Άγονη γραμμή

4 Ιανουαρίου 2012

Τα ξεματιάσματα

Filed under: Παπαδάκης Ευάγγελος — Άγονη Γραμμή @ 9:03 μμ
Tags:

«Τα ξεματιάσματα» είναι ο τίτλος του καλαίσθητου Βιβλίου που κυκλοφόρησαν αυτές τις μέρες ο καθηγητής Ευάγγελος Παπαδάκης και οι μαθητές του από το 3ο Λύκειο που συμμετείχαν σε περιβαλλοντικό πρόγραμμα το σχολικό έτος 2008-2009. Αποδεικνύοντας ότι το σχολείο μπορεί και πρέπει να είναι κυψέλη μάθησης και εκγυκλοπαιδικής μόρφωσης, καθηγητής και μαθητές δούλεψαν με μεράκι πάνω σε μια παραδοσιακή συνήθεια την οποία και παρουσιά­ζουν με μοναδική  μαεστρία και ανάλυση που θα ζήλευαν φτασμένοι συγγραφείς. Το βιβλίο διατίθεται από το 3 ο Λύκειο και από τα βιβλιοπωλεία «Κλαψινάκη» και «Καρυστιανού».

Βιβλιοπαρουσιάσεις: 1) Βασιλικής Ματάκη 2) Γεωργίου Φρυγανάκη

 2) ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Φρυγανάκη Γιωργίου στο Ευάγγελου Παπαδάκη: “Τα ξεματιάσματα      

Ένα σχολείο δεν είναι μόνο οι τοίχοι, οι παραδόσεις των δασκάλων και οι επιδόσεις των μαθητών στα μαθήματα∙ είναι και η σχολική ζωή και ειδικότερα οι εκδόσεις, περιοδικές ή αυτοτελείς∙ εκδόσεις που στηρίζονται στον εθελοντισμό και τη συνεργασία δασκάλων και μαθητών και καταξιώνουν τη σχολική κοινότητα ως κύτταρο δημιουργικής ζωής.

Η αλήθεια αυτή έχει συνειδητοποιηθεί εδώ και καιρό και στο 3ο  Λύκειο Ρεθύμνου, αν κρίνουμε από τη συγγραφική-εκδοτική δραστηριότητα που παρατηρείται στους κόλπους του σχολείου αυτού τώρα και μια δεκαετία. Πρόσφατη επιβεβαίωση αυτού είναι η έκδοση του βιβλίου «Τα ξεματιάσματα» από τον καθηγητή Βαγγέλη Παπαδάκη και τους μαθητές του.

Το βιβλίο είναι βασισμένο στο προσωπικό αρχείο του Βαγγέλη Παπαδάκη -καθηγητή φυσικής αγωγής και Υπεύθυνου Περιβαλλοντικού Προγράμματος του 3ου Λυκείου Ρεθύμνου- και στη συνεργασία των μαθητών του (31 για την ακρίβεια) στο πλαίσιο του σχετικού Προγράμματος σχολικού έτους 2008-2009.

Το βιβλίο κυκλοφόρησε κατά την εκπνοή του 2011, από τις «Εκδόσεις Καλαϊτζάκης Α.Ε», χάρη στην καθοριστική συμβολή της χορηγίας των αδελφών Δομαζάκη, όπως αναφέρεται στο εισαγωγικό σημείωμα.

            Τα «ξεματιάσματα» είναι είδος εθιμογλωσσικό, που κινείται ανάμεσα στη μαγεία, στη θεραπευτική, στη δεισιδαιμονία και στη θρησκεία.

Το γεγονός ότι ομοιότητές τους παρατηρούνται και σε λαούς χωρίς ιστορική σχέση σημαίνει ότι οφείλονται στην όμοια διάθεση και ροπή που γεννούν στις ψυχές των ανθρώπων οι ίδιες συνθήκες ανασφάλειας και ανάγκης.

            Τα κείμενά τους κατέχονται με αποκλειστικότητα από τις «ξεματιάστρες», ( και επί το κρητικότερον «ξεμαθιάστρες»), που δεν τα μεταδίδουν εύκολα, γιατί η δημοσιοποίησή τους τα… αποδυναμώνει.

Σ’ αυτό ακριβώς οφείλεται η επιφυλακτικότητα και η μυστικοπάθεια που συνάντησαν οι μαθητές κατά την ανίχνευση και συλλογή του υλικού τους. Υπάρχουν βέβαια και οι εναλλακτικές αποκαλύψεις, όπως τη Μεγάλη βδομάδα ή από τη μάνα στο παιδί και από τη γιαγιά στο εγγόνι.

Το βιβλίο διαρθρώνεται σε δύο μέρη:

Το πρώτο μέρος, το εισαγωγικό-θεωρητικό, αλιευμένο κυρίως από τη θάλασσα του διαδικτύου, περιλαμβάνει: α) μια ιστορική αναδρομή που αναδεικνύει τη διαχρονικότητα και την παγκοσμιότητα του είδους αυτών των προλήψεων. και β) μια εμπεριστατωμένη παρουσίαση της βασκανίας (ματιάσματος) και του ξεματιάσματος, όπου ετυμολογούνται και επεξηγούνται οι δύο όροι, αλλά και αναλύονται οι τρόποι που πραγματοποιούνται οι αντίστοιχες δράσεις και αντιδράσεις.

Το δεύτερο μέρος, το. πρακτικό-πληροφοριακό, περιλαμβάνει μια συλλογή ξεματιασμάτων που συναντιούνται στη λαϊκή ζωή. Πιο συγκεκριμένα παραθέτονται 140 ξεματιάσματα και σε διάφορες παραλλαγές, όχι μόνο από το Ρέθυμνο, που είναι η κύρια πηγή τους, αλλά και από άλλες περιοχές της Ελλάδας ή των Βαλκανίων γενικότερα, από τις οποίες κατάγονται οι μαθητές. Επίσης συμπεριλαμβάνονται και ξεματιάσματα για ζώα. ή για ορισμένα μέρη του σώματος.

Πρόκειται για μια σημαντική λαογραφική καταγραφή που αποτελεί βάση δεδομένων «για πιο ειδικούς στο αντικείμενο, για πληρέστερη καταγραφή και διερεύνηση του θέματος», όπως σημειώνεται εισαγωγικά.. Επίσης προσφέρεται και για συγκριτική λαογραφία, μέσω της οποίας διαπιστώνονται τα κοινά βιώματα των λαών, που είναι σαν να προέρχονται από τον παγκόσμιο άνθρωπο του λαού και απλώνουν μια γέφυρα αλληλοκατανόησης.

Πέρα από αυτά, τεράστια σημασία έχει ο εθισμός των μαθητών στην έρευνα, που αντιστρατεύεται τη στείρα, «μασημένη» γνώση και δραστηριοποιεί τις κριτικές-δημιουργικές δυνάμεις τους.  Εθισμός που θα τον συνοδεύει στη μετέπειτα ζωή τους.

Είναι, άλλωστε, αυτονόητη η σημασία ενασχόλησης των μαθητών με την παράδοση σε μια εποχή που όλο και περισσότερο αποικείται από προοδοπληξία και νεομανία.

Αναμφίβολα, τέτοιες δραστηριότητες καλλιεργούν στους μαθητές στάσεις που χαρακτηρίζουν τον ενεργό πολίτη και αφετέρου προωθούν το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία. Ειδικότερα, φέρνουν σε επικοινωνία τις διαφορετικές γενεές δημιουργώντας μια σχέση συγκοινωνούντων δοχείων, σχέση δυναμογόνο και με προοπτικές και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Ιδιαίτερα, εξάλλου, αξιοπρόσεκτη είναι η αισιόδοξη αφιέρωση του καθηγητή στους συνεργάτες του μαθητές,: «Όλα αυτά τα χρόνια που είμαι στην εκπαίδευση αποδεικνύουν σε κάθε ευκαιρία, πως αυτός ο τόπος είχε, έχει και θα έχει και παρελθόν και παρόν και μέλλον».

Τα συγχαρητήρια είναι το ελάχιστο έπαθλο στον καθηγητή για τον άθλο που επιτέλεσε σε συνεργασία με τους μαθητές του.

Καταληκτικά και ανεπιφύλακτα, πρόκειται για ένα βιβλίο που αξίζει να το κοιτάξει κανείς με ζήλο, αλλά όχι με ζήλεια.

 Καλού κακού, όμως,…Φτου να μην αβασκαθεί!

1) Βιβλιοκριτική Βασιλικής Ματάκη: στο «Τα Ξεματιασματα» Βαγγέλη Παπαδάκη και μαθητές. Ρέθυμνο 2011. Η παιδιόθεν συλλεκτική μανία γυμναστού καθηγητού, μεταδίδοντος ορθώς το πνεύμα της ομαδικότητος προς τους γυμναζόμενους υπ΄ αυτού παίδας –  μαθητάς, σώματι και πνέυματι, επιτελεί βιβλίο συγκέντρωσης υλικού περί βασκανίας, χρήσιμο τοις επιγόνοις προς διατήρησην των παραδόσεων και της απομάκρυνσης της επιθέσεως της αρνητικής αύρας.

.

 

Advertisements

1 σχόλιο »

  1. Πολύ καλό! Φτου να μην αβασκαθεί!…

    Σχόλιο από Γιώργος φρυγανάκης — 5 Ιανουαρίου 2012 @ 3:51 πμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: