Άγονη γραμμή

18 Οκτωβρίου 2011

Το λαϊκό επαναστατικό τραγούδι της Αντίστασης

Filed under: Ζιώγα Μαίρη — Άγονη Γραμμή @ 7:01 μμ
Tags:

Στα χρόνια της ιταλογερμανικής επίθεσης και της φασιστικής κατοχής, ο λαός μας αγωνίστηκε σκληρά για την πατρίδα και έγραψε με το αίμα των καλύτερων παιδιών του μια ακόμη λαμπρή σελίδα στην ιστορία του Εθνους. Για να υμνήσει τους αγώνες, να τραγουδήσει τους ηρωισμούς, τις θυσίες, τις ελπίδες και τα ιδανικά του, εμπνεύστηκε σειρά τραγουδιών, όπως συνέβαινε και σ’ όλες τις στιγμές της ύπαρξής του.

Τα τραγούδια του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα μας υπήρξαν δημιουργήματα του ίδιου του αγωνιζόμενου λαού. Εκφράζανε τα αισθήματά του, τους σκοπούς του αγώνα και ταυτόχρονα υπήρξαν αξιόλογο μέσο πατριωτικού φρονηματισμού, ήταν οργανική εκδήλωση της λαϊκής ψυχής. Δυστυχώς, τα τραγούδια αυτά στον άγριο μεταπελευθερωτικό διωγμό του προοδευτικού κινήματος της χώρας μας, όπου σπιλώνονταν το κάθε τι που θύμιζε Εθνική Αντίσταση και δολοφονούνταν οι αγωνιστές της, πολεμήθηκαν και διώχτηκαν.

Ο λαός μας έχει πλούσια παράδοση λαϊκών τραγουδιών. Ετσι στα κλέφτικα τραγούδια του τραγουδάει τη λεβεντιά και την αντρειοσύνη των παιδιών του. Εκδηλώνει μίσος, περιφρόνηση στον Τούρκο δυνάστη και στους κοτζαμπάσηδες και τη φεουδαρχική αντίδραση.

Λαϊκά τραγούδια δημιουργούνται και στη διάρκεια της Επανάστασης του Εικοσιένα και στην περίοδο του Οθωνα, της Βαυαροκρατίας, που ο λαός συνεχίζει να αγωνίζεται να πετύχει δημοκρατική και κοινωνική αναγέννηση της χώρας, για την οποία θυσιάστηκαν τα καλύτερα παιδιά του. Οι αγώνες του βρήκαν απήχηση στο τραγούδι:

Εως πότε η ξένη ακρίδα

έως πότε κουφός Βαυαρός θα ρημάζει τη δόλια πατρίδα

σηκωθείτε αδέλφια, καιρός

Στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης έχουμε άνθηση του λαϊκού τραγουδιού.

Ο αγώνας ενάντια στο φασιστικό άξονα έβαλε ανεξίτηλη σφραγίδα σ’ όλους τους τομείς της σύγχρονης κοινωνικής ζωής του. Η ΕΑΜική Αντίσταση υπήρξε η πιο μαζική πατριωτική κίνηση και ένα σχολείο πολιτικής και κοινωνικής χειραφέτησης. Το πνεύμα της αυταπάρνησης, της θυσίας, η πίστη στις δυνάμεις για ένα ευτυχισμένο μέλλον και το μίσος στη σκλαβιά, τη βία και την εκμετάλλευση έγιναν ιδανικά, που διαπότισαν τη συνείδηση και ατσάλωναν τον ανυπόταχτο ελληνικό λαό.

Ο αγωνιστής της Αντίστασης παλεύει να διώξει τους κατακτητές, αλλά ταυτόχρονα παλεύει και ενάντια στην κοινωνική αδικία, που εκπροσωπούν η ντόπια πλουτοκρατία, οι Κουίσλιγκς πολιτικοί, οι μαυραγορίτες – συνεργάτες του κατακτητή, που όλοι αυτοί καλλιεργούσαν την εθνοπροδοσία και όπλιζαν τάγματα ασφαλείας για να χτυπήσουν μαζί με τον κατακτητή το κίνημα Αντίστασης.

Το προοδευτικό στοιχείο των τραγουδιών της Αντίστασης είναι αντανάκλαση εκείνης της περιόδου και των δυνάμεων που συμμετέχουν σ’ εκείνον τον αγώνα – δίκαιος, παλλαϊκός με πρωτοπορία την εργατική τάξη και εμψυχωτή και καθοδηγητή το κόμμα της – το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας.

Ο λαός την περίοδο αυτή είχε ανάγκη όχι μόνο την απαλλαγή του από τον ξενικό ζυγό, αλλά κι από λαϊκοκοινωνική αλλαγή στον τόπο του.

Αυτή η τόσο μεγάλη ιστορική στιγμή, με τόσο βαθιά επίδραση στη ζωή του Ελληνισμού τιμήθηκε από τη Λαϊκή Μούσα.

Από τις πρώτες κιόλας μέρες της ύπουλης επίθεσης του ιταλικού φασισμού (28 Οκτώβρη 1940) έως την απελευθέρωση και την επέμβαση των Αγγλων (Δεκέμβρης 1944) και σε συνέχεια των Αμερικανών ιμπεριαλιστών (Μάρτης 1947), ο λαός μας δημιούργησε στη φωτιά των μαχών πλήθος τραγούδια, όπως «Η φωνή του ΕΑΜ», που συμπύκνωνε το βαθύ νόημα του αγώνα και έγινε αγωνιστικό εμβατήριο, το ίδιο και «Ελληνες, ακολουθήστε των ανταρτών τη φωνή», το «Βροντάει ο Ολυμπος». Το τραγούδι:

…εχθροί και τύραννοι να λείψουν

από το πρόσωπο της γης

Κι αλλού:

…Δουλιά χαρά και μόρφωση

να το ιδανικό μας

και θέλουμε στον τόπο μας

Ελλάδα μας

Αφέντη το λαό μας.

Δεν αρκεί αυτό. Η Ελλάδα, ο λαός της θέλει να ζει ειρηνικά, φιλικά με όλους τους λαούς και πρώτ’ απ’ όλα με τους Βαλκανικούς. Υπήρξαν περιπτώσεις όπου ο ΕΛΑΣ συνεργάστηκε και πολέμησε με αντάρτες των γειτονικών χωρών τους χιτλερικούς, που εκφράστηκε με το τραγούδι:

Για σε πατρίδα μας Ελλάδα

ζώσαμε τ’ άρματα ξανά

………

…Αυτά που έγραψε ο Ρήγας

έναν καιρό παλιόν καιρό

οι παρτιζάνοι στα Μπαλκάνια

το κάναν έργο ζωντανό.

Αρκετά τραγούδια, στα χρόνια εκείνα, είχαν μελωδία ρούσικων επαναστατικών τραγουδιών, όπου εκφράζεται η αγάπη, ο θαυμασμός του λαού μας προς τη μεγάλη χώρα του σοσιαλισμού και το ρόλο της στη συντριβή του φασισμού. Οπως ο «Μόσκοβος», που στάθηκε βοηθός και συμπαραστάτης στα χρόνια της τούρκικης σκλαβιάς, πίστεψε και στη χιτλερική κατοχή ότι ο συμβολικός «βοριάς» του τραγουδιού, που φυσάει «ψηλά απ’ της Ρωσίας τα χιόνια» θα τον βοηθήσει να σπάσει τα δεσμά της πολύμορφης σκλαβιάς. Με το τραγούδι «Η ΡΩΣΙΑ ΠΗΡΕ ΦΟΡΑ» δείχνει πως παρακολουθούσε ο λαός μας το Ανατολικό Μέτωπο και τη χαρά για τις νίκες του Σοβιετικού Στρατού.

Αξιοσημείωτο είναι ότι στα τραγούδια της Εθνικής Αντίστασης τα βουνά μας γίνονται σύμβολο ηρωισμού και λίκνα της λευτεριάς. Τα τραγούδια βάζουν επιτακτικά το σύνθημα για αγώνα, για δράση:

…Αν θέλετε τη λευτεριά

αδέλφια για να ‘ρθεί,

απόμερα μην κάθεστε

ταχθείτε στη γραμμή

Η λέξη λευτεριά βρίσκεται σε κάθε τραγούδι και αναφέρεται σε: Λευτεριά, εθνική, κοινωνική, πανανθρώπινη. Κυριαρχεί η ιδέα ότι ενωμένος ο λαός μπορεί να ξεσκλαβωθεί και να ζήσει χωρίς εκμεταλλευτές, ντόπιους και ξένους.

Το τραγούδι «ΤΡΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ» είναι ύμνος για το ΕΑΜ.

…Τρία γράμματα μόνο φωτίζουν

την ελληνική μας τη γενιά

και μας δείχνουν φωτεινό το δρόμο

για τη νίκη, για τη λευτεριά.

Από τα πιο δημοφιλή τραγούδια της αγωνιζόμενης ελληνικής νεολαίας ήταν το «Απάνω στα ψηλά βουνά».

Απάνω στα ψηλά βουνά

αντάρτες ΕΠΟΝίτες

παλεύουν για τη λευτεριά

χτυπώντας τους φασίστες.

Η δραστήρια συμμετοχή της Ελληνίδας γυναίκας στον αγώνα για την εθνική λευτεριά και την κοινωνική της χειραφέτηση εκφράστηκε με το: «ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ ΚΙ Η ΓΥΝΑΙΚΑ».

Ηρθε η ώρα κι η γυναίκα

στον αγώνα να ριχτεί

να παλέψει αντρειωμένα

τίποτα να μην σκεφτεί.

Η απελευθέρωση της Ελλάδας πραγματοποιήθηκε με τη νικηφόρα προέλαση του Σοβιετικού Στρατού στα Βαλκάνια και τον ηρωικό αγώνα του ΕΛΑΣ – δε σήμανε την οριστική απαλλαγή της από την ιμπεριαλιστική εξάρτηση. Οι Αγγλοι, για να βάλουν πόδι στην Ελλάδα, δημιούργησαν τη λεγόμενη κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Γ. Παπανδρέου.

Στις μάχες του Δεκέμβρη 1944 ο λαός μας εκφράστηκε με τα τραγούδια «ΑΘΗΝΑ ΜΑΣ ΓΛΥΚΕΙΑ».

Μέσα στους δρόμους της Αθήνας

μάχονται όλοι με καρδιά

με το λαό που περιμένει

την ποθητή τη λευτεριά.

Αυτά και μια σειρά άλλα τραγούδια, που εμπνεύστηκε ο λαός στα χρόνια εκείνα τα ζοφερά, αλλά και ηρωικά, υπήρξαν για μας τότε κινητήρια δύναμη για αγώνα, για δημιουργία μιας νέας ζωής.

Αφιερώνεται στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

Μαίρη ΖΙΩΓΑ

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: