διά τι πρόσωπον είναι ανεπιτυχής, ή Εφορεία φροντίζει την αντικατάστασιν ύπ’ άλλου καταλληλοτέρου προσώπου δι’ αμοιβαίας αλλαγής μερών ή όπως άλλως ήθελε κρίνη  καλόν.

Άρθρον 7

Παν μέλος απρεπώς εν τω Συλλόγω φερόμενον είτε εν συνεδρίαις είτε εν προπαρασκευαστικαίς δοκιμαίς αποπέμπεται υπό της Εφορείας.

Περί των αρχών του Συλλόγου

Άρθρον 8

Αρχαί του Συλλόγου είναι πενταμελής Εφορεία, γραμματεύς, υπογραμματεύς, ταμίας, κοσμήτωρ και σκευοφύλαξ, εκλεγόμενοι άπαντες δια ψηφοφορίας.

Άρθρον 9

Η Εφορεία θα έχη ως κύρια έργα την διανομήν των προσώπων του παραστατέου έργου εις τα μέλη, την εκλογήν του καταλλήλου έργου, την επίβλεψιν των προπαρασκευαστικών δοκιμών και την φροντίδα της εξοικονομήσεως των αναγκαιούντων κατά την παράστασιν.

Άρθρον 10

Η Εφορεία δύναται να συνεννοήται μετά της Δ. Εφορείας της πόλεως, οσάκις γίνεται παράστασις υπέρ κοινωφελούς διά την πόλιν σκοπού, όπως λαμβάνη παρ’ αυτής βοήθειάν τινα και προλαμβάνη εις τα εκάστοτε γεννώμενα παράπονα.

Άρθρον 11

Ο ταμίας κρατεί τακτικούς λογαριασμούς των εσόδων και εξόδων του Συλλόγου υπέχει δε και εύθύνας.

Άρθρον 12

Έργον του σκευοφύλακος είναι η υπ’ ευθύνην του προφύλαξις των ενδυμάτων και λοιπών πραγμάτων του Συλλόγου εν δωματίω υπό της κοινότητος παραχωρουμένω  και εν κιβωτίω χορηγουμένω υπό της του Συλλόγου Εφορείας.

Άρθρον 13

Έργον του κοσμήτορος είναι η τήρησις της τάξεως εν ταις συνεδρίαις και κατά τας παραστάσεις. Η Εφορεία εάν βλέπη ότι είναι αναγκαίον δύναται να διορίση και δεύτερον ή και τρίτον κοσμήτορα είτε εκ των μελών του Συλλόγου, είτε έξωθεν ων  ή διάρκεια είναι μονοέσπερος, ήτοι κατά την παράστασιν.

Άρθρον 14

Όπως τα απλά μέλη ούτω και τα των αρχών υποχρεούνται να λαμβάνωσι μέρος οπωσδήποτε εις τας παραστάσεις.

Άρθρον 15

Η διάρκεια της Εφορείας είναι μονοετής· μετά το πέρας δε του έτους γίνονται νέαι αρχαιρεσίαι επί τη αυτή  βάσει.

Γενικαί διατάξεις

Άρθρον 16

Ουδείς λόγος, εκτός πένθους και ασθενείας, λαμβάνεται υπ’ όψει ώστε μέλος ή Έφορος να αποβάλλη την υποχρέωσιν του να λαμβάνη μέρος εις τάς  παραστάσεις.

Άρθρον 17

Οι υπογράφοντες τον παρόντα κανονισμόν αναλαμβάνουσι την υποχρέωσιν της ακριβούς τηρήσεως των εν αυτώ διατάξεων, θεωρούνται δε και ως ιδρυταί του Συλλόγου.

Άρθρον 18

Εις ουδένα εκτός των μελών του Συλλόγου επιτρέπεται να παρακάθηται εν ταις δοκιμαίς, άπαντα δε τα μέλη άνευ διακρίσεως δικαιούνται να παρατηρώσι τοΰτο εις πάντα τυχόν παρεισδύσαντα, ώστε ν’ απέρχηται αθορύβως και άνευ ελαχίστης της δοκιμής ενοχλήσεως.

Άρθρον 19

Οσάκις εγγράφεται νέον μέλος άναγινώσκεται εκ νέου ό κανονισμός εν συνεδρία γενική.

Άρθρον 20

Ο παρών κανονισμός ισχύει επί έν έτος εν ω ουδεμία μεταβολή αύτού επιτρέπεται, μετά το πέρας δε του έτους ανασυζητείται προστίθενται ή αφαιρούνται άρθρα και γίνονται όσαι ήθελον κριθή αναγκαίαι μεταβολαί ή τροποποιήσεις.

ΙΙ

ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

ΕΝ ΗΡΑΚΛΕ1Ω ΚΡΗΤΗΣ

Αριθμ..  80

Εν Ηρακλείω τη 28η Ιουνίου 1886

Προς τον  αξιότιμον κύριον  Ίωάννην  Καλομενόπουλον

΄Εφορον του Συλλόγου «Αι Μούσαι»,  εις Ρέθυμνον

Αξιότιμε κύριε,

Προκειμένου κατ’ αυτάς να δοθώσι θεατρικαί τινες παραστάσεις υπέρ του ημετέρου Συλλόγου, λαμβάνομεν τήν τιμήν να παρακαλέσωμεν υμάς, όπως ευαρεστούμενοι μας στείλητε επί ταχεία επιστροφή όσα δράματα και κωμωδίας έχει ό αυτόθι Σύλλογος, ίνα μεταξύ πλειοτέρων δυνάμεθα να εκλέγωμεν τα άρμοδιώτερα.

Εκφράζοντες εκ των προτέρων τας ευχαριστίας μας, σας παρακαλούμεν να δεχθήτε  την  διαβεβαίωσιν της εξαίρετου  προς υμάς  υπολήψεως ημών

.

Ο  ΠΡΟΕΔΡΟΣ                              Ο  ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ κ.α.α.

Ιωσήφ Χατζηδάκης        (Τ.Σ.)            Δημοσθένης Χατζάκης

 


[1] Άρθρο 15.

[2] Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο, Σητεία.

[3] Με τον Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο Ρεθύμνης και την υπερεικοσαετή πληθωρική δράση του θα ασχοληθούμε σε άλλο σημείωμα.

[4] Πολλές φορές αναφέρεται και σαν «Φιλεκπαιδευτικός». Εδώ διατηρείται ο τίτλος Θεατρικός για να μη γίνεται σύγχυση με τον Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο Ρεθύμνης που προαναφέρθηκε.

[5] Το πρωτότυπο του καταστατικού του Συλλόγου, σε χειρόγραφο, φυλάσσεται στη Δημόσια Βιβλιοθήκης Ρεθύμνης και δημοσιεύεται για πρώτη φορά εδώ. Κατά πάσα πιθανότητα είναι συντεταγμένο από τον Εμμανουήλ Γενεράλι, όπως με βεβαίωσε ο Σπύρος Μαρνιέρος που είναι σε θέση να γνωρίζει τον γραφικό χαρακτήρα του διακεκριμένου συντοπίτη του.

[6] Πρόκειται για την αίθουσα που είναι περισσότερο γνωστή ως αίθουσα των Τριών Ιεραρχών. Βρισκόταν νότια του Μητροπολιτικού Ναού και κατεδαφίστηκε το 1962.

[7] Δεν αναφέρονται οι συγγραφείς αλλά μόνο οι τίτλοι των έργων.

[8] Εισπράχθηκαν 2.458 γρόσια.

[9] Αναφέρεται στην τουρκική ώρα.

[10] Εφ, Αρκάδιον φ.7-12-1885

[11] Η επιστολή φέρει αριθ. πρωτ. 80/28-6-1886 και φυλάσσεται στη Δημόσια Βιβλιοθήκη Ρεθύμνης. Δημοσιεύεται πιο κάτω στο Παράρτημα με αρ.ΙΙ

[12] Πρόκειται για τον Τιμόθεο Καστρινογιαννάκη (1882-1897), αδελφό του επισκόπου Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου Διονυσίου Καστρινογιαννάκη (1896-1910).

[13] Ιερόθεος Μπραουδάκης (1882-1896).

[14] Ολόκληρο το φύλλο της 23-11-1885 είναι αφιερωμένο στον εορτασμό.

[15] Η εφ. Αρκάδιον τους υπολογίζει σς 1.500.

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: