Άγονη γραμμή

29 Δεκεμβρίου 2011

Οι Πρωτοχρονιές των λαών – ένα ταξίδι στον χρόνο και τον κόσμο

Filed under: Λουλούδης Ηλίας — Άγονη Γραμμή @ 7:51 μμ
Tags:

Απ’ άκρη σ’ άκρη ο πλανήτης αποχαιρέτησε το γέρο χρόνο και υποδέχθηκε με πανηγυρισμούς το 2012. Από τη Φινλανδία έως τη Νότια Αφρική και από την Αυστραλία έως τη Γαλλική Πολυνησία, το βράδυ της 31ης Δεκεμβρίου ενώθηκαν οι θερμότερες ευχές εκατομμυρίων ανθρώπων για παγκόσμια ειρήνη και υγεία σαν μια φωνή, για να καλωσορίσουν τον ερχομό του καινούργιου χρόνου. Κι όμως! Δεν γιόρτασε όλος ο κόσμος την πρώτη ημέρα του χρόνου, πόσο μάλλον την πρώτη ημέρα του 2012! Αν κάνουμε ένα ξεφύλλισμα στα ημερολόγια των πολιτισμών θα τεθούμε για λίγο «εκτός τόπου και χρόνου». Οι περιπτώσεις που θα αναφερθώ μόνο ως ενδεικτικές μπορούν να εκληφθούν αφού ο κατάλογος των ημερολογίων είναι ατελείωτος αν προστεθούν και εκείνα που δεν χρησιμοποιούνται πια  όπως των Μάγια και των Αζτέκων ή εκείνα που λειτούργησαν πειραματικά  ή αυτά που είναι περιορισμένου βεληνεκούς.

Αν και πολλοί θεωρούν δεδομένο ότι η χρονιά που ήδη ανέτειλε είναι το 2012, τα πράγματα δεν είναι και τόσο απλά, αφού διάφοροι λαοί αριθμούν τα έτη με διαφορετική αφετηρία από ότι οι Χριστιανοί .Βασικός παράγοντας, για την επικράτηση του ενός ή του άλλου ημερολογίου στους λαούς, υπήρξαν οι διάφορες θρησκευτικές δοξασίες και θρησκείες. Η ματαιοδοξία τους δεν προκάλεσε μόνο θρησκευτικούς πολέμους και ίντριγκες εξουσίας, αλλά και ασυμβατότητα στις χρονολογίες, αφού κάθε θρησκεία διεκδικεί την ιερότητα της χρονολόγησης, αρχίζοντας τη μέτρηση από τη δική της «σημαδιακή μέρα» Οι ευχές «Καλά Χριστούγεννα» και «Καλή χρονιά» είναι ντεμοντέ, καταπατούν την πολιτική ορθότητα θεωρώντας δεδομένο ότι ο αποδέκτης είναι χριστιανός και δυτικός. «Ευχές εποχής» θα ήταν ο ορθότερος όρος, ώστε να μην νιώθει κανείς απέξω για όσους θέλουν να είναι σε όλα σωστοί και μετρημένοι.

Το λάθος στο Διονυσιακό χρονολόγιο

Οι περισσότεροι από εμάς θεωρούν ως δεδομένο ότι το έτος 2011 που μόλις ανέτειλε ως αριθμός σημαίνει το πέρασμα 2.010 ετών από τη Γέννηση του Ιησού Χριστού, με βάση το «Διονυσιακό» χρονολόγιο όπως ονομάζεται ο σημερινός τρόπος αρίθμησης των ετών. Το Διονυσιακό χρονολόγιο βασίζεται σε μια πραγματεία, την οποία συνέγραψε ο Σκύθης μοναχός Διονύσιος ο Μικρός το 533 μ.Χ. με τίτλο «Cyclus Decem Νovennalis». Ο Διονύσιος όμως προσδιόρισε, δυστυχώς εσφαλμένα, ότι η Γέννηση του Χριστού έγινε στις 25 Δεκεμβρίου του 754 «από κτίσεως Ρώμης» και ονόμασε το έτος αυτό «Ρrimo Anno Domini» (πρώτο έτος του Κυρίου) ή 1 μ.Χ. Κανονικά όμως το έτος αυτό θα έπρεπε να ονομαστεί έτος μηδέν, γιατί όπως έχουν τα πράγματα σήμερα έχουμε το έτος 1 π.Χ. και το έτος 1 μ.Χ., αλλά όχι και έτος μηδέν. Επειδή, λοιπόν, το ημερολόγιό μας έχει παραμείνει χρονολογούμενο όπως το είχε καθορίσει ο Διονύσιος, το σφάλμα του αυτό διαιωνίζεται πλέον στην Ιστορία και θα έπρεπε κανονικά να γιορτάζουμε φέτος την είσοδο στο 2010 και όχι στο 2011

Γρηγοριανό Ημερολόγιο μια δυτικότροπη εφεύρεση

Σήμερα οι περισσότεροι λαοί εκτός από το «Διονυσιακό χρονολόγιο» χρησιμοποιούν επίσης και το Γρηγοριανό Χριστιανικό ημερολόγιο το οποίο επέβαλε ο πάπας Γρηγόριος ΙΓ` τη δεκαετία του 1580 στα ρωμαιοκαθολικά κράτη. Οι Διαμαρτυρόμενοι το αποδέχτηκαν, με καθυστέρηση δυο περίπου αιώνων, οι δε ισχυρές Ορθόδοξες Εκκλησίες έπαιξαν το καλύτερο μεσαιωνικό τους χαρτί, για να αντισταθούν στη μεταρρύθμιση της εχθρικής Δύσης αφορίζοντας όσους το υιοθετούσαν. Μόλις τα τελευταία ογδόντα χρόνια υποχώρησαν, εγκαταλείποντας το Ιουλιανό που θέσπισε ο Ιούλιος Καίσαρας την Ελληνιστική περίοδο υπό την καθοδήγηση του Ελληνα αστρονόμου Σωσιγένη. Στην Ελλάδα, για παράδειγμα, το Γρηγοριανό ημερολόγιο θεσπίστηκε με το νομοθετικό διάταγμα της 18ης Ιανουαρίου 1923, που δημοσιεύτηκε στις 23 Ιανουαρίου, και όρισε την έναρξη της εφαρμογής του τη 16η Φεβρουαρίου 1923 που ονόμασε 1η Μαρτίου. Αφαιρέθηκαν δηλαδή 13 ημέρες από το έτος 1923.

Κούρδικη Πρωτοχρονιά Newroz (Νεβρόζ)

 Το κουρδικό ημερολόγιο αρχίζει στις 21 Μαρτίου .(Εαρινή Ισημερία) και είναι η πρώτη ημέρα του Κουρδικού μήνα Nisan.Η ημερομηνία αυτή έχει οριστεί ως εθνική εορτή για τον Κουρδικό λαό και θεωρείται ως η γιορτή της Πρωτοχρονιάς, της Άνοιξης, της Ελευθερίας. Στην κουρδική γλώσσα, Newroz σημαίνει «νέα ημέρα», με την οποία οι Κούρδοι εννοούν την πρώτη ημέρα της άνοιξης .ή πρώτη ημέρα του νέου έτους.

Η κουρδική γιορτή Νεβρόζ (Newroz) τιμάται εδώ και πολλές εκατοντάδες χρόνια. Σύμφωνα με την ιστορία, τα παλιά χρόνια οι Κούρδοι με ηγέτη τον Κάβα (Κawa) έναν απλό σιδηρουργό επαναστάτησαν κατά του τυραννικού Ντεχάκ (Dehak), τον νίκησαν και απέκτησαν την ανεξαρτησία τους. Συγκεκριμένα, γύρω στα 612 π.Χ. οι λαοί της οροσειράς του Ζάγρος εξεγέρθηκαν κατά του τυράννου Ντεχάκ. Ο Κάβα σκότωσε τον Ασσύριο τύραννο Ντεχάκ και ελευθέρωσε τους Κούρδους και πολλούς άλλους λαούς της Μέσης Ανατολής. Ο Ντεχάκ ήταν κακός βασιλιάς και αντιπροσώπευε τη σκληρότητα, την κατάχρηση και την υποδούλωση των λαών. Την ημέρα του Νεβρόζ ο Κάβα ηγήθηκε μιας μεγάλης, λαϊκής εξέγερσης και κατέλαβε το παλάτι του τυράννου. Απελευθερώθηκαν οι άνθρωποι αλλά και η γη τους. Και όλοι τότε με τεράστιες φωτιές που άναψαν έστειλαν το μήνυμα της ελευθερίας στις γειτονικές περιοχές. Κι εκείνες, με τον ίδιο τρόπο, παρακάτω. Όλοι οι καταπιεσμένοι, φωτιά τη φωτιά, υποδέχτηκαν πια την άνοιξη ελεύθεροι και έτοιμη για μια καινούρια αρχή, για μια καινούργια χρονιά. Από τότε η φωτιά είναι το σύμβολο του Νεβρόζ.

Σήμερα για τους Κούρδους το Νεβρόζ δεν είναι μόνο μια ημέρα ανάμνησης’ είναι επίσης ημέρα διαμαρτυρίας και αντίστασης ενάντια στην κατοχή από την οποία ο Κουρδικός λαός συνεχίζει να υποφέρει. Είναι σίγουρο όμως φωτιά τη φωτιά το μήνυμα της απελευθέρωσης δεν θα αργήσει, έστω κι αν οι διάφοροι κατακτητές, αντιδρούν με βία και σφαγές στις κουρδικές κραυγές για αυτοδιάθεση. Πενήντα εκατομμύρια Κούρδοι σ’ όλο τον κόσμο, ο μεγαλύτερος πληθυσμός χωρίς κράτος, κάθε χρόνο κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, κρυφά ή φανερά γιορτάζουν το Νεβρόζ με μια κοινή ευχή στα χείλη: «Να ελευθερωθεί ο λαός μας».

Η υποκριτική σιωπή των δυτικών απέναντι  στο Κουρδικό πρόβλημα είναι εγληματική και δεν μπορούμε να παραμείνουμε σιωπηλοί απέναντι στην τεράστια αυτή αδικία, σ’ αυτή τη γενοκτονία. Πρέπει να σταθούμε όλοι αλληλέγγυοι στην προσπάθεια απελευθέρωσης του Κουρδιστάν. Ας ευχηθούμε τουλάχιστον εμείς οι καταναλωτικοί δυτικοί να έρθει κάποτε η ημέρα που οι Κούρδοι θα ανάψουν ξανά τις φωτιές τους ,και όλοι οι Ντεχάκ, με όποιο σύγχρονο πρόσωπο κι αν διαθέτουν, να συρθούν μακριά από τα Κουρδικά εδάφη.

Εβραϊκή Πρωτοχρονιά  Rosh Ha-Shanah  (Ρος Ασσανά)

Το Εβραϊκό ή Ιουδαϊκό ημερολόγιο είναι ένας συνδυασμός ηλιακού και σεληνιακού ημερολογίου (ηλιοσεληνιακό). Ακολουθείται από τους Εβραίους τουλάχιστον από την εποχή της Εξόδου από την Αίγυπτο  Στην τρέχουσα μορφή του υπάρχει από μετά το 360 μ.Χ., όταν και επεξεργάστηκε από ιερατική επιτροπή αποτελούμενη από τους Ραβή Αντά και Ραβή Ιλλέλ Β’. Σήμερα είναι το επίσημο ημερολόγιο του κράτους του Ισραήλ και το θρησκευτικό των απανταχού πιστών του Ιουδαϊσμού σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Εβραϊκή θρησκεία αναγνωρίζει περισσότερες από μια Πρωτοχρονιές, άλλη είναι η θρησκευτική, άλλη είναι των δένδρων και άλλη η πολιτική. Ουσιαστικά όμως αυτή που ορίζεται σαν η κανονική Εβραϊκή Πρωτοχρονιά, η γιορτή στην οποία αλλάζει η ημερομηνία του χρόνου είναι το Ρος Ασσανά δηλαδή η 1η του μήνα Τισρί όπου είναι ο πρώτος μήνας του Πολιτικού έτους και έβδομος του θρησκευτικού. Το όνομα της γιορτής στην κυριολεξία σημαίνει Rosh (κεφαλή) Ha (του) Shana (χρόνου) και φέτος ξεκινάει με την δύση του ήλιου την Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου 2011 και λήγει με την δύση του ήλιου την Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου 2011 μπαίνοντας αισίως στο 5772 μ.Χ.

Οι πιστοί Εβραίοι οφείλουν να κάνουν πέντε βασικές  πράξεις αυτή την ημέρα Πρώτα, οφείλουν να ζητήσουν συγχώρεση αυτοπροσώπως από τα άτομα του περιβάλλοντος τους, δεύτερον είναι να αγοράσουν ένα καινούργιο ρούχο ή κόσμημα για την γιορτή μια εντολή που τηρείται και από τις πιο άθρησκες εβραίες, τρίτον να πάνε στην συναγωγή για να ακούσουν το Σοφάρ ένα κέρατο κριαριού το οποίο βγάζει έναν εξαιρετικά υποβλητικό ήχο που παραπέμπει στην Βίβλο, τέταρτον είναι να απέχουν από τις καθημερινές δραστηριότητες και πέμπτον την τέλεση ενός ειδικού γεύματος το οποίο θα συνοδεύεται από ορισμένα ειδικά τρόφιμα με συμβολική σημασία, όπως: Μήλο με Μέλι «Είθε ο Θεός να μας προσφέρει μια καλή και γλυκιά χρονιά από την αρχή ως το τέλος», Ρόδι «Είθε ο Θεός να πληθήνει τις καλές μας πράξεις όπως τους σπόρους του ροδιού» Χουρμάδες «Είθε ο Θεός να θελήσει να καταναλωθούν αυτοί που μας επιβουλεύονται»Κεφάλι ψαριού «Είθε ο Θεός να μας αφήνει να πηγαίνουμε πάνω σε ότι αναλάβουμε και να μας έχει ως κεφαλή και όχι ως ουρά, όταν ακολουθούμε τις εντολές του Κυρίου»

Ινδική Πρωτοχρονιά (1η Chaitra)

Η Ινδία είναι η χώρα όπου επικρατεί το πλήρες ημερολογιακό χάος αφού σήμερα υπάρχουν περίπου 30 ημερολόγια όλα σεληνιακά με διαφορετικές αφετηρίες που χρησιμοποιούνται παράλληλα με το Γρηγοριανό και το Μουσουλμανικό ημερολόγιο. Τα 14 από αυτά καλύπτουν τις 14 συνταγματικά γλώσσες της Ινδίας ενώ τα τέσσερα (Bengali, Hindoo, Malayi,Tamil) μαζί με το Γρηγοριανό και το Μουσουλμανικό τυπωνόταν σε ένα επίσημο αλμανάκ 3500 σελίδων. Σήμερα μετά την απόφαση της κυβέρνησης Νεχρού το 1952 έγινε μια ημερολογιακή μεταρρύθμιση σε αυτή την αχανή χώρα το 1957 όπου ορίστηκε το έτος να αρχίζει στις 21 Μαρτίου (1η Chaitra) με αφετηρία των πολιτικών ετών το 78 μ.Χ. ώστε να αντιστοιχεί στην ιστορική δυναστεία των Σάκα. Το παραπάνω σχέδιο ισχύει τύποις από τις 22 Μαρτίου 1957.Η ινδουιστική Πρωτοχρονιά σημαίνει την αφύπνιση της γης από τη χειμερινή νάρκη, γι’ αυτό και πάντα συμπίπτει με τους ανοιξιάτικους μήνες. Για την πλειονότητα των ινδουιστών είναι στις 26 Μαρτίου, αλλά στην Ινδία εορτάζεται κυρίως σε τέσσερις διαφορετικές ημερομηνίες. Η φυλή των Malayi εορτάζει τη Vishu, την Πρωτοχρονιά, στις 14 Απριλίου. Οι ινδουιστές του Κασμίρ εορτάζουν τη Navreh, στις 10 Μαρτίου, ενώ οι κάτοικοι της Bengali στις 13 Απριλίου. Άλλοι ινδουιστές, όπως στο Νεπάλ, ακολουθούν το ημερολόγιο Biram Sambat, ενώ οι Ινδοστανοί (Ινδοί Μουσουλμάνοι) χρησιμοποιούν το Μουσουλμανικό ημερολόγιο. Το Γρηγοριανό ημερολόγιο χρησιμοποιείται ευρύτατα σε ολόκληρη την Ινδία αφού σύμφωνα με αυτό διεξάγονται οι διακρατικές συμφωνίες , το εμπόριο, η έρευνα και τα συνέδρια στα πανεπιστήμια.

Ισλαμικό ημερολόγιο

Το ισλαμικό ημερολόγιο είναι το μοναδικό αμιγώς σεληνιακό. Δηλαδή, οι μήνες δεν έχουν καμία αντιστοιχία με τις εποχές της φύσης. Το ημερολόγιό τους είναι κυλιόμενο, με μήνες τριάντα ή είκοσι εννέα ημερών εναλλάξ. Η Πρωτοχρονιά κάθε χρόνο εορτάζεται σε διαφορετική ημερομηνία έχοντας για αφετηρία τη δυτική 16η Ιουλίου 622 μ.Χ., όταν ο Μωάμεθ πήγε από τη Μέκκα στη Μεδίνα.Οι μουσουλμάνοι εορτάζουν τον ερχομό του νέου έτους στις αρχές του πρώτου μήνα (Muharram) του ισλαμικού ημερολογίου. Οι μουσουλμάνοι του Αφγανιστάν και του Ιράν ακολουθούν ένα αρχαίο ηλιακό ημερολόγιο σε συνδυασμό με το ισλαμικό σεληνιακό ημερολόγιο. Η έναρξη του νέου έτους, σε μουσουλμανικά κράτη, όπως η Σαουδική Αραβία, η Υεμένη, η Αίγυπτος, η Συρία, η Ιορδανία και το Μαρόκο, γίνεται σύμφωνα με το μουσουλμανικό ημερολόγιο, το οποίο είναι και το κυρίαρχο. Αντιθέτως, σε άλλες, όπως η Τουρκία, επίσημο είναι το δυτικό ημερολόγιο, σε παράλληλη χρήση με το μουσουλμανικό.

Κινέζικη Πρωτοχρονιά

Η αλλαγή του χρόνου για τους Κινέζους καθορίζεται από το ηλιακό-σεληνιακό ημερολόγιο και όχι το δυτικό Γρηγοριανό, οπότε η πρώτη ημέρα του χρόνου δεν είναι σταθερή και συνήθως κυμαίνεται μεταξύ τέλη Ιανουαρίου και μέσα Φεβρουαρίου και για φέτος η ημέρα αυτή πέφτει στις 3 Φεβρουαρίου 2011. Όπως δεν συμβαδίζουν με τους δυτικούς στην ημερομηνία αλλαγής του χρόνου, έτσι υπάρχει και μια διαφορά στο έτος, ενώ εμείς καλωσορίζουμε το 2011, οι Κινέζοι θα μετρήσουν φέτος το έτος 4709 .Το αρχαίο κινεζικό ημερολόγιο έχει τις ρίζες του βαθιά στο παρελθόν η Πρωτοχρονιά γιορτάζεται σε διαφορετικές ημερομηνίες που επαναλαμβάνονται σε μια περίοδο 60 ετών, ενώ κάθε έτος παίρνει την ονομασία ενός ζώου. Οι Κινέζοι γιορτάζουν την επιστροφή της Γης στη ζωή. Η αργία της Πρωτοχρονιάς διαρκεί τρεις ημέρες και οι εορτασμοί του νέου έτους διαρκούν μέχρι και την δέκατη πέμπτη ημέρα του ηλιακού μήνα.

Η κινέζικη κυβέρνηση απαγόρευσε την έκδοση του σεληνοηλιακού ημερολογίου και επέβαλε το 1930 το Γρηγοριανό ημερολόγιο ανεξάρτητα από την θέληση του Κινέζικου λαού, ο οποίος λαός δεν έχει καμία σχέση ιστορική ή πολιτιστική με τα συστήματα χρονολόγησης των δυτικών. Σήμερα χρησιμοποιείται το σεληνοηλιακό ημερολόγιο από τον απλό λαό στις αχανείς αγροτικές περιοχές το οποίο αποτελεί το κυρίως λατρευτικό ημερολόγιο των Κινέζων αφού είναι συνδεδεμένο με την αγροτική ζωή και την πολιτιστική τους  παράδοση. Ο Κινέζος είναι ο πιο ορθολογιστής θρησκευτικός οπαδός και για τους Θεούς του τρέφει μια ευσεβή αδιαφορία ενώ στις προσευχές ζητά μια μικρή ευτυχία στην επίγεια ζωή, παρά τη μεγάλη ευδαιμονία στον Παράδεισο. Γι’ αυτό δεν προσχώρησε με πάθος ούτε στον Ισλαμισμό ούτε στον Χριστιανισμό, ούτε βάλθηκε να διαλευκάνει ποιος είναι ο αληθινός Θεός της Κίνας, ο Κομφούκιος, ο Βούδας ή ο Λάο Τσε.

Πρωτοχρονιά σε άλλους λαούς

Το Ιρανικό ημερολόγιο κάνει χρήση ενός εξαιρετικά πολύπλοκου συστήματος δίσεκτων ετών το οποίο όμως το κάνει να είναι το πλέον ακριβές ηλιακό ημερολόγιο σε χρήση σήμερα, βέβαια για πρακτικούς λόγους υπάρχει σε ευρεία χρήση και το μουσουλμανικό σύστημα χρονολόγησης ώστε να εντοπίζονται εύκολα οι ημερομηνίες των θρησκευτικών γιορτών τους. Η πρωτοχρονιά τοποθετείται στην εαρινή ισημερία στις 21 Μαρτίου ενώ  θα βρίσκονται στο έτος 1390 μ.Χ. Η μέρα αυτή συμβολίζει τον θάνατο και την αναγέννηση, ή το καλό και το κακό. Την τελευταία Παρασκευή του έτους που φεύγει, οι Ιρανοί καθαρίζουν τα σπίτια τους και με πυροτεχνήματα και φωτιές διώχνουν το κακό και περιμένουν το καλό να έρθει.

Στην Ταυλάνδη και στην Καμπότζη η πρωτοχρονιά γιορτάζεται στις 31 Μαρτίου και βρίσκεται παράδοξα στην αρχή του πέμπτου μήνα του δικού τους έτους ενώ για τους Χμερ γιορτάζεται μεταξύ 13 και 16 Απριλίου.

Στην Αιθιοπία βρίσκονται τώρα στο 2004 καθώς έμαθαν για τη γέννηση του Ιησού με επτά χρόνια καθυστέρηση, οπότε και ξεκίνησαν το μέτρημα και καθότι Κόπτες είναι παλαιοημερολογίτες, δηλαδή πάνε πίσω 14 ημέρες ενώ την Πρωτοχρονιά τους τη γιορτάζουν την 1η Σεπτεμβρίου.

Η Κορέα διαθέτει δύο παράλληλα σεληνοηλιακά ημερολόγια. Το πρώτο ημερολόγιο, Τάνγκου, είναι επηρεασμένο από τη μυθολογία και έχει αφετηρία την ίδρυση του κορεατικού κράτους από τον μυθικό Τανγκούν. Το δεύτερο είναι το θρησκευτικό ημερολόγιο Μπουλ Γκι και έχει αφετηρία το 544 π.Χ., τη χρονιά που πέθανε ο Βούδας, σύμφωνα με τον βουδισμό Θεραβάντα.

Για την Ιαπωνία το χρονόμετρο άρχισε να γράφει από τη δική μας 11η Φεβρουαρίου 660 π.Χ., όταν ενθρονίστηκε ο πρώτος θνητός αυτοκράτορας Ζίμου.

Οι νομάδες Ντογκόν ζουν στο Τιμπουκτού του Μάλι και έχουν τέσσερα διαφορετικά ημερολόγια. Τα μέλη της φυλής χρησιμοποιούν για τη συνεννόησή τους σεληνιακό ημερολόγιο, ενώ το Ιερατείο χρησιμοποιεί ταυτόχρονα ηλιακό, αφροδιτιανό (από τις φάσεις της Αφροδίτης) και σειριακό ημερολόγιο (από τις φάσεις του Σείριου). Η συγκεκριμένη φυλή έχει αστρονομικές γνώσεις  δεν έχει εξηγηθεί ακόμη πώς αποκτήθηκαν. Στα πλαίσια της λατρείας του Σείριου αναφέρθηκαν στον αφανή συνοδό του Σείριου προτού αυτός γίνει ορατός από τα τηλεσκόπια των αστρονόμων. Τα ιερατικά ημερολόγια πάντως χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των ετήσιων και πολυετών εορτών.

Η φυλή Ιμπο, η οποία ζει στην Μπιάφρα της Νιγηρίας, έχει σεληνιακό ημερολόγιο δέκα μηνών. Στη διάρκεια του έτους υπάρχει ημερολογιακό κενό λόγω ζέστης! Για δύο μήνες περίπου δεν γίνονται αγροτικές εργασίες και έτσι οι ημέρες αυτές δεν μετρούνται. Η Πρωτοχρονιά τους συμπίπτει με την αλλαγή του καιρού, δηλαδή με το ξεκίνημα των καταρρακτωδών βροχών. Η άχρονη περίοδος διαρκεί περίπου 45 ημέρες, αλλά η ακρίβεια δεν φαίνεται να έχει καμία σημασία. Η ίδια φυλή έχει οκταήμερη εβδομάδα συμπεριλαμβάνοντας και την αντίστοιχη «Κυριακή» που ονομάζεται «ημέρα ελευθερίας και προσευχής».

Τα ημερολόγια των επαναστάσεων

Στη Γαλλία, την 5η Οκτωβρίου 1793 με θέσπισμα της Συνέλευσης του Έθνους υιοθετήθηκε το αποκαλούμενο δημοκρατικό ή επαναστατικό ημερολόγιο. Οι Γάλλοι επαναστάτες αφού έσπασαν τα δεσμά της βασιλείας θέλησαν με το αντικληρικό μένος τους να αποτινάξουν και τα δεσμά τους από το παπικό ημερολόγιο. Ως αρχή των χρονολογιών του ημερολογίου ορίστηκε η 22 Σεπτεμβρίου 1792 ημερομηνία που συνέπεσε με την φθινοπωρινή ισημερία η ανακύρηξη της Δημοκρατίας. Μετά 13 χρόνια, καταργήθηκε με διάταγμα της Γερουσίας και επανήλθε σε ισχύ το Γρηγοριανό ημερολόγιο. Το δημοκρατικό ημερολόγιο ξαναχρησιμοποιήθηκε, για σύντομο χρονικό διάστημα το 1871, κατά την περίοδο της Κομμούνας του Παρισιού. Σύμφωνα με το ημερολόγιο της Γαλλικής Επανάστασης ο χρόνος χωριζόταν σε 12 μήνες με 30 ημέρες ο καθένας. Οι 5 ημέρες που περίσσευαν μέχρι τις 365 ημέρες ήταν αφιερωμένες στον εορτασμό της δημοκρατίας. Στο δημοκρατικό ημερολόγιο δεν ίσχυε η διαίρεση του χρόνου σε εβδομάδες. Κάθε μήνας χωριζόταν σε τρεις δεκάδες, με την τελευταία μέρα κάθε δεκάδας να είναι αργία.

Οι Ρώσοι, μαζί με το χριστιανισμό, δέχτηκαν από τους Βυζαντινούς και το ημερολόγιο. Το Γρηγοριανό ημερολόγιο καθιερώθηκε στη Ρωσία το 1918 από τον Λένιν, όμως δεν έγινε αποδεκτό από την Ορθόδοξη Εκκλησία, που βασιζόταν στο παλαιό Ιουλιανό Ημερολόγιο. Το 1929 η σοβιετική κυβέρνηση κατήργησε και εισήγαγε ένα διαφορετικό. Χώρισε το χρόνο σε 72 πενθήμερα, που άρχιζαν τη Δευτέρα και τελείωναν την Παρασκευή. Το βασικό προσόν του ημερολόγιου αυτού ήταν ότι κάθε ημέρα έπεφτε στις ίδιες πάντα ημερομηνίες. Όλοι οι μήνες είχαν 30 ημέρες και 6 πενθήμερα. Τις 5 ή 6 ημέρες (6 στα δίσεκτα) που περίσσευαν, τις έκαναν γιορτές και τις σκόρπιζαν σ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Αργότερα το 1940, το ημερολόγιο αυτό αντικαταστάθηκε ξανά από το Γρηγοριανό.

Παλαιστίνη (Επέτειος έναρξης αγώνα της Φατάχ).Οι Παλαιστίνιοι γιορτάζουν την 1 Ιανουαρίου 1965 ως επέτειο της έναρξης του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της Φάταχ του Γιάσερ Αραφάτ η οποία συμπίπτει με τις γιορτές για την υποδοχή του νέου χρόνου. Φέτος 46 χρόνια μετά ο εορτασμός υπήρξε πάνδημος, παρόλο που αποδείχτηκε Πρωτοχρονιά θανάτου για τους Παλαιστίνιους σε Δυτική Οχθη και Λωρίδα της Γάζας· εφόσον δύο Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν με το που άλλαξε η χρονιά. Τα ξημερώματα, σε φυλάκιο ελέγχου έξω από τη Ναμπλούς, Ισραηλινός στρατιώτης πυροβόλησε σχεδόν εξ επαφής έναν  20αχρονο ενώ το Σάββατο μια  36χρονη πέθανε στο νοσοκομείο δηλητηριασμένη από τα δακρυγόνα που έριξαν εναντίον των συγχωριανών και συνδιαδηλωτών της έξω από το χωριό Μπιλίν ενώ αρκετοί άνθρωποι  τραυματίστηκαν απο βομβαρδισμούς Ισραηλινών αεροσκαφών, σε ανταπόδοση για ρουκέτες που εκτοξεύτηκαν

Συμπερασματικά

Αυτή η πλαστική δυτικότροπη εφεύρεση της Πρωτοχρονιάς, δεν αφορά τόσο πολύ κόσμο όσο προσπαθούν να μας πείσουν, εφόσον οι άλλες φυλές που άλλωστε υπερτερούν αριθμητικά της λευκής, ασπάζονται διαφορετική κουλτούρα. Έτσι η ανθρωπότητα εξαναγκάστηκε και φέτος να υποδεχτεί σύμπασα το 2011, ενώ η επέτειος αφορούσε λιγότερους από τους μισούς  κατοίκους του πλανήτη. Η αλλαγή του «δυτικού έτους» φωτίστηκε σε κάθε μήκος της Γης από πυροτεχνήματα, ασχέτως εάν οι πληθυσμοί σε αυτά τα μήκη δεν υποδέχονταν καν το νέο έτος. Ο εκκλησιαστικός πολιτισμός των δυτικών έχει επιβληθεί στον πλανήτη με έναν έμμεσο τρόπο, μέσω του εμπορίου κυρίως, της τηλεόρασης και των άλλων μέσων επικοινωνίας.

Έχουμε λοιπόν μια μειοψηφία η οποία σε συνεργασία με επαγγελματίες διαφημιστές διευκολύνει το κατασκευασμένο πνεύμα της εποχής. Τα γυαλιστερά αγαθά της δυτικής κοινωνίας αναμένουν τους «ντοπαρισμένους» καταναλωτές, όταν Ασιατικοί και Αφρικανικοί λαοί στερούνται ακόμη και στοιχειωδών δικαιωμάτων και αγαθών. Προκλητική δυσαναλογία, αλλά οι«ρυθμιστές» του κόσμου, δεν πτοούνται. Ετοίμασαν και φέτος εμετικές επιδείξεις πλούτου και εξουσίας, σε φιέστες αστρονομικού κόστους, που αν ρευστοποιούνταν θα εξασφαλίζουν τροφή και ένδυση σε πάμπολλους άπορους του πλανήτη.

Το σίγουρο, πάντως, είναι πως η Φύση δε θα αισθανθεί την ιδιαιτερότητα της αλλαγής του χρόνου, όποιο αριθμό ή όνομα κι αν θελήσουμε να του δώσουμε. Ουσιαστικά είναι μόνο μια φυσική πορεία, κι εκείνη το ξέρει και για αυτό παρακολουθεί με βλέμμα ειρωνικό την έπαρση της ανθρώπινης χλιδής.

Ίσως χρειάζεται να πάρουμε μαθήματα απλότητας από τη Μεγάλη Μητέρα Γη πριν είναι πια αργά.

Ωστόσο, σε όλο τον κόσμο και σε όλους τους χρόνους, η αρχή κάθε καινούριου χρόνου είναι μια αφορμή για γιορτασμό, για προσφορά, για ανακεφαλαίωση της ζωής και μια ευκαιρία για νέες αποφάσεις μπροστά στην πύλη του χρόνου αυτής της αδυσώπητης και ακατανόητης δύναμης. Επειδή με αυτό το ημερολογιακό αλαλούμ που επικρατεί στην υφήλιο όπου κάθε μέρα είναι και γιορτή, δεν μένει παρά να ευχηθώ σε όλους τους λαούς της Γης Ειρήνη, Ευτυχία και Πρόοδο όποτε και αν γιορτάζει ο καθένας την Πρωτοχρονιά του.

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ

Πηγές Βιβλιογραφία

  • Θεοδοσίου Σ., Δανέζης Μ., Η Οδύσσεια των ημερολογίων – Αναζητώντας τις ρίζες της Γνώσης, Εκδόσεις Δίαυλος, Αθήνα. 1995,
  • Θεοδοσίου Σ., Δανέζης Μ., , Η Οδύσσεια των ημερολογίων – Αστρονομία και Παράδοση, Εκδόσεις Δίαυλος, Αθήνα. 1995
  • Θεοδοσίου Σ., Δανέζης Μ Μετρώντας τον άχρονο χρόνο Ο χρόνος στην αστρονομία Εκδόσεις Δίαυλος, Αθήνα. 1994
  • «Ευχές για Καλό Τίγρη!» εφ Το Βήμα 31 -12-2009
  • «Η 1η Ιανουαρίου δεν ήταν πάντα… Πρωτοχρονιά» εφ Έθνος 27/12/2008
  • «Η Πρωτοχρονιά στο χρόνο και τον κόσμο» εφ Ριζοσπάστης 31-12-2006
  • «Τα Ημερολόγια του Κόσμου» Γεωτρόπιο Ελευθεροτυπία, Τεύχος 301 /21/1/ 2006 Σιμόπουλος, Διονύσης
  • «Χριστούγεννα 10 ξένων στην ίδια πόλη» εφ Το Βήμα 25-12-1999
  • «H αρχή των χρονολογιών. Aπό την αρχαιότητα έως την καθιέρωση του Γρηγοριανού ημερολογίου», Θεοδοσίου Δανέζης εφ H Kαθημερινή – Eπτά Hμέρες 27 -12-1998. .
Advertisements

1 σχόλιο »

  1. Παντα θα λεω σ’αγαπω, ευχαριστω, συγνωμη. σε κεινους που ‘ναι διπλα μου κι οντε θα σφαλω ακομη.

    Σχόλιο από greecelands — 9 Ιανουαρίου 2012 @ 1:44 πμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: